Serbest çalışan avukatın gelir vergisi oranı sabit değildir: avukatlık kazancı serbest meslek kazancı sayılır ve yıllık safi kazanca 2026 yılında %15’ten başlayıp %40’a kadar çıkan artan oranlı tarife uygulanır. Şirkette, bankada veya kamu kurumunda maaşla çalışan avukat ise ücretli sayılır; vergisi aynı oranlarla ama ücret tarifesi üzerinden, işveren tarafından kesilerek ödenir. Şirket müvekkillere kesilen makbuzlardaki %20 stopaj nihai vergi değildir; yıl sonunda beyannamede hesaplanan vergiden düşülür.
Avukatlık kazancı hangi vergiye tabidir?
Gelir Vergisi Kanunu (GVK) m.65, serbest meslek faaliyetinden doğan kazancı serbest meslek kazancı olarak tanımlar. Kendi adına ve hesabına, işverene bağlı olmadan büro işleten avukat da şu kapsamdadır. Avukatlar basit usulden yararlanamaz; serbest meslek kazanç defteri tutar, KDV ve muhtasar beyannameleri verir, yıl sonunda da gelir vergisi beyannamesi düzenler. Mükellefiyet, vergi dairesine yapılan işe başlama bildirimiyle başlar ve ardından e-Serbest Meslek Makbuzu sistemine geçilir.
Baroya kayıtlı olmak tek başına vergi kaydı yerine geçmez. Vergi açılışı yapılmadan ücret tahsil etmek, makbuz düzenlememe ve kayıt dışı kazanç gibi sonuçlar doğurur. Konuyu vergi açılışı olmayan avukatın vekalet alıp alamayacağı yazımızda ayrıntılı ele aldık.
2026 gelir vergisi dilimleri nelerdir?
2026 tarifesi, 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 332) ile belirlendi. Serbest meslek kazancı “ücret dışındaki gelirler” tarifesine tabidir:
| Yıllık matrah | Oran | Dilim sonuna kadar toplam vergi |
|---|---|---|
| 190.000 TL’ye kadar | %15 | 28.500 TL |
| 190.000 – 400.000 TL arası | %20 | 70.500 TL |
| 400.000 – 1.000.000 TL arası | %27 | 232.500 TL |
| 1.000.000 – 5.300.000 TL arası | %35 | 1.737.500 TL |
| 5.300.000 TL üzeri | %40 | Aşan kısma %40 |
Maaşlı avukatlar için üçüncü dilim 1.500.000 TL’ye kadar uzar, diğer sınırlar aynıdır. Tarife her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir; 2027 rakamları genellikle Aralık ayının son günlerinde ilan edilir. Eski yıllara ait tablolarla hesap yapmak, beyan döneminde hatalı tahmine yol açar.
Vergi hangi tutar üzerinden hesaplanır?
Oranlar brüt tahsilata değil, yıllık safi kazanca uygulanır. Safi kazanç, takvim yılı içinde fiilen tahsil edilen ücretlerden mesleki giderler düşülerek bulunur. Serbest meslek kazancında tahsil esası geçerlidir; dava bitmiş olsa da tahsil edilmemiş vekalet ücreti o yılın kazancına girmez. GVK m.68’de sayılan giderlerin başlıcaları şunlardır:
- Büro kirası, site aidatı, elektrik, su, ısınma, internet ve telefon giderleri
- Çalıştırılan personelin ücretleri ve sigorta primleri
- İçtihat programı, mesleki yayın ve kırtasiye harcamaları
- Meslekle ilgili seyahat ve konaklama giderleri
- Bilgisayar, mobilya gibi demirbaşların amortismanı
- Baro aidatı ve mesleki sorumluluk sigortası gibi meslekle doğrudan bağlantılı ödemeler
Giderin belgeye dayanması şarttır. Kişisel harcamaların büro gideri gibi gösterilmesi, vergi incelemelerinde ilk sorgulanan konulardandır. Konut aynı zamanda büro olarak kullanılıyorsa giderlerin ancak işe ayrılan kısmı indirilebilir.
Örnek hesaplama: avukat ne kadar gelir vergisi öder?
Avukatın 2026’da toplam 1.500.000 TL ücret tahsil ettiğini ve 300.000 TL belgeli gider yaptığını varsayalım. Safi kazanç 1.200.000 TL’dir. İlk 1.000.000 TL için tablodaki toplam vergi 232.500 TL’dir; aşan 200.000 TL için %35 oranında 70.000 TL eklenir. Hesaplanan gelir vergisi 302.500 TL olur ve ortalama vergi yükü yaklaşık %25’e denk gelir.
Daha düşük kazançlı genç avukatta tablo farklıdır. Safi kazancı 350.000 TL olan avukat, ilk 190.000 TL için 28.500 TL, kalan 160.000 TL için %20 oranında 32.000 TL öder; toplam 60.500 TL eder. Her iki örnekte de yıl içinde şirket müvekkillerin kestiği stopaj ve ödenen geçici vergiler hesaplanan vergiden düşülür. Kesintiler vergiyi aşarsa fark, mahsup veya iade yoluyla geri alınır.
Uygulamada en sık rastlanan hatalar da şunlardır: tahsil edilmeyen ücreti kazanç gibi beyan etmek, müvekkilin kestiği stopajı beyannamede mahsup etmeyi unutmak ve KDV tutarını kazanç sanıp harcamak. Yıl boyunca makbuzları, stopaj tutarlarını ve gider belgelerini aylık olarak düzenli tutan avukat, Mart ayında sürprizle karşılaşmaz. Mali müşavirle çalışılsa bile kayıtların doğruluğundan mükellef sorumludur.
Stopaj, geçici vergi ve KDV nasıl işler?
Stopaj: GVK m.94 uyarınca vergi kesintisi yapmakla yükümlü olanlar, yani şirketler, defter tutan işletmeler ve kamu kurumları, avukata ödedikleri brüt ücretin %20’sini keser ve muhtasar beyannameyle öder. Avukat, makbuzda görünen stopajı yıllık beyannamesinde mahsup eder. Gerçek kişi müvekkiller kesinti yapmaz; o işlerden doğan vergi tamamen beyanname üzerinden ödenir.
Geçici vergi: Serbest meslek erbabı, üçer aylık dönemlerin kazancı üzerinden %15 oranında geçici vergi öder (GVK mükerrer m.120). Beyan ve ödeme, dönemi izleyen ikinci ayın 17’sine kadar yapılır. Yıl içinde ödenen geçici vergi, yıllık vergiden düşülür.
KDV: Avukatlık hizmeti KDV’ye tabidir ve genel oran 10 Temmuz 2023’ten beri %20’dir. KDV avukatın kazancı değildir; müvekkilden tahsil edilip aylık beyannameyle devlete aktarılır. Brütten nete ve netten brüte hesap örnekleri için serbest meslek makbuzu hesaplama yazımıza bakabilirsiniz.
Yıllık beyanname ne zaman verilir?
Yıllık gelir vergisi beyannamesi, kazancın elde edildiği yılı izleyen Mart ayının 1’i ile 31’i arasında verilir (GVK m.92). Vergi iki eşit taksitle, Mart ve Temmuz aylarında ödenir. 2026 kazancı için beyan dönemi Mart 2027’dir. Avukatın kira veya menkul sermaye iradı gibi başka gelirleri varsa, beyan sınırlarını aşanlar aynı beyannamede toplanır.
Mesleğe yeni başlayan avukatlar için istisna var mı?
GVK m.20/A’daki genç girişimcilerde kazanç istisnası, mesleki faaliyeti nedeniyle ilk kez mükellefiyet tesis ettiren ve işe başlama tarihinde 29 yaşını doldurmamış kişilere üç vergilendirme dönemi boyunca, kanunda belirlenen tutara kadar istisna tanır. Faaliyetin bizzat yürütülmesi ve aile bireyinden devralınmamış olması gibi şartlar aranır. İstisna tutarı dönemsel olarak değiştiği için büroyu açmadan önce güncel sınırı vergi dairesinden veya mali müşavirinizden teyit edin. Mesleğin günlük işleyişini merak edenler avukatın ne iş yaptığını anlattığımız yazıya da göz atabilir.
Sık Sorulan Sorular
Makbuzda %20 stopaj kesildiyse avukat yeniden vergi öder mi?
Evet. Stopaj peşin ödeme niteliğindedir. Yıllık beyannamede tarifeye göre hesaplanan vergiden stopaj düşülür; kalan tutar ödenir, fazlası iade edilir.
Maaşlı avukatın vergisi nasıl hesaplanır?
İşveren, ücret tarifesine göre gelir vergisini her ay keser. Asgari ücrete isabet eden kısım vergiden istisnadır. Tek işverenden ücret alan avukat kural olarak beyanname vermez; ek serbest meslek kazancı varsa beyan zorunluluğu doğar.
Stajyer avukat gelir vergisi öder mi?
Stajyere ödenen aylık ücret geliri sayılır ve işveren avukat tarafından bordroya bağlanır. Stajyer makbuz kesemez, çünkü serbest meslek faaliyeti ruhsatla başlar.
Vergi incelemesinde sorun çıkarsa ne yapılmalı?
Tarhiyat ve ceza ihbarnamelerine karşı uzlaşma veya vergi mahkemesinde dava yolu vardır ve süreler kısadır. Süreci vergi hukuku alanında çalışan bir meslektaşla birlikte yürütmek, hak kaybını önler.
Büro açılışı, gider kayıtları veya vergi uyuşmazlığı konusunda kendi durumunuzu değerlendirmek isterseniz Ataşehir Küçükbakkalköy’deki büromuza uğrayabilir ya da (0532) 776 65 64 numaralı telefondan randevu alabilirsiniz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.