Evet, avukatlar dövme yaptırabilir. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nda da Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları’nda da dövmeyi yasaklayan ya da avukatlığa engel sayan bir hüküm yoktur. Dövmesi olan kişi hukuk fakültesini bitirip stajını tamamladığında diğer adaylarla aynı şartlarla ruhsat alır.
Sınırı belirleyen şey dövmenin varlığı değil, içeriği ve mesleki ortamdaki görünümüdür. Avukat, mesleğin gerektirdiği saygı ve güvene yakışır biçimde davranmakla yükümlüdür; o yükümlülük dövme konusunda da yol göstericidir. Aşağıda kuralları, duruşma kıyafetini ve pratikte dikkat edilen noktaları anlatıyoruz.
Kanun ve meslek kuralları ne diyor?
Avukatlık Kanunu, avukata görevini kanunlar ve meslek kurallarına uygun, mesleğin saygınlığına yakışır biçimde yerine getirme yükümlülüğü yükler. TBB Meslek Kuralları da avukatın meslek içinde ve dışında davranışlarıyla mesleğe duyulan saygı ve güveni zedelememesini ister. Her iki metin de kılık kıyafet, saç, takı veya dövme gibi kişisel görünüm unsurlarını tek tek düzenlemez.
Söz konusu genel ilke, avukatın kişisel tercihlerini ortadan kaldırmaz. Kolunda, bileğinde ya da sırtında dövme taşıyan avukat, sırf o nedenle disiplin soruşturmasıyla karşılaşmaz. Disiplin yaptırımı gündeme gelebilecek durumlar, dövmenin içeriğinin suç teşkil etmesi veya mesleğe duyulan güveni açıkça sarsması gibi istisnai hallerdir.
Hangi dövmeler sorun yaratabilir?
Dövmenin içeriği, avukatın meslek kurallarıyla ilişkisini belirler. Şu tür içerikler disiplin ya da cezai sorumluluk riski doğurabilir:
- Belirli bir grubu aşağılayan, nefret söylemi niteliğindeki ifade ve semboller
- Suç örgütlerini veya terör örgütlerini öven, onlara aidiyeti gösteren işaretler
- Müstehcen içerikli ve görünür yerde taşınan çizimler
- Yargı organlarını veya meslektaşları hedef alan hakaret içeren yazılar
Böyle durumlarda sorunun kaynağı dövme değil, ifade edilen içeriktir; aynı içerik tişört veya sosyal medya paylaşımında yer alsaydı da benzer sonuç doğabilirdi. Disiplin süreçlerinin ağır sonuçlarını avukat meslekten ihraç sebepleri yazımızda inceleyebilirsiniz.
Duruşmada dövmeyi kapatmak gerekir mi?
Avukatlık Kanunu, avukatların duruşmalarda TBB tarafından şekli belirlenen cübbeyi giymesini öngörür. Cübbe uzun kollu ve bol kesimli olduğundan kollardaki ve gövdedeki dövmelerin büyük kısmı duruşma sırasında zaten görünmez. Elde, boyunda ya da yüzde yer alan dövmeler için kapatma zorunluluğu getiren yazılı bir kural bulunmaz.
Duruşma düzenini sağlamak hâkimin görevidir. Görünür dövmesi olan avukatın duruşmaya alınmaması ya da dövmesini kapatmaya zorlanması için hukuki dayanak bulunmadığı kabul edilir. Uygulamada sorun nadiren yaşanır; hâkimler avukatın görünümünden çok dilekçesine ve savunmasına odaklanır.
Kamu avukatları ve şirket avukatları için durum farklı mı?
Kamu kurumlarında çalışan avukatlar, kamu personeline ilişkin kılık kıyafet kurallarına da tabidir. Söz konusu düzenlemeler genel olarak temiz, düzenli ve resmî bir görünüm ister; dövmeyi açıkça yasaklayan hüküm içermez. Kurumların iç yönergeleri ise farklılık gösterebileceği için çalıştığınız kurumun yazılı kurallarına bakmak gerekir. Kamu avukatının statüsü için avukat kamu görevlisi midir yazımıza göz atabilirsiniz.
Büyük hukuk büroları ve şirketlerin hukuk birimleri kendi kıyafet politikalarını belirleyebilir. Bazı kurumsal bürolarda müvekkil toplantılarında takım elbise ve kapalı kıyafet beklenir. Söz konusu beklenti yasal yasak değil, iş yerinin çalışma düzenine dair kuraldır; iş sözleşmesi ve personel yönetmeliği bakımından değerlendirilir.
Müvekkil algısı açısından neye dikkat etmeli?
Avukatlıkta güven, ilk görüşmede başlar. Bazı müvekkiller dövmeye nötr bakarken bazıları, kuşak farkı veya kültürel nedenlerle önyargılı olabilir. Önyargıyı aşmanın en etkili yolu dosyaya hâkimiyet, açık iletişim ve dürüst bilgilendirmedir. Genç kuşaktan müvekkillerin önemli kısmı için dövme artık sıradan bir görünüm unsurudur.
Pratik öneriler:
- Dövme yaptırmadan önce yerini düşünün; el ve yüz gibi her zaman görünen bölgeler daha çok dikkat çeker.
- İçeriğin yıllar sonra da sizi rahatsız etmeyeceğinden emin olun.
- Kurumsal ortamda çalışıyorsanız iş yerinin kıyafet politikasını öğrenin.
- Sosyal medyada dövmenizle ilgili paylaşımlarda da meslek kurallarını gözetin.
Disiplin süreci nasıl işler?
Dövmenin içeriği nedeniyle şikâyet yapılırsa süreç, avukatın kayıtlı olduğu baroda başlar. Baro yönetim kurulu, şikâyeti inceleyerek disiplin kovuşturması açılıp açılmayacağına karar verir. Kovuşturma açılırsa dosya baro disiplin kuruluna gönderilir; avukatın savunması alınır ve kurul kanunda sayılan disiplin cezalarından birine ya da ceza verilmesine yer olmadığına karar verir. Kararlara karşı TBB nezdinde itiraz yolu açıktır.
Avukatlık Kanunu’nun 7571 sayılı Kanun’la değişen 159. maddesine göre disiplin zamanaşımı eylemden itibaren üç yıl, kesilme halinde dahi her durumda dört buçuk yıldır. Görünür dövme sürekli taşındığından “eylem tarihi” tartışması doğabilir; uygulamada değerlendirme somut olayın koşullarına göre yapılır.
Stajyer avukatlar ve hukuk öğrencileri için durum
Stajyer avukatlar da meslek kurallarına tabidir; stajyerlere özgü dövme yasağı da yoktur. Staj yapılan bürodaki avukatın beklentileri farklı olabilir, ancak baroya kayıt ya da staj başvurusu sırasında dövme sorgulanmaz. Hukuk öğrencileri için ise herhangi bir sınırlama söz konusu değildir. Mesleğin genel niteliklerini avukat mesleğinin özellikleri yazımızda anlattık.
Hakim ve savcılar dövme yaptırabilir mi?
Hakim ve savcılar için de mevzuatta dövmeyi açıkça yasaklayan bir hüküm bulunmuyor. Bu nedenle dövme, hakimlik ve savcılık sınavına başvurmaya ya da mesleğe kabule tek başına engel sayılmaz. Ancak hakim ve savcılardan duruşmada cübbe ile görev yapmaları, meslek onuruna ve kamu güvenine uygun bir görünüm sergilemeleri beklenir. Görünür bölgelerdeki, siyasi ya da müstehcen içerikli dövmeler mülakat ve meslek içi değerlendirmelerde olumsuz algı yaratabilir; bu yüzden adayların dövmenin yeri ve içeriğine dikkat etmesi önerilir.
Sık Sorulan Sorular
Dövmesi olan kişi avukat olabilir mi?
Evet. Avukatlık için aranan şartlar arasında dövme olmaması yoktur; diploma, HMGS, staj ve ruhsat şartları herkes için aynıdır.
Avukatlar piercing veya renkli saç kullanabilir mi?
Kanunda bunlara ilişkin özel yasak yoktur. Mesleğin saygınlığına uygun görünüm ilkesi geçerlidir; duruşmada cübbe giyilir.
Dövme yüzünden avukata disiplin cezası verilir mi?
Dövmenin varlığı tek başına disiplin sebebi değildir. İçeriği suç oluşturuyor ya da mesleğe duyulan güveni açıkça zedeliyorsa disiplin soruşturması gündeme gelebilir.
Hâkim, dövmesi görünen avukatı duruşmadan çıkarabilir mi?
Görünür dövme tek başına duruşma düzenini bozan davranış sayılmaz. Hâkimin duruşma düzenine ilişkin yetkisi, avukatın davranışlarıyla ilgilidir.
İletişim
Avukatlığın günlük işleyişini merak ediyorsanız avukat ne iş yapar rehberimize göz atabilirsiniz. Meslek kuralları veya disiplin süreciyle ilgili sorularınız için (0532) 776 65 64 numaralı telefondan ya da Ataşehir Küçükbakkalköy’deki büromuzdan bize ulaşabilirsiniz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.