Kamulaştırmasız el atma dava dilekçesi, taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesine hitaben yazılır ve idarenin kamulaştırma yapmadan taşınmaza el attığını, el atılan alanın bedelinin ödenmesini ve tapunun idare adına tescilini talep eder. Dilekçede tapu bilgileri, el atmanın şekli ve tarihi, davalı idare, deliller ve açık talep sonucu yer almalıdır. Değer baştan bilinemediğinden talep çoğu zaman belirsiz alacak olarak kurulur ve bilirkişi raporundan sonra artırılır. Aşağıda dilekçenin zorunlu unsurlarını, örnek metni ve sık yapılan hataları bulacaksınız.
Dilekçeyi yazmadan önce neyi netleştirmelisiniz?
Dilekçenin içeriği, el atmanın türüne ve tarihine göre değişir. Önce el atmanın fiili mi (yol, kanal, okul binası gibi) yoksa hukuki mi (imar planında kamu alanına ayırma) olduğunu belirleyin. Ardından tarihi tespit edin. 9 Ekim 1956 ile 4 Kasım 1983 arasında gerçekleşen fiili el atmalarda Kamulaştırma Kanunu’nun geçici 6. maddesi uyarınca önce idareye başvurup uzlaşma usulünü tamamlamak dava şartıdır; şu adım atlanırsa dava usulden reddedilir. Usul için idareye başvuru dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz. 1983 sonrası fiili el atmalarda ise doğrudan dava açılabilir. Hukuki el atmada yargı yolu 2026 başında yeniden tartışmalı hale geldiğinden dosya açılmadan önce güncel durum kontrol edilmelidir.
İkinci soru, davalının kim olduğudur. Yol ise ilçe veya büyükşehir belediyesi ya da Karayolları; su ve kanalizasyon hattı ise İSKİ; baraj veya sulama kanalı ise DSİ; okul binası ise çoğunlukla Hazine davalı gösterilir. Yanlış idareye karşı açılan dava husumetten reddedilebilir.
Dilekçede hangi unsurlar zorunludur?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 119. maddesi dava dilekçesinde bulunması gerekenleri sayar. Kamulaştırmasız el atma davası açısından şunlara dikkat edilmelidir:
- Mahkemenin adı: taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesi (HMK m.12 uyarınca kesin yetki).
- Davacının adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresi; vekil varsa vekilin bilgileri.
- Davalı idarenin tam unvanı ve adresi.
- Dava konusu ve değeri: belirsiz alacak olarak açılıyorsa geçici değer.
- Vakıaların açık özeti: tapu bilgileri, el atmanın şekli, kapsamı ve tarihi.
- Deliller: tapu kaydı, kadastro paftası, imar durumu, keşif, bilirkişi, fotoğraf, yazışmalar.
- Hukuki sebepler: Anayasa m.35 ve 46, TMK m.683, Kamulaştırma Kanunu, TBK haksız fiil hükümleri.
- Açık talep sonucu ve imza.
Örnek kamulaştırmasız el atma dava dilekçesi
Aşağıdaki metin, 1983 sonrası gerçekleşen fiili el atma için hazırlanmış genel taslaktır. Köşeli parantez içindeki yerleri kendi dosyanıza göre doldurun; metni olduğu gibi kullanmadan önce somut olayınıza uygunluğunu değerlendirin.
İSTANBUL ANADOLU ( … ) ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HAKİMLİĞİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad], T.C. No: [ … ], Adres: [ … ]
VEKİLİ: [Varsa avukat bilgileri]
DAVALI: [İdarenin tam unvanı], Adres: [ … ]
DAVA DEĞERİ: Şimdilik [ … ] TL (belirsiz alacak, HMK m.107)
KONU: Kamulaştırmasız el atma nedeniyle taşınmaz bedelinin tahsili ile tapu iptali ve davalı idare adına tescil talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Müvekkil/davacı, İstanbul ili [ilçe] ilçesi [mahalle] mahallesi [ada] ada [parsel] parsel sayılı [ … ] m² yüzölçümlü taşınmazın [tam/… payı] maliki olup tapu kaydı dilekçe ekindedir.
2. Davalı idare, herhangi kamulaştırma işlemi yapmaksızın ve davacının rızası alınmaksızın [tarih] tarihinde taşınmazın yaklaşık [ … ] m²’lik kısmına [yol / kanalizasyon hattı / park] yapmak suretiyle fiilen el atmıştır. El atma, ekteki fotoğraflar ve [belgeler] ile sabittir.
3. El atma nedeniyle davacı, taşınmazın söz konusu kısmını kullanamamakta, kalan bölümün değeri de düşmektedir. Anayasa’nın 46. maddesi gereğince kamulaştırma ancak gerçek karşılık peşin ödenerek yapılabilir; davalının eylemi mülkiyet hakkını ihlal eden haksız el atmadır.
4. Taşınmazın değeri bilirkişi incelemesi yapılmadan belirlenemeyeceğinden dava belirsiz alacak davası olarak açılmış olup değer netleştiğinde talep artırılacaktır.
HUKUKİ SEBEPLER: Anayasa m.35, 46; TMK m.683; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu; TBK m.49 vd.; HMK m.107 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Tapu kaydı, kadastro paftası ve çapı, imar durumu belgesi, belediye ve ilgili kurum kayıtları, fotoğraflar, keşif, bilirkişi incelemesi, emsal satış kayıtları, tanık ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı idarenin taşınmaza kamulaştırmasız el attığının tespiti ile el atılan kısmın bedeli olarak şimdilik [ … ] TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline, bedelin ödenmesi koşuluyla el atılan kısmın tapu kaydının iptali ile davalı idare adına tesciline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ederim.
[Tarih] — Davacı / Vekili [İmza]
EKLER: Tapu kaydı, kadastro paftası, imar durumu, fotoğraflar, vekâletname (varsa).
Kısmi el atma ve değer düşüklüğü nasıl yazılır?
İdare taşınmazın tamamına değil, kenarından geçen yol veya içinden geçen boru hattı gibi kısmına el attıysa, dilekçede kalan kısmın değer kaybını da ayrı kalem olarak isteyin. Örneğin parselin ortasından geçen hat, geri kalan alanın imar kullanımını zorlaştırıyorsa bilirkişiden değer düşüklüğünü hesaplaması talep edilir. El atmadan dava tarihine kadar geçen süre için ecrimisil de istenecekse, beş yıllık zamanaşımı dikkate alınarak ayrı talep sonucu yazılmalıdır.
Hukuki el atmada dilekçe nasıl farklılaşır?
İmar planından kaynaklanan hukuki el atmada açıklamalar kısmı farklı kurulur. Fiili kullanım yerine taşınmazın hangi uygulama imar planıyla, hangi tarihte park, okul veya yol alanına ayrıldığı, planın yürürlüğünden itibaren beş yılın dolduğu ve idarenin kamulaştırma ya da plan değişikliği yapmadığı anlatılır. Delil listesine plan onay tarihi, plan paftası, imar durumu ve belediyeyle yazışmalar eklenir. Hukuki dayanak olarak Kamulaştırma Kanunu’nun ek 1. maddesi gösterilir. Yargı yolu 2026 başından itibaren tartışmalı olduğu için dilekçenin hangi mahkemeye verileceği, dava tarihindeki mevzuat ve güncel yüksek mahkeme kararlarına göre belirlenmelidir.
Dilekçe verildikten sonra ne olur?
Dilekçe tevzi bürosuna veya UYAP üzerinden verilir; başvurma harcı, peşin harç, keşif ve bilirkişi avansı yatırılır. Harcın hesaplanma şekli el atma türüne göre değiştiği için harç yazımıza göz atabilirsiniz. Davalı idareye tebligat yapılır, cevap ve ikinci dilekçeler alınır, ön inceleme duruşmasının ardından keşif yapılır. Bilirkişi raporu geldiğinde iki hafta içinde itiraz edilir; değer netleşince talep artırım dilekçesi verilip artan kısım için harç tamamlanır. Sürecin genel işleyişi için kamulaştırmasız el atma davası yazımıza bakabilirsiniz.
Sık yapılan dilekçe hataları
- Ada-parsel bilgisini eksik veya hatalı yazmak; keşifte yanlış taşınmaza gidilmesine yol açar.
- El atma tarihini belirtmemek: 1956–1983 arası el atmada uzlaşma şartı kontrol edilemez.
- Tescil talebini unutmak: Yargıtay bedel ile tescili birlikte değerlendirir.
- Davalı idarenin unvanını yanlış yazmak.
- Değer artırımını süresinde yapmamak.
Sık Sorulan Sorular
Dilekçeyi avukatsız verebilir miyim?
Evet, kanunen avukat zorunluluğu yoktur. Ancak keşif, bilirkişi raporuna itiraz ve değer artırımı teknik bilgi gerektirdiği için hak kaybı riski yüksektir.
Paylı taşınmazda tüm paydaşlar dilekçeye katılmalı mı?
Hayır. Her paydaş kendi payı oranında dava açabilir.
Dava değerini düşük yazarsam ne olur?
Belirsiz alacak davasında başlangıç değeri düşük yazılabilir; rapordan sonra talep artırılarak eksik harç tamamlanır.
Dilekçenizi hazırlamadan önce el atma tarihini, davalı idareyi ve uygulanacak usulü birlikte gözden geçirmek isterseniz (0532) 776 65 64 numaralı telefondan randevu alabilirsiniz. Büromuz Ataşehir Küçükbakkalköy’dedir. Kamulaştırma uyuşmazlıklarıyla ilgili genel bilgi için idare hukuku sayfamız da yol gösterici olabilir.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.