İdari işlemin iptali davası, özel kanunlarda farklı süre öngörülmedikçe, işlemin yazılı bildiriminden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde açılır; vergi mahkemelerinde süre 30 gündür (İYUK m.7). İhale, acele kamulaştırma ve ÇED gibi ivedi yargılama konularında süre 30 güne iner. Süre hak düşürücüdür: tek gün gecikme davanın esasa girilmeden reddine yol açar ve mahkeme süreyi kendiliğinden inceler.
Dava süresi ne zaman başlar?
Yazılı bildirim (tebliğ)
İYUK m.7’ye göre süre, idari işlemin ilgiliye yazılı olarak bildirildiği tarihi izleyen günden başlar. Tebligat Kanunu’na uygun yapılan posta tebligatı, e-Tebligat veya imza karşılığı elden teslim yazılı bildirim sayılır. e-Tebligatta bildirim, adrese ulaştığı tarihten itibaren beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Tebligat usulsüzse süre, ilgilinin işlemi öğrendiği tarihten başlar.
İlan yoluyla duyurulan işlemler
İlanı gereken düzenleyici işlemlerde (yönetmelik, genelge, imar planı gibi) süre ilan tarihini izleyen günden işlemeye başlar. İmar planlarında askı ilanı süresinin bitimi esas alınır. Düzenleyici işleme doğrudan süresinde dava açılmamışsa, o işlemin size uygulanması üzerine açacağınız davada düzenleyici işlemi de birlikte dava konusu yapabilirsiniz (İYUK m.7/4). Düzenleyici işlemin kendisine karşı süre geçmiş olsa da, uygulama işlemiyle birlikte hukuka aykırılığı ileri sürülebilir.
Öğrenme tarihi
İşlem size hiç tebliğ edilmemişse, Danıştay’ın yerleşik içtihadına göre işlemin varlığını ve içeriğini tam olarak öğrendiğiniz tarih süreyi başlatır. Komşunuza verilen yapı ruhsatı veya bir başkasının atanması gibi üçüncü kişileri ilgilendiren işlemlerde, inşaatın başladığını görmek tek başına yeterli olmayabilir; ama işlemin içeriğini öğrendiğiniz an süre işlemeye başlar. Öğrenme tarihini ispat yükü çoğu zaman davacının üzerindedir.
İdareye başvuru süreyi nasıl etkiler?
İşlem yapılması için başvuru ve zımni ret
İYUK m.10’a göre ilgililer, haklarında idari dava açılabilecek bir işlemin yapılması için idareye başvurabilir. İdare 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve 60 günlük dava süresi o tarihten başlar. İdare 30 gün içinde kesin olmayan bir cevap verirse, kişi o cevabı beklemeyi seçebilir; ancak bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Dört ay dolduğunda dava süresi işlemeye başlar.
Üst makama başvuru
İYUK m.11, dava açma süresi içinde işlemi yapan idarenin üst makamına, yoksa işlemi yapan makama başvurarak işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını, değiştirilmesini veya yeni bir işlem yapılmasını isteme imkânı verir. Söz konusu başvuru işleyen dava açma süresini durdurur. Başvuruya 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre kaldığı yerden işlemeye devam eder; baştan başlamaz. Örneğin işlemin tebliğinden 40 gün sonra başvurduysanız, ret cevabından sonra kalan 20 gün içinde dava açmanız gerekir. Danıştay içtihadına göre İYUK m.11 başvurusu ancak bir kez yapılabilir; aynı konuda tekrarlanan başvurular süreyi yeniden durdurmaz.
Yanlış mercie başvuru
İYUK m.9’a göre dilekçe görevsiz veya yetkisiz idari merciye verilmişse, dilekçenin o merciye veriliş tarihi idari merciye başvuru tarihi sayılır ve dilekçe ilgili mercie gönderilir. Görevsiz ya da yetkisiz bir idari yargı merciinde açılan davada da İYUK m.15 gereği dosya görevli ve yetkili mahkemeye gönderilir. Adli yargıya yanlışlıkla açılan davada ise görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra yasal süre içinde idari yargıda dava açılması gerekir; süreyi takip etmek kişinin sorumluluğundadır.
Özel süreler
| Konu | Dava süresi | Dayanak |
|---|---|---|
| Genel kural (idare mahkemesi, Danıştay) | 60 gün | İYUK m.7 |
| Vergi mahkemesi | 30 gün | İYUK m.7 |
| İhale, acele kamulaştırma, ÇED, özelleştirme ve ivedi yargılamaya tabi diğer işlemler | 30 gün | İYUK m.20/A |
| İdari eylemden doğan zarar için idareye başvuru | Öğrenmeden itibaren 1 yıl, her hâlde 5 yıl | İYUK m.13 |
| Kabahatler Kanunu’na göre verilen idari para cezası (sulh ceza hâkimliğine başvuru) | Tebliğden itibaren 15 gün | 5326 s. K. m.27 |
Özel kanunlar çok daha kısa süreler de öngörebilir; örneğin bazı seçim, sınav ve ihale uyuşmazlıklarında süreler günlerle ifade edilir. Memurlara verilen disiplin cezalarında da dava öncesinde kısa itiraz süreleri işletilir. İşlemi aldığınızda üzerindeki “başvuru yolu ve süresi” kısmını mutlaka okuyun; idarenin süreyi yanlış göstermesi bazı hâllerde ilgili lehine değerlendirilir, ama buna güvenmek risklidir.
İptal davası ile tam yargı davası arasındaki süre ilişkisi
İYUK m.12’ye göre hakları idari işlem nedeniyle ihlal edilenler, iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilir. Önce iptal davası açıp, iptal kararının kesinleşmesi veya tebliği üzerine 60 gün içinde tam yargı davası açmak da mümkündür. Ya da idareye başvurup zararın ödenmesini isteyebilir, ret üzerine dava açabilirsiniz. İdari eylemlerden doğan zararlarda ise İYUK m.13’teki 1 yıl/5 yıl başvuru süreleri geçerlidir; söz konusu başvuruya 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve 60 gün içinde dava açılır.
Sürenin hesaplanması
- Süre, tebliğ veya ilan tarihini izleyen günden başlar; tebliğ günü sayılmaz.
- Son gün resmî tatile denk gelirse süre, tatili izleyen ilk iş günü mesai bitiminde sona erer (İYUK m.8).
- Adli tatile denk gelen dava açma süreleri, kanundaki özel düzenleme gereği tatilin bitiminden itibaren belirli süre uzar; son günü adli tatile denk geliyorsa güncel uygulama mutlaka kontrol edilmelidir.
- Dava, dilekçenin idare mahkemesine, başka yer mahkemesine veya UYAP Vatandaş Portalı’na verildiği ve harcın ödendiği tarihte açılmış sayılır.
Somut bir örnekle hesaplayalım: Ataşehir Belediyesi’nin iş yeri kapatma kararı size 3 Mart’ta tebliğ edildiyse süre 4 Mart’ta başlar ve 60. gün olan 2 Mayıs’ta dolar. 2 Mayıs hafta sonuna denk geliyorsa son gün, izleyen ilk iş günü olur. Araya İYUK m.11 kapsamında üst makama başvuru girerse, başvuru tarihine kadar geçen günler düşülür ve ret cevabından sonra kalan gün sayısı kadar süreniz olur.
Süre geçtiyse yapılabilecek bir şey var mı?
Genel kural olarak hayır; süre geçen işlem kesinleşir. Ancak bazı hâllerde yol tamamen kapanmaz. Yokluk derecesinde ağır hukuka aykırılık taşıyan işlemler süreye bağlı olmaksızın dava konusu yapılabilir. Hukuki ya da fiili durumda değişiklik olduysa idareye yeni başvuru yapılıp verilecek ret cevabına karşı dava açılabilir. İdarenin işlemi kendiliğinden geri alması da istenebilir. Ancak aynı işleme karşı süreyi canlandırmak için yapılan şekli başvurular mahkemelerce kabul görmez.
Sık Sorulan Sorular
Tebligatı geç aldım, süre ne zaman başlar?
Süre, tebligatın usulüne uygun yapıldığı tarihten başlar. Usulsüz tebligatta, işlemi gerçekten öğrendiğiniz tarih esas alınır.
İptal davası açınca işlem durur mu?
Durmaz. İşlemin uygulanmasını engellemek için yürütmenin durdurulması istenmelidir (İYUK m.27).
Süreyi kaçırmamak için avukat şart mı?
Değil, ancak başvuru yollarının süreye etkisini hesaplamak dikkat ister. Konuyu idari mahkemede avukat gerekir mi yazımızda ele aldık. İdare hukukunun kapsamı için idare hukuku neleri kapsar yazımıza da bakabilirsiniz.
İdari işlemlere karşı dava süreçlerinde yaklaşımımızı idare hukuku sayfamızda bulabilirsiniz.
Süre hesabı için bize danışın
Elinizdeki işlemin dava süresinin dolup dolmadığından emin değilseniz, tebligat belgesiyle birlikte büromuza başvurun. Ataşehir Küçükbakkalköy’deki ofisimizde süreyi ve izlenecek yolu birlikte hesaplayabiliriz; telefon: (0532) 776 65 64.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.