El atmanın önlenmesi (men-i müdahale) kararı, kesinleştikten sonra ilamlı icra yoluyla yerine getirilir. Kararı alan malik, kesinleşme şerhli ilamla icra dairesine başvurur; icra müdürü karşı tarafa yedi gün süreli icra emri gönderir. Süre dolduğu hâlde taşınmaz boşaltılmazsa icra memuru, gerekirse kolluk desteğiyle, taşınmazı fiilen hak sahibine teslim eder. Kararda yıkım (kal) veya ecrimisil hükmü de bulunuyorsa her bölüm kendi kurallarına göre ayrı ayrı icra edilir. Aşağıda sürecin her aşamasını, sürelerini ve dikkat edilmesi gereken noktaları anlatıyoruz.
Karar kesinleşmeden icraya konulabilir mi?
Hayır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 367. maddesi, taşınmaza ve taşınmaz üzerindeki ayni haklara ilişkin hükümlerin kesinleşmedikçe yerine getirilemeyeceğini açıkça düzenler. El atmanın önlenmesi ve kal hükümleri doğrudan mülkiyet hakkını ilgilendirdiği için ilk derece mahkemesi kararı verdikten sonra istinaf ve temyiz aşamalarının tamamlanması beklenir. Taraflar kanun yoluna gitmezse süre dolunca karar kesinleşir.
Kararın para alacağına ilişkin kısmı ise farklıdır. Ecrimisil gibi parasal kalemler kural olarak kesinleşme beklenmeden takibe konulabilir. Borçlu taraf, istinaf veya temyiz aşamasında teminat göstererek icranın geri bırakılmasını isteyebilir. Uygulamada pek çok malik, ecrimisil kısmını önce takibe koyup taşınmazın teslimini kesinleşmeden sonraya bırakır.
İcra takibi adım adım nasıl ilerler?
- Kesinleşme şerhi: Kararı veren mahkemeden, kesinleşme şerhi düşülmüş onaylı ilam örneği alınır. Dosya Yargıtay’dan döndükten sonra şerh talep edilmelidir.
- Takip talebi: İlamlı takipler kural olarak herhangi bir icra dairesinde başlatılabilir. Taşınmaz başka şehirdeyse teslim işlemi talimat yoluyla o yerdeki icra dairesince yapılır.
- İcra emri: İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 26. maddesine göre icra müdürü, borçluya yedi gün içinde taşınmazı teslim etmesini emreden icra emri tebliğ eder.
- Fiili teslim: Süre sonunda taşınmaz boşaltılmamışsa alacaklı, tahliye ve teslim masraflarını yatırarak icra memurunun mahalle gitmesini ister. Memur, gerekirse çilingir ve kolluk yardımıyla taşınmazı boşaltır.
- Tutanak: Teslim, tarih ve saatiyle tutanağa bağlanır. Teslimden sonra kilidin değiştirilmesi ve taşınmazın fotoğraflanması, ileride doğabilecek uyuşmazlıklarda delil işlevi görür. Tutanakta taşınmazın durumu ve içinde bulunan eşyalar ayrıntılı biçimde yazılır.
Taşınmazın içinde borçluya ait eşya varsa icra memuru eşyaları tespit ederek borçluya teslim eder. Borçlu eşyayı almazsa ya da adreste bulunmazsa eşyalar masrafı sonradan ondan alınmak üzere yediemin deposuna kaldırılır. Depo ve nakliye giderleri ilk aşamada alacaklıdan istenir; sonra borçluya yükletilir.
Kararda kal (yıkım) hükmü varsa ne yapılır?
El atmanın önlenmesi davası çoğu zaman yıkım talebiyle birlikte açılır; komşunun taşınmazınıza taşırdığı duvar, kaçak kulübe, sera veya beton döşeme gibi yapılar kal hükmüyle kaldırılır. Söz konusu hükümler İİK 30. maddedeki “bir işin yapılmasına dair ilam” kurallarına göre icra edilir. İcra müdürü önce borçluya yapıyı kendisinin kaldırması için süre verir.
Borçlu verilen süre içinde yıkımı yapmazsa ve iş başkası tarafından yapılabilecek nitelikteyse icra müdürü yıkımı üçüncü kişilere yaptırır. Yıkım bedeli, keşif ve gerekirse bilirkişi raporu ile belirlenir; masraf alacaklı tarafından avans olarak yatırılır ve sonra borçludan tahsil edilir. Yıkımın komşu yapılara zarar verme ihtimali varsa icra dairesi teknik destek isteyebilir, belediyeden ekip ve araç desteği talep edilebilir. Yıkım masrafları yüksek tutarlara ulaşabildiği için alacaklının bütçesini önceden planlaması gerekir.
Taşınmazda üçüncü kişi oturuyorsa ilam onlara karşı icra edilir mi?
İlam kural olarak davanın taraflarını bağlar. Taşınmazı davadan bağımsız ve kendi hakkına dayanarak kullanan üçüncü kişiye karşı, ilamla doğrudan tahliye yapılması mümkün olmayabilir. İİK 27. madde, buna önemli istisna getirir: taşınmaz, davadan sonra ve hükümden önce tapuya tescil edilmiş işleme dayanarak üçüncü kişi tarafından işgal ediliyorsa alacaklı, borçlunun o kişiye karşı sahip olduğu haklara sahip olur.
Uygulamada borçlunun yakınları, aile bireyleri veya onun izniyle oturan kişiler, borçlunun yanında sayılarak tahliye edilir. Kira sözleşmesiyle taşınmazı kullanan kiracı ise farklı değerlendirilebilir. Dava açarken taşınmazı fiilen kullanan herkesin davaya dahil edilmesi, icra aşamasındaki itirazların önüne geçer. Tahliye sırasında üçüncü kişi itiraz ederse icra memuru işlemi tutanağa geçirir ve uyuşmazlık icra mahkemesinde çözülür.
Ecrimisil ve yargılama giderleri nasıl tahsil edilir?
Kararda hükmedilen ecrimisil, yargılama giderleri ve vekalet ücreti, ilamlı para alacağı takibi yoluyla tahsil edilir. Borçluya ödeme süresi içeren icra emri gönderilir; ödeme yapılmazsa maaş, banka hesabı, araç ve taşınmaz gibi malvarlığı değerleri haczedilebilir. Ecrimisilin hangi dönemi kapsadığı ve nasıl hesaplandığı konusunda ecrimisil davası rehberimizde ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz. Teslim tarihine kadar geçen ve karar kapsamında olmayan dönem için ise yeni ecrimisil davası açmak gerekir.
Borçlu icra emrine karşı ne yapabilir?
İlamlı takipte borç kural olarak tartışılmaz; mahkeme kararı ile tespit edilmiştir. Borçlu, İİK 33. maddesine göre icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine başvurarak ilamın icrasının geri bırakılmasını isteyebilir. Ancak bunun için ilamdan sonra borcun ifa edildiğini, alacaklının süre verdiğini veya zamanaşımının dolduğunu resmi ya da imzası ikrar edilmiş belgeyle ispat etmesi gerekir.
İcra memurunun işlemlerine karşı taraflar, İİK 16 uyarınca işlemi öğrendikleri tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurabilir. Örneğin teslimin yanlış taşınmazda yapılması ya da tutanağın eksik düzenlenmesi şikâyet konusu olabilir.
Teslimden sonra taşınmaza tekrar el atılırsa ne olur?
Mahkeme kararıyla teslim edilen taşınmaza yeniden el koyan kişi, Türk Ceza Kanunu’nun 290. maddesinin ilk fıkrası uyarınca üç aydan bir yıla kadar hapis cezası tehdidiyle karşılaşır. Malik, tekrar işgal durumunda tutanak ve fotoğraflarla tespit yaptırıp savcılığa suç duyurusunda bulunabilir. Hukuki açıdan da yeni müdahalenin önlenmesi için icra dairesine ve gerektiğinde yeniden mahkemeye başvurulabilir. O aşamada eski ilamın ve teslim tutanağının saklanması büyük önem taşır.
Süreler ve zamanaşımı
- İcra emri süresi: Taşınmazın teslimi için borçluya yedi gün verilir.
- İlamın icra zamanaşımı: İİK 39 uyarınca ilama dayalı takip hakkı on yıllık zamanaşımına tabidir.
- Şikâyet ve icranın geri bırakılması: Her ikisi için de yedi günlük süreler öngörülmüştür.
Kesinleşmiş kararın yıllarca icraya konulmaması risklidir; taşınmazın el değiştirmesi veya fiili durumun değişmesi icrayı zorlaştırabilir.
Ataşehir’de süreç nerede yürür?
Ataşehir sınırlarındaki taşınmazlara ilişkin el atmanın önlenmesi davaları, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili olduğu için İstanbul Anadolu Adliyesi’ndeki asliye hukuk mahkemelerinde görülür. İcra aşaması ise İstanbul Anadolu İcra Daireleri üzerinden yürütülür. Davanın nasıl açıldığını merak ediyorsanız el atmanın önlenmesi davası yazımıza, yıkım talebinin detayları için el atmanın önlenmesi ve kal davası rehberine göz atabilirsiniz. Taşınmaz uyuşmazlıklarında sürecin tamamını gayrimenkul hukuku hizmetimiz kapsamında takip ediyoruz.
Sık Sorulan Sorular
El atmanın önlenmesi kararı ne zaman icraya konulur?
Taşınmazın teslimine ilişkin kısım kesinleştikten sonra icraya konulur. Ecrimisil gibi parasal kalemler kesinleşme beklenmeden takip edilebilir.
Borçlu taşınmazı kendisi boşaltmazsa ne olur?
Yedi günlük süre sonunda icra memuru, alacaklının masrafı yatırmasıyla birlikte mahalle gider ve gerekirse kolluk yardımıyla taşınmazı boşaltarak teslim eder.
Yıkım masraflarını kim öder?
Masrafı önce alacaklı avans olarak yatırır. Ardından yapılan giderler icra yoluyla borçludan tahsil edilir.
Karar alındıktan yıllar sonra icra başlatılabilir mi?
İlamlı takip hakkı on yıllık zamanaşımına tabidir. Süre geçmeden takip başlatılmalıdır.
Elinizde kesinleşmiş karar varsa ve karşı taraf taşınmazı boşaltmıyorsa dosyanızı birlikte inceleyerek izlenecek yolu belirleyebiliriz. Ataşehir Küçükbakkalköy’deki büromuza uğrayabilir veya (0532) 776 65 64 numaralı telefondan randevu alabilirsiniz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.