Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu; mirasçılık belgesi alınması, mirasın reddi, tenkis ve muris muvazaası davaları, vasiyetname hazırlanması ve iptali, miras taksim sözleşmeleri ve miras kalan taşınmazlarda ortaklığın giderilmesi işlerinde vekillik ve danışmanlık yapar. Ofisimiz Ataşehir Küçükbakkalköy’dedir; mirasbırakanın son yerleşim yeri Ataşehir, Kadıköy, Ümraniye, Üsküdar, Çekmeköy veya Maltepe olan dosyalar çoğunlukla Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür. Miras işlerinde süreler kısa, aile içi gerginlik yüksektir; doğru adımı erken atmak çoğu zaman davanın kendisinden daha belirleyicidir.
Hangi konularda destek veriyoruz?
Miras hukuku Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 495 ila 682. maddeleri arasında düzenlenir. Kimlerin mirasçı olduğu, payların nasıl hesaplandığı, mirasbırakanın sağlığında yaptığı tasarrufların nasıl denetleneceği ve terekenin nasıl paylaşılacağı söz konusu maddelerde yer alır. Büromuzun miras dosyalarında üstlendiği başlıca işler şunlardır:
- Mirasçılık belgesi (veraset ilamı): Mirasçıların ve paylarının resmî olarak tespit edildiği belgedir; noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir (TMK m.598). Banka hesaplarının çözülmesi ve tapu intikali için ilk adımdır. Hangi yolun uygun olduğunu veraset ilamı nasıl alınır yazımızda anlattık.
- Mirasın reddi: Borçlu ölen kişinin mirasını reddetmek isteyen mirasçı, kural olarak ölümü öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine beyanda bulunmalıdır (TMK m.605, m.606). Terekenin borca batık olduğu açıkça belliyse miras reddedilmiş sayılır ve tespit davası açılabilir. Şartlar ve süre hesabı için mirasın reddi süresi ve şartları yazısına bakabilirsiniz.
- Saklı pay ve tenkis davası: Mirasbırakan, mallarının tamamını dilediği kişiye bırakamaz; altsoy, ana-baba ve sağ kalan eşin saklı payları korunur (TMK m.506). Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açarak tasarrufun indirilmesini isteyebilir. Oranlar için saklı pay oranları, dava için tenkis davası nedir yazılarına göz atabilirsiniz.
- Muris muvazaası (mirastan mal kaçırma): Mirasbırakanın, mirasçılarını mirastan yoksun bırakmak amacıyla gerçekte bağışladığı taşınmazı tapuda satış gibi göstermesi hâlinde, mirasçılar tapu iptali ve tescil davası açabilir. Yargıtay’ın 1974 tarihli içtihadı birleştirme kararından beri kabul edilen muris muvazaası davasında zamanaşımı yoktur. Ayrıntılar muris muvazaası davası ve mirastan mal kaçırma davası yazılarında.
- Vasiyetname hazırlanması: Resmî, el yazılı ve sözlü olmak üzere üç tür vasiyetname vardır (TMK m.531). Şekil şartına uyulmaması, vasiyetnamenin iptaline yol açabilir. Noterde düzenlenen resmî vasiyetname ispat açısından en güvenli yoldur; adımları vasiyetname nasıl hazırlanır yazısında anlattık.
- Vasiyetnamenin iptali: Ehliyetsizlik, irade sakatlığı, hukuka veya ahlaka aykırılık ya da şekle aykırılık hâlinde vasiyetnamenin iptali istenebilir (TMK m.557). Sürelere ve ispat yüküne vasiyetnamenin iptali davası yazımızda değindik.
- Miras taksim sözleşmesi ve denkleştirme: Mirasçılar terekeyi aralarında anlaşarak paylaşabilir; taksim sözleşmesinin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır (TMK m.676). Mirasbırakanın sağlığında bazı mirasçılara yaptığı kazandırmaların paylaşımda hesaba katılması ise denkleştirme kurumuyla sağlanır (TMK m.669). Bkz. miras taksim sözleşmesi ve mirasta denkleştirme.
- Ortaklığın giderilmesi: Mirasçılar paylaşımda anlaşamazsa miras kalan taşınmaz aynen bölünür ya da satılarak bedeli paylaştırılır. 1 Eylül 2023’ten beri ortaklığın giderilmesi davaları için önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6325 sayılı HUAK m.18/B). Süreç için ortaklığın giderilmesi davası yazısına bakabilirsiniz; paydaşlardan biri taşınmazı tek başına kullanıyorsa ecrimisil davası da gündeme gelebilir.
- Miras sebebiyle istihkak ve tereke tespiti: Mirasçı olduğu hâlde tereke mallarına başkası tarafından el konulan kişi, mallarının iadesini isteyebilir (TMK m.637). Terekenin korunması için mühürleme, defter tutma ve resmî tasfiye gibi önlemler de sulh hukuk mahkemesinden talep edilebilir.
Miras kalan taşınmazlarla ilgili tapu iptali, el atmanın önlenmesi gibi davalarda gayrimenkul hukuku alanındaki çalışmalarımızla birlikte hareket ederiz.
Kimler mirasçı olur, paylar nasıl belirlenir?
Vasiyetname yoksa miras, kanundaki zümre sistemine göre paylaştırılır. İlk sırada mirasbırakanın altsoyu, yani çocukları ve onların çocukları gelir (TMK m.495). Altsoy yoksa ana-baba ve onların altsoyu, o da yoksa büyükanne ve büyükbabalar mirasçı olur (TMK m.496, m.497). Önceki zümrede tek mirasçı bile varsa sonraki zümreye pay düşmez.
Sağ kalan eş her zümreyle birlikte mirasçıdır ve payı birlikte bulunduğu zümreye göre değişir: altsoyla birlikte mirasın dörtte biri, ana-baba zümresiyle birlikte yarısı, büyükanne-büyükbaba zümresiyle birlikte dörtte üçü; bunlar da yoksa mirasın tamamı eşe kalır (TMK m.499). Boşanma davası sürerken eşlerden biri ölürse, davaya mirasçılar devam edip diğer eşin kusurunu ispatlarsa sağ kalan eş mirasçılık hakkını kaybedebilir (TMK m.181). Pay hesabı, saklı payın ve tenkisin de temelini oluşturduğu için dosyanın ilk gününde netleştirilmesi gereken konudur.
Süreç nasıl işler?
- İlk görüşme: Mirasbırakanın ölüm tarihi, mirasçılar, bilinen mallar ve borçlar, sağlığında yaptığı devirler konuşulur. Süre sorunu varsa (mirasın reddi gibi) öncelik ona verilir.
- Belge ve kayıt incelemesi: Nüfus kayıtları, tapu kayıtları ve geçmişe dönük tapu hareketleri, banka hesapları, varsa vasiyetname ve noter işlemleri incelenir. Muris muvazaası şüphesi olan dosyalarda satış tarihi, bedel ve mirasbırakanın o dönemki ekonomik durumu belirleyici olur.
- Yol haritası: Mirasçılar arasında anlaşma ihtimali varsa taksim sözleşmesi ya da arabuluculuk masası ilk seçenektir. Anlaşma olmazsa hangi davanın, hangi mahkemede ve hangi sırayla açılacağı belirlenir; tenkis ile muris muvazaası davasının birlikte ve kademeli olarak açılması gibi seçenekler değerlendirilir.
- Yazılı ücret sözleşmesi: Avukatlık ücreti, Avukatlık Kanunu m.163–164 uyarınca yazılı sözleşmeyle belirlenir ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ndeki alt sınırın altında olamaz. Miras davalarında harç ve bilirkişi giderleri taşınmaz değerine göre değiştiği için gider kalemleri ayrı olarak konuşulur. Ücret sistemi hakkında bilgi için miras davalarında avukatlık ücreti yazısına bakabilirsiniz.
- Takip ve bilgilendirme: Keşif, bilirkişi incelemesi ve duruşmalar tarafımızca takip edilir; her aşamada size bilgi verilir. Avukatlık Kanunu m.34’teki özen ve m.36’daki sır saklama yükümlülüğü, aile sırlarının konuşulduğu miras dosyalarında çalışma ilkemizdir.
Davaların ne kadar sürdüğünü miras davası en fazla ne kadar sürer yazısında, avukatsız dava açmanın risklerini avukatsız miras davası açılır mı yazısında ele aldık.
Görevli mahkeme ve kritik süreler
Mirasçılık belgesi, mirasın reddi ve ortaklığın giderilmesi sulh hukuk mahkemesinin; tenkis, muris muvazaası, vasiyetnamenin iptali ve miras sebebiyle istihkak davaları asliye hukuk mahkemesinin görevindedir. Miras davalarında yetkili mahkeme kural olarak mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m.11); taşınmazın aynına ilişkin davalar ise taşınmazın bulunduğu yerde açılır (HMK m.12).
| İş / dava | Süre |
|---|---|
| Mirasın reddi | Ölümü ya da mirasçılığı öğrenmeden itibaren 3 ay (TMK m.606) |
| Tenkis davası | Saklı payın zedelendiğini öğrenmeden itibaren 1 yıl, her hâlde vasiyetnamenin açılmasından veya mirasın açılmasından itibaren 10 yıl (TMK m.571) |
| Vasiyetnamenin iptali | Öğrenmeden itibaren 1 yıl, her hâlde 10 yıl; iyi niyetli olmayan davalıya karşı 20 yıl (TMK m.559) |
| Miras sebebiyle istihkak | Öğrenmeden itibaren 1 yıl, her hâlde 10 yıl; iyi niyetli olmayan davalıya karşı 20 yıl (TMK m.639) |
| Muris muvazaası | Zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi değil |
| Ortaklığın giderilmesi | Süre yok; dava öncesi arabuluculuk zorunlu (HUAK m.18/B) |
| Veraset ve intikal vergisi beyannamesi | Ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ve mirasçılar Türkiye’deyse ölümden itibaren 4 ay |
İlk görüşmeye gelirken hazırlamanız gerekenler
- Mirasbırakanın ölüm belgesi ve varsa mirasçılık belgesi
- e-Devlet’ten alınmış vukuatlı nüfus kayıt örneği ve soy ağacı
- Mirasbırakan adına kayıtlı ya da sağlığında devredilmiş taşınmazların tapu kayıtları
- Banka, araç, şirket payı ve borç bilgileri; icra takibi varsa dosya numaraları
- Varsa vasiyetname, miras sözleşmesi veya noter işlemleri
- Mirasbırakanın sağlık durumunu gösteren raporlar (vasiyetnamenin iptali ve muvazaa dosyalarında önemlidir)
- Diğer mirasçılarla yapılan yazışmalar ve olayları bilen tanıkların isimleri
Sık Sorulan Sorular
Babamın borçları bana geçer mi?
Mirası reddetmezseniz tereke borçlarından payınızla sınırlı olmaksızın sorumlu olabilirsiniz. Üç aylık ret süresini kaçırmamak o yüzden hayati önemdedir. Ölüm tarihinde terekenin borca batık olduğu açıksa, süre geçmiş olsa bile hükmen ret yolu değerlendirilebilir.
Kardeşimin saklı payı var mı?
Hayır. 2007 yılında yapılan değişiklikle kardeşlerin saklı payı kaldırılmıştır. Saklı pay sahipleri sadece altsoy, ana-baba ve sağ kalan eştir.
Annem evi sağlığında kardeşime sattı; ne yapabilirim?
Satışın gerçekte bağış olduğu, bedel ödenmediği ve amacın diğer mirasçılardan mal kaçırmak olduğu ispatlanabilirse muris muvazaası davası açılabilir. Muvazaa ispatlanamazsa saklı payınız zedelenmişse tenkis davası ikinci seçenek olarak değerlendirilir; iki talep aynı dilekçede kademeli olarak ileri sürülebilir.
Mirasçılardan biri paylaşıma yanaşmıyorsa ne olur?
Arabuluculuk aşamasından sonuç çıkmazsa ortaklığın giderilmesi davası açılır. Mahkeme taşınmazın aynen bölünüp bölünemeyeceğine bakar; bölünemiyorsa satış kararı verir ve bedel paylar oranında dağıtılır.
El yazısıyla yazılmış vasiyetname geçerli mi?
Baştan sona mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış, düzenleme yeri ve tarihi gösterilmiş ve imzalanmışsa geçerlidir (TMK m.538). Vasiyetname ölümden sonra sulh hukuk mahkemesince açılır ve ilgililere tebliğ edilir; itirazlar ondan sonra gündeme gelir.
Ataşehir’deki ofisimizle iletişim
Bir yakınınızın vefatından sonra miras işlemleriyle ilgili ne yapmanız gerektiğini konuşmak isterseniz randevu alabilirsiniz. Telefon: (0532) 776 65 64. Adres: Küçükbakkalköy, Gül Ağacı Sok. No:5 D:4, 34750 Ataşehir/İstanbul; hafta içi 09:00–18:00. Diğer iletişim yolları bize ulaşın sayfasında.
Hizmet verdiğimiz bölgeler
Büromuz Ataşehir Küçükbakkalköy’dedir. Ataşehir’in yanı sıra komşu ilçelerden gelen müvekkillerimizin dosyalarını da çoğunlukla İstanbul Anadolu Adliyesi’nde takip ediyoruz: Ümraniye, Çekmeköy, Sultanbeyli ve Alemdağ.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.