Genel vekaletname, kişinin belirli tek işle sınırlı kalmadan pek çok hukuki işlemde kendisini temsil etmesi için başkasına yetki verdiği belgedir. Avukata verilen dava vekaletnamesi ise mahkeme, icra dairesi ve resmi kurumlar önündeki işlemleri kapsar. Her iki belge de noterde düzenlenir veya imzası noterce onaylanır; kabul, feragat, sulh, başkasını tevkil gibi önemli işlemler için vekaletnamede açık yetki bulunması gerekir. Aşağıda örnek metinle birlikte dikkat edilmesi gereken noktaları anlatıyoruz.
Genel vekaletname ile özel vekaletname arasındaki fark
Özel vekaletname tek işe yöneliktir: belli taşınmazın satışı, belli aracın devri veya belli davanın açılması gibi. Genel vekaletname ise vekile geniş alanda hareket serbestisi tanır; banka işlemleri, resmi kurumlardaki başvurular ve günlük idari işler bunun tipik örnekleridir. Türk Borçlar Kanunu’nun vekâlet sözleşmesine ilişkin hükümleri (TBK m. 502 vd.) iki türü de kapsar, fakat önemli tasarruflar için kanun açık yetki arar.
Avukata verilen vekaletname uygulamada “dava vekaletnamesi” veya “avukatlık vekaletnamesi” olarak adlandırılır. İçeriği genel nitelikte olabilir; müvekkil, tüm dava ve takiplerinde avukatına yetki verebileceği gibi vekaletnameyi tek dosyayla da sınırlayabilir.
Hangi işlemler için vekaletnamede açık yetki aranır?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 74, bazı usul işlemlerinin vekil tarafından yapılabilmesini vekaletnamede açıkça yetki verilmiş olması şartına bağlar. Bunlar arasında şunlar yer alır:
- Davayı tamamen veya kısmen kabul etmek ya da davadan feragat etmek,
- Sulh olmak, hakem veya bilirkişi sözleşmesi yapmak,
- Yemin teklif etmek, kabul etmek veya reddetmek,
- Başkasını vekil olarak tayin etmek (tevkil),
- Haczi kaldırmak, hâkimi reddetmek, kanun yollarına başvurmaktan veya kanun yolundan feragat etmek.
Uygulamada para tahsil etme yetkisi “ahzu kabz” ifadesiyle, borçluyu borçtan kurtarma yetkisi ise “ibra” ifadesiyle vekaletnameye yazılır. Vekaletnamede ahzu kabz yetkisi yoksa avukat, icra dosyasında tahsil edilen parayı müvekkil adına çekemez. Yetkilerin kapsamını geniş yetkili avukat vekaletnamesi yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Avukat vekaletname örneği
Aşağıdaki metin, noterlerde kullanılan dava vekaletnamelerinin genel yapısını göstermek amacıyla sadeleştirilmiş örnektir. Noter, kendi kayıt sistemine göre metni düzenler; örneği olduğu gibi kullanmak yerine notere ihtiyacınızı anlatmanız yeterlidir.
“Gerçek ve tüzel kişiler aleyhine açılmış ve açılacak dava ve takiplerde, Yargıtay, Danıştay, bölge adliye ve bölge idare mahkemeleri, adli ve idari mahkemeler, icra ve iflas daireleri, Cumhuriyet başsavcılıkları ve tüm resmi kurumlar nezdinde beni temsile; dava açmaya, davaya cevap vermeye, kanun yollarına başvurmaya; ahzu kabza, sulh ve ibraya, davayı kabule ve feragate, hâkimi reddetmeye, yemin teklif ve kabulüne, haciz koydurmaya ve kaldırmaya; başkasını tevkile ve azle yetkili olmak üzere [baro ve sicil numarası] Av. [ad soyad]’ı vekil tayin ettim.”
Vekaletnamede vekil edenin T.C. kimlik numarası, adres bilgisi ve avukatın baro sicil bilgisi yer alır. Yetki kapsamını daraltmak isteyen müvekkil, örneğin feragat ve sulh yetkisini çıkarabilir veya vekaletnameyi belirli dosyayla sınırlayabilir. Kapsamı daraltmanın bedeli, ileride avukatın yeni vekaletname istemesidir.
Genel vekaletname örneği (avukat dışındaki vekil için)
Aile içinde sık kullanılan genel vekaletnamelerde yetkiler genellikle banka, vergi dairesi, SGK, belediye, tapu ve trafik tescil işlemlerini kapsar. Örnek yapı şöyledir:
“Adıma kayıtlı banka hesaplarından para çekmeye ve yatırmaya, vergi dairesi, Sosyal Güvenlik Kurumu, belediyeler ve tüm kamu kurumlarında işlemlerimi takip etmeye, gerekli dilekçe ve belgeleri imzalamaya, adıma tebligat almaya yetkili olmak üzere [ad soyad, T.C. kimlik no]’yu vekil tayin ettim.”
Taşınmaz satışı, ipotek tesisi veya araç devri gibi tasarruf işlemleri için genel ifadeler çoğu zaman yeterli görülmez; tapu müdürlükleri, satılacak taşınmazın ada, parsel ve bağımsız bölüm bilgisini içeren ve vekil edenin fotoğrafının yapıştırıldığı vekaletname ister. Pratikte tapu işlemlerinde ayrı, özel vekaletname düzenletmek daha güvenlidir.
Vekaletname nasıl çıkarılır?
- Kimlik kartınızla herhangi bir notere başvurursunuz; vekilin kimlik bilgisini ve avukatsa sicil numarasını yanınızda bulundurursunuz.
- Notere hangi işler için yetki vermek istediğinizi anlatırsınız. Noter metni hazırlar ve size okutur.
- Metni imzalarsınız; noter harç ve ücretini tahsil eder. Avukat vekaletnamelerinde baro pulu da yapıştırılır.
- Vekaletnamenin aslı veya onaylı örneği vekile teslim edilir. Avukat, kendisine verilen vekaletnamenin örneklerini Avukatlık Kanunu m. 56 uyarınca onaylayabilir.
Noter ücret ve harçları her yıl güncellenen tarifeye göre belirlenir. Yurt dışında yaşayanlar vekaletnameyi Türk konsolosluklarında düzenletebilir veya bulundukları ülkenin noterinde düzenlenen belgeye apostil şerhi aldırarak Türkiye’de kullanabilir.
Vekil yetkisini aşarsa ne olur?
Vekilin vekaletnamede yazmayan işlem yapması yetkisiz temsil sayılır. TBK m. 46 uyarınca yetkisiz temsilcinin yaptığı işlem, temsil olunanı ancak onu onaylarsa bağlar. Onay verilmezse işlemin karşı tarafı, zararını yetkisiz temsilciden isteyebilir. Mahkeme önünde yetkisiz yapılan usul işlemlerinde hâkim, eksikliğin giderilmesi için süre verir; süre içinde yetkili vekaletname sunulmazsa işlem hüküm doğurmaz. Vekaletnameyi hazırlatırken yetkileri dar tutup sonra sıkışmak yerine, yürütülecek işi baştan doğru tanımlamak en sağlıklı yoldur.
Vekaletname ne zaman sona erer?
Vekaletnamede süre yazılmamışsa yetki, geri alınana kadar devam eder. TBK m. 512 uyarınca vekâlet veren, vekâleti her zaman geri alabilir; uygunsuz zamanda yapılan azil, karşı tarafın zararını tazmin yükümlülüğü doğurabilir. Vekil edenin veya vekilin ölümü, ehliyetini kaybetmesi ya da iflası da kural olarak vekâleti sona erdirir (TBK m. 513).
Azil için noter aracılığıyla azilname düzenletilir ve vekile tebliğ ettirilir. Avukatı azletmenin ücret sonuçları ve süreci için avukattan vekalet iptali yazımıza bakabilirsiniz. Avukat bakımından azil, ücret sözleşmesine ve Avukatlık Kanunu m. 174’e göre değerlendirilir.
Dikkat edilmesi gereken pratik noktalar
- Geniş yetkili genel vekaletnameyi güvenmediğiniz kişiye vermeyin. Vekil, yetkisi dahilindeki işlemlerle sizi bağlar.
- Vekaletnamenin hangi işler için verildiğini kayıt altına alın; işin bitiminde gereksiz yetkiyi azilname ile kaldırın.
- Avukatınızın başka meslektaşına işi devretmesi gerekebilir. Vekaletnamede tevkil yetkisi varsa avukat, avukat yetki belgesi düzenleyerek başka avukatı yetkilendirebilir.
- Eski tarihli vekaletnameler bankalarda ve tapuda sorun çıkarabilir; kurum, yakın tarihli belge isteyebilir.
Sık Sorulan Sorular
Genel vekaletname ile avukat dava açabilir mi?
Vekaletname avukata verilmiş ve dava takibi yetkisini içeriyorsa evet. Avukat olmayan kişiye verilen genel vekaletname ise mahkemede başkası adına dava takibi için kural olarak yeterli değildir; dava takibi avukatlara ait iştir (Av. K. m. 35).
Vekaletname kaç yıl geçerlidir?
Kanunda genel süre sınırı yoktur. Vekaletnamede süre yazılmamışsa azledilene veya sona erme sebebi doğana kadar geçerlidir. Kurumların yakın tarihli belge talep etmesi ise uygulamaya özgü durumdur.
Vekaletname e-Devlet üzerinden verilebilir mi?
Avukatlık vekaletnamesi notere gidilerek düzenlenir. Noterlik sisteminde uzaktan işlem imkânları gelişmekle birlikte, kimlik doğrulama ve imza için kural olarak noter huzuru aranır.
Tek avukata mı yoksa birden çok avukata mı vekaletname verilmeli?
Aynı büroda çalışan avukatların vekaletnameye birlikte yazılması, duruşma çakışmalarında dosyanın aksamasını önler. Her avukat tek başına işlem yapmaya yetkili kılınabilir.
Vekaletnamenizde hangi yetkilerin bulunması gerektiğinden emin değilseniz, notere gitmeden önce avukat danışma hattımız üzerinden veya (0532) 776 65 64 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz. Ataşehir Küçükbakkalköy’deki büromuzda dosyanıza uygun yetki kapsamını birlikte belirleyebiliriz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.