Kamulaştırmasız el atma idareye başvuru dilekçesi, taşınmaza kamulaştırma yapmadan el atan belediyeye veya kuruma verilen ve el atılan alanın bedelinin uzlaşma yoluyla ödenmesini isteyen yazılı taleptir. 9 Ekim 1956 ile 4 Kasım 1983 arasındaki fiili el atmalarda şu başvuru, Kamulaştırma Kanunu’nun geçici 6. maddesi gereği dava açmadan önce zorunludur. Daha sonraki el atmalarda zorunlu değildir, ancak delil oluşturmak ve davasız çözüm aramak için sık kullanılır. Dilekçede tapu bilgileri, el atmanın şekli ve tarihi, el atılan alan ve uzlaşma talebi açıkça yazılmalıdır.
Dilekçe hangi durumda zorunlu, hangi durumda tercihe bağlı?
Ayrımı tek cümleyle özetlemek gerekirse: el atma 1956–1983 döneminde ise dilekçe dava şartının ilk adımıdır, sonrasında ise stratejik tercihtir. Geçici 6. maddeye göre süreç idarenin daveti veya malikin müracaatıyla başlar; kıymet takdir komisyonu değer biçer, uzlaşma komisyonu müracaattan itibaren en geç altı ay içinde maliki görüşmeye çağırır. Uzlaşma sağlanamazsa düzenlenen tutanaktan itibaren üç ay içinde bedel tespiti davası açılabilir. Kuralın kapsamı ve istisnaları için idareye başvuru zorunluluğu yazımıza bakabilirsiniz.
Dilekçe kime verilir?
Muhatap, el atan ve tesisi kullanan idaredir. Yol ve park için ilçe veya büyükşehir belediyesi, su ve kanalizasyon hattı için İSKİ, devlet yolu için Karayolları Bölge Müdürlüğü, okul binası için çoğunlukla Hazine adına ilgili defterdarlık ya da bakanlık birimi muhatap olur. Hangi kurumun el attığı belli değilse önce belediyenin imar ve fen işleri müdürlüğünden bilgi istenebilir. Birden fazla idarenin el attığı durumda her birine ayrı dilekçe verilir.
Dilekçede neler yer almalı?
- Başvuru sahibinin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, adresi ve iletişim bilgisi
- Taşınmazın il, ilçe, mahalle, ada, parsel ve yüzölçümü bilgileri; malikin payı
- El atmanın şekli (yol, kanal, park, okul, trafo vb.) ve el atılan alanın yaklaşık büyüklüğü
- El atmanın tarihi ve dayanağı olan belgeler
- Açık talep: geçici 6. madde kapsamında uzlaşma usulünün başlatılması ya da bedelin uzlaşmayla ödenmesi
- Ekler listesi ve imza
Örnek dilekçe: 1956–1983 arası el atma (geçici 6. madde)
Aşağıdaki metin genel taslaktır; köşeli parantezleri kendi bilgilerinizle doldurun ve dosyanıza uygunluğunu değerlendirmeden kullanmayın.
[İDARENİN TAM UNVANI] – [İlgili Müdürlük] MAKAMINA
BAŞVURU SAHİBİ: [Ad Soyad], T.C. No: [ … ], Adres: [ … ], Tel: [ … ]
KONU: 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu geçici 6. maddesi uyarınca uzlaşma usulünün başlatılması talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. İstanbul ili [ilçe] ilçesi [mahalle] mahallesi [ada] ada [parsel] parsel sayılı [ … ] m² yüzölçümlü taşınmazın [tam / … payı] malikiyim. Tapu kaydı ektedir.
2. İdareniz, kamulaştırma işlemi yapmaksızın ve rızam alınmaksızın [yıl] yılında taşınmazın yaklaşık [ … ] m²’lik kısmını [yol / kanal / park] olarak fiilen kamu hizmetine ayırmıştır. El atma tarihi ekteki [hava fotoğrafı / meclis kararı / ihale belgesi] ile sabittir.
3. El atma 9.10.1956 – 4.11.1983 tarihleri arasında gerçekleştiğinden, Kamulaştırma Kanunu’nun geçici 6. maddesi uyarınca taşınmazın tahmini değerinin kıymet takdir komisyonunca belirlenmesini ve uzlaşma görüşmesine davet edilmeyi talep ediyorum.
SONUÇ VE TALEP: Taşınmazımın el atılan kısmı için geçici 6. madde uyarınca uzlaşma usulünün başlatılmasını, uzlaşma sağlanamaması halinde uzlaşmazlık tutanağının düzenlenerek tarafıma tebliğini saygılarımla arz ederim.
[Tarih] – [Ad Soyad, İmza]
EKLER: Tapu kaydı, kadastro paftası ve kroki, el atma tarihini gösteren belgeler, fotoğraflar, kimlik fotokopisi, vekâletname (varsa).
Örnek dilekçe: 1983 sonrası el atma
Şart olmayan durumlarda dilekçe daha kısa tutulabilir. Konu kısmı “Kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin uzlaşma yoluyla ödenmesi talebidir” şeklinde yazılır. Açıklamalarda tapu bilgileri ve el atmanın şekli anlatılır, ardından şu talep eklenir: “Taşınmazımın el atılan kısmının bedelinin uzlaşma yoluyla ödenmesini veya kamulaştırma işlemlerinin başlatılmasını, el atmanın idareniz kayıtlarındaki tarihi ve kapsamı hakkında tarafıma bilgi verilmesini talep ederim.” Son cümle önemlidir; idarenin vereceği cevap, davada el atmanın ispatında ve davalının belirlenmesinde kullanılır.
El atma tarihini nasıl belgelersiniz?
Dilekçenin en zayıf noktası çoğu zaman el atma tarihidir. Tapu kaydı yolun ya da kanalın ne zaman yapıldığını göstermez, idareler de eski dosyalarını her zaman bulamaz. Tarihi ortaya koymak için şu kaynaklara başvurulabilir:
- Harita Genel Müdürlüğü arşivinden alınabilen eski hava fotoğrafları; farklı yıllara ait fotoğraflar karşılaştırıldığında yolun veya binanın ilk görüldüğü yıl tespit edilir.
- Belediye meclis ve encümen kararları, yol açma veya ihale kararları.
- Okul, cami ya da su deposu gibi yapılarda açılış kitabesi, inşaat ruhsatı veya kurum kayıtları.
- Kadastro ve imar planı paftalarının eski tarihli örnekleri.
- Bölgeyi bilen yaşlı komşuların tanıklığı; yazılı belgeyle desteklendiğinde daha etkili olur.
Belgeler dilekçeye eklenir; bulunamayanlar için idareden kayıtlarını paylaşması talep edilir.
Dilekçe nasıl teslim edilir?
Dilekçe idarenin evrak kayıt birimine elden verilip kayıt numaralı alındı belgesi alınabilir, iadeli taahhütlü posta veya KEP ile gönderilebilir. Pek çok belediye e-Devlet veya kendi internet sitesi üzerinden başvuru kabul etse de, dava şartının ispatı açısından tarih ve sayı içeren belge elde etmek esastır. 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun, idarelerin başvurulara otuz gün içinde gerekçeli cevap vermesini öngörür. Cevap gelmezse geçici 6. madde kapsamındaki dosyada altı aylık uzlaşma süresi takip edilir; diğer dosyalarda dava açma kararı verilebilir.
Başvurudan sonra ne beklemelisiniz?
Geçici 6. madde kapsamında idare, kıymet takdir komisyonu kararıyla belirlenen tahmini değeri uzlaşma görüşmesinde sunar. Kanun öncelikle takas, idare taşınmazı üzerinde sınırlı ayni hak veya başka yerde imar hakkı seçeneklerini sayar; bunlar mümkün değilse nakdi bedel konuşulur. Teklif edilen bedeli kabul etmek zorunda değilsiniz. Değeri düşük bulursanız uzlaşmazlık tutanağı imzalanır ve dava yoluna gidilir. Dava aşamasındaki dilekçe için dava dilekçesi örneği yazımıza göz atabilirsiniz. Uzlaşma sözleşmesi imzalandıktan sonra daha yüksek bedel istemek çok zorlaşır, o yüzden teklifin bağımsız değerlemeyle karşılaştırılması tavsiye edilir.
Sık yapılan hatalar
- Dilekçeyi kayıt numarası almadan teslim etmek; dava şartının ispatı güçleşir.
- El atma tarihini yazmamak veya belgesiz bırakmak.
- Ada-parsel bilgisini hatalı yazmak.
- Yanlış kuruma başvurmak ve cevabı beklerken zaman kaybetmek.
- Uzlaşma teklifini emsal satışlarla karşılaştırmadan imzalamak.
Sık Sorulan Sorular
Dilekçeyi mirasçılardan biri tek başına verebilir mi?
Mirasçılar paylı mülkiyette ise her biri kendi payı için başvurabilir. Elbirliği mülkiyetinde (intikal yapılmamış tapu) kural olarak tüm mirasçıların birlikte hareket etmesi veya mirasçılardan birinin temsilci atanması gerekir; önce veraset ilamı alınmalıdır.
Başvuruya avukat vekâletiyle yapılabilir mi?
Evet. Vekâletnamede kamulaştırma ve uzlaşma işlemleri için yetki bulunmalıdır.
Başvuru zamanaşımını keser mi?
Malik tapuda kayıtlı kaldıkça bedel talebi zamanaşımına uğramaz. Ecrimisil ise beş yıllık zamanaşımına tabidir ve Türk Borçlar Kanunu’nun 154. maddesinde sayılan kesme sebepleri dava, icra takibi veya borçlunun borcu kabulü gibi işlemlerdir. İdareye başvuru tek başına kesme sebebi sayılmayabilir; idare yazılı cevabında el atmayı ve borcu kabul ederse durum farklılaşabilir.
Başvuru ücretli mi?
İdareye başvuru için harç ödenmez. Tapu kaydı ve belge temininde küçük masraflar çıkabilir.
Başvuru dilekçenizi göndermeden önce el atma tarihini ve muhatap idareyi doğru belirlemek, sonraki dava sürecini doğrudan etkiler. Dosyanızı değerlendirmek için (0532) 776 65 64 numaralı telefondan bize ulaşabilir, Ataşehir Küçükbakkalköy’deki büromuza gelebilirsiniz. Kamulaştırma ve idari süreçlerle ilgili diğer bilgilere idare hukuku sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.