Avukatın mesleki görevinden doğan ya da görevi sırasında işlediği iddia edilen suçlarda ifadesini polis alamaz; ifadeyi Cumhuriyet savcısı bizzat alır. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 58. maddesine göre böyle suçlarda soruşturma Adalet Bakanlığı izniyle ve doğrudan savcı tarafından yürütülür. Ağır cezalık suçüstü halleri ile avukatlıkla ilgisi bulunmayan kişisel suçlarda ise genel hükümler uygulanır ve kolluk da ifade alabilir.
Ayrımın kilit noktası, isnat edilen eylemin avukatlık faaliyetiyle bağlantısıdır. Aşağıda hangi durumda kimin ifade alacağını, avukatın polis çağrısına nasıl yaklaşması gerektiğini ve sık karşılaşılan tartışmaları anlatıyoruz.
Avukatlık Kanunu 58. madde ne söyler?
Kanun, avukatların avukatlık veya Türkiye Barolar Birliği ve baro organlarındaki görevlerinden doğan ya da görev sırasında işledikleri suçlar için özel bir soruşturma usulü öngörür. Söz konusu suçlarda soruşturma, Adalet Bakanlığının vereceği izin üzerine Cumhuriyet savcısı tarafından yapılır. Savcı, soruşturmayı kolluğa devretmez; ifadeyi kendisi alır ve gerekli işlemleri kendisi yürütür.
Düzenlemenin amacı avukatı ayrıcalıklı kılmak değil, savunma görevini baskıdan korumaktır. Duruşmada müvekkilini savunan, dilekçesinde sert ifadeler kullanan veya dosya inceleyen avukatın, karşı tarafın şikâyetiyle kolayca karakola çağrılması savunma hakkını zayıflatır. Kanun koyucu, soruşturmanın ilk anından itibaren hukuki değerlendirmeyi savcıya bırakarak o riski azaltmayı hedeflemiştir.
“Görevden doğan” ve “görev sırasında” ifadeleri geniş anlaşılır. Duruşma salonunda yaşanan tartışma, adliyede kalemde çıkan sürtüşme, karşı tarafa gönderilen ihtarname, icra takibi sırasında yapılan işlem veya müvekkil adına yürütülen sulh görüşmesi mesleki faaliyetin parçasıdır. Baro yönetim kurulu, disiplin kurulu ya da TBB organlarında görev yapan avukatların o görevle ilgili eylemleri de kapsama girer. Değerlendirmeyi somut olayda savcı yapar; avukatın beyanı ise savcının önüne doğru tespiti getirmek açısından değerlidir.
Polis hangi durumlarda avukatın ifadesini alabilir?
İki durumda genel hükümler devreye girer:
- Ağır cezalık suçüstü hali: Kanun, ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçüstü hallerini özel usulün dışında tutar. Suç işlenirken veya işlendikten kısa süre sonra yakalanan avukat hakkında Ceza Muhakemesi Kanunu’nun olağan kuralları uygulanır.
- Görevle ilgisiz kişisel suçlar: Trafik kazası, komşuyla kavga, aile içi uyuşmazlık veya özel hayatta işlendiği iddia edilen başka eylemler avukatlık görevinden doğmaz. Böyle dosyalarda kolluk, CMK’nın 147. maddesindeki usule uyarak ifade alabilir.
Uygulamada sınır her zaman net değildir. Örneğin müvekkil adına yapılan bir tahsilat veya teslim alınan belgeyle ilgili iddia, görünüşte kişisel olsa da meslekle bağlantılı olabilir. Böyle durumlarda avukatın, eylemin görevden doğduğunu belirterek ifadesinin savcı tarafından alınmasını talep etmesi yerinde olur. Mesleki sorumluluğun genel çerçevesi için avukatın cezai sorumluluğu yazımıza bakabilirsiniz.
Polis ifadeye çağırırsa avukat ne yapmalı?
- Çağrının konusunu öğrenin: Hangi soruşturma numarası, hangi şikâyet ve hangi eylem nedeniyle çağrıldığınızı sorun. Konu mesleki faaliyetinizle ilgiliyse bunu açıkça belirtin.
- Yazılı itiraz bildirin: Görevden doğan suçlarda ifadenin Avukatlık Kanunu 58. madde uyarınca savcı tarafından alınması gerektiğini tutanağa geçirin veya savcılığa dilekçe verin.
- Baroya haber verin: Baro, meslek mensubunun haklarını izlemek için temsilci görevlendirebilir. Pek çok baronun benzer durumlar için nöbetçi birimi bulunur.
- Susma hakkınızı bilin: Şüpheli sıfatıyla dinlenen herkes gibi avukatın da açıklama yapmama ve müdafi yardımından yararlanma hakkı vardır. Meslektaşınızdan müdafi olarak destek almanız yararlıdır.
Genel bir rehber arıyorsanız ifadeye çağrılınca ne yapılmalı yazımız adımları ayrıntılı anlatıyor.
Avukat tanık olarak çağrılırsa ne olur?
Avukatın şüpheli değil tanık olarak dinlenmesi farklı bir konudur. CMK’nın 46. maddesi, avukatlara meslekleri nedeniyle öğrendikleri bilgiler hakkında tanıklıktan çekinme hakkı tanır. Avukatlık Kanunu da sır saklama yükümlülüğünü düzenler. Avukat, müvekkilinden öğrendiği bilgiler konusunda tanıklık yapmayı reddedebilir; kendi gözlemlediği ve meslekle ilgisi olmayan olaylar için ise olağan tanıklık kuralları uygulanır.
Avukat yakalanabilir veya gözaltına alınabilir mi?
Ağır cezalık suçüstü hali dışında, görevden doğan suçlarda avukat hakkında yakalama ve gözaltı işlemleri de özel usule tabidir; soruşturmayı savcı yürütür. Görevle ilgisiz suçlarda ise genel hükümler uygulanır.
Avukat bürolarında arama da sıradan konut aramasından farklıdır. CMK’nın 130. maddesine göre büroda arama ancak mahkeme kararıyla, savcının nezaretinde ve baro temsilcisinin katılımıyla yapılabilir. Elkonulan belgenin meslek sırrı kapsamında olduğuna itiraz edilirse belge zarfa konulup mühürlenir ve sulh ceza hâkimi karar verir.
Usule aykırı alınan ifadenin sonucu nedir?
Görevden doğan suçta ifadenin kolluk tarafından alınması usul kurallarına aykırıdır. Sonraki aşamalarda savunma, söz konusu ifadenin hukuka uygun olmadığını ve delil değerlendirmesinde dikkate alınmaması gerektiğini ileri sürebilir. Sonucun ne olacağı dosyanın bütününe bağlıdır; aykırılığın ilk fırsatta yazılı olarak dile getirilmesi önemlidir.
Müvekkil avukatından şikâyetçiyse süreç nasıl işler?
Müvekkil, avukatının görevi sırasında suç işlediğini düşünüyorsa Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunabilir. Savcılık, Adalet Bakanlığından soruşturma izni ister; izin verilmezse soruşturma yapılamaz. Disiplin boyutu için baroya başvurmak da mümkündür. Ayrıntılar için avukat nereye şikâyet edilir yazımızı inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Avukatın ifadesini kim alır?
Görevden doğan veya görev sırasında işlenen suçlarda Cumhuriyet savcısı alır. Kişisel suçlarda ve ağır cezalık suçüstü hallerinde kolluk da alabilir.
Hakaret iddiasıyla çağrılan avukat karakola gitmek zorunda mı?
Hakaret iddiası duruşmada veya dilekçede, yani görev sırasında ortaya çıkmışsa özel usul uygulanır ve ifadenin savcı tarafından alınmasını talep edebilirsiniz.
Soruşturma izni olmadan savcı ifade alabilir mi?
Görevden doğan suçlarda soruşturma, Adalet Bakanlığı izniyle başlatılır. Kural olarak izin süreci tamamlanmadan esasa ilişkin soruşturma işlemi yapılamaz; ağır cezalık suçüstü hali istisnadır.
Özel usul stajyer avukatlar için de geçerli mi?
Kanun metni avukatlardan söz eder. Stajyerlerle ilgili somut olayda baroya ve bir meslektaşa danışmak en doğrusudur.
Destek için
Avukatlık mesleğinin sınırları ve güvenceleri hakkında genel bilgi için avukat ne iş yapar rehberimize göz atabilirsiniz. Mesleki faaliyetiniz nedeniyle hakkınızda başlatılan soruşturmada müdafi desteğine ihtiyaç duyarsanız (0532) 776 65 64 numaralı telefondan bize ulaşabilir veya Ataşehir Küçükbakkalköy’deki büromuzu ziyaret edebilirsiniz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.