Avukat olma şartları Avukatlık Kanunu’nun 3. maddesinde sayılmıştır: Türk vatandaşı olmak, hukuk fakültesini bitirmek, avukatlık stajını tamamlamak ve kanunun 5. maddesindeki engellerden birinin bulunmaması. 7188 sayılı Kanun’la getirilen düzenleme gereği 2024’ten sonra mezun olanların staja başlayabilmesi için Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı’ndan (HMGS) en az 70 puan alması da gerekir. Şartları taşıyan aday, baro levhasına yazılıp yemin ettikten sonra avukatlık yapmaya başlar.
Avukatlık Kanunu m.3’e Göre Avukatlığa Kabul Şartları
- Türk vatandaşı olmak: Yabancı uyruklu kişiler Türkiye’de avukat olarak baroya kaydolamaz.
- Hukuk eğitimi: Türkiye’deki hukuk fakültelerinden birini bitirmek ya da yabancı ülkedeki hukuk fakültesinden mezun olup Türk hukukuna ilişkin eksik kalan derslerden başarıyla sınav vermek.
- Staj: Kanunda öngörülen avukatlık stajını tamamlamak.
- Engel hâlinin bulunmaması: Kanunun 5. maddesinde sayılan engellerden hiçbirine sahip olmamak.
Lisans eğitimi için hangi bölümün okunması gerektiğini ve hukuk fakültesine giriş koşullarını avukat olmak için hangi bölüm okunmalı yazımızda ayrıntılı anlattık.
Avukatlığa Kabule Engel Hâller (m.5)
Kanunun 5. maddesi, diğer şartları taşısa da avukatlığa kabul edilmeyecek kişileri sayar. Başlıcaları şunlardır:
- Kasten işlenen suçtan iki yıldan fazla hapis cezasıyla ya da kanunda sayılan yüz kızartıcı suçlardan (zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma gibi) mahkûm olmak; söz konusu suçlarda affa uğramış olmak da engeli kaldırmaz.
- Disiplin yoluyla hâkimlik, memurluk veya avukatlıktan çıkarılmış olmak.
- Avukatlık mesleğine yakışmayacak tutum ve davranışları kesinleşmiş yargı kararıyla sabit olmak.
- Kısıtlı olmak ya da iflas etmiş olup itibarını iade ettirmemiş olmak.
- Avukatlık mesleğini gereği gibi yapmaya engel sürekli hastalık hâli.
- Avukatlıkla birleşemeyecek işle uğraşmak.
Engel hâlinin bulunup bulunmadığını baro yönetim kurulu, staj ve levhaya yazılma başvurusu sırasında araştırır. Adli sicil kaydı olan adayların durumu, mahkûmiyetin türüne ve kanunda sayılan suçlardan olup olmadığına göre değerlendirilir.
Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS)
2001’de kanuna giren avukatlık sınavı uygulamaya konmadan yürürlükten kaldırılmıştı. Bugün yürürlükte olan sınav, 7188 sayılı Kanun’la getirilen ve ÖSYM tarafından yapılan HMGS’dir. Sınav, kanunun yürürlüğe girdiği 24 Ekim 2019’dan sonra hukuk fakültesine kaydolan ve 2024’ten sonra mezun olan adayları kapsar. Başarılı sayılmak için 100 üzerinden en az 70 puan almak gerekir.
HMGS yalnız avukatlık için değil, noterlik stajı ile hâkim ve savcı yardımcılığı sınavları için de ön şarttır. Sınav yılda iki kez düzenlenir; 2026’da nisan ve eylül aylarında yapıldı. Soru sayısı, konu dağılımı ve başvuru tarihleri için ÖSYM’nin o yıla ait kılavuzunu takip etmek gerekir.
Avukatlık Stajı Nasıl Yapılır?
Avukatlık Kanunu’nun 15. maddesine göre staj süresi bir yıldır. Sürenin altı ayı adliyede, kalan altı ayı avukat yanında geçer. Başvuru, adayın ikamet ettiği yerdeki baroya yapılır; baro yönetim kurulu belgeleri inceleyip adayı staj listesine yazar. İstenen evrakın tam listesi için avukat stajı için gerekli belgeler yazımıza bakabilirsiniz.
Staj boyunca adaydan duruşmalara katılması, dosya incelemesi, dilekçe hazırlaması ve baronun düzenlediği staj eğitimlerine devam etmesi beklenir. Staj sonunda staj bitim belgesi alınır ve levhaya yazılma başvurusu yapılır. Baro kararının ardından TBB ruhsatname verir, aday yemin ederek mesleğe başlar.
Avukat Olmak İçin Ne Yapılmalı? Adım Adım Yol Haritası
- Lisede eşit ağırlık derslerine ağırlık verip YKS’de EA puan türüyle hukuk fakültesine yerleşmek.
- Dört yıllık hukuk lisansını tamamlamak.
- HMGS’den en az 70 puan almak.
- İkamet edilen yerdeki baroya başvurup bir yıllık stajı tamamlamak.
- Levhaya yazılma başvurusunu yapmak, ruhsatnameyi alıp yemin etmek.
- Tercih edilen çalışma modelini belirlemek: büroda ücretli avukatlık, şirket avukatlığı, kamu avukatlığı ya da kendi büronu açmak.
Kamu Avukatı Olmak İçin Ek Şartlar
Bakanlıklar, belediyeler, SGK ve kamu bankaları gibi kurumlarda avukat olarak çalışmak isteyenler, avukatlık ruhsatına ek olarak kurumun açtığı alım sürecinden geçmek zorundadır. Kadroların büyük kısmı KPSS puanıyla ve kurumun yaptığı sözlü veya yazılı sınavla doldurulur; ilanda kıdem, yaş ve puan türü gibi koşullar da yer alır. Kamu avukatı da avukatlık meslek kurallarına uymakla yükümlüdür. Süreci devlet avukatı nasıl olunur yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Avukatta Bulunması Gereken Özellikler
Kanuni şartlar kapıyı açar, ama meslekte kalıcı olmayı kişisel nitelikler belirler. Avukatın her şeyden önce dikkatli okuması, olayı hukuki kalıplara oturtabilmesi ve yazılı anlatımda açık olması gerekir. Duruşmalarda ve müzakerelerde kendini ifade edebilmek, müvekkili sakin biçimde dinleyip gerçekçi bilgi vermek, stres altında karar alabilmek mesleğin günlük gereklerindendir.
Etik duruş ayrı önem taşır. Sır saklama, çıkar çatışmasından kaçınma, müvekkile karşı dürüstlük ve mahkemeye saygı, meslek kurallarının temelini oluşturur. Mevzuat sık değiştiği için sürekli okumak ve yargı kararlarını takip etmek de vazgeçilmez alışkanlıktır. Mesleğin niteliklerine dair daha fazlası için avukatlık mesleğinin özellikleri, günlük işleyiş için ise avukat ne iş yapar yazılarımıza göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Avukat olmak için yaş sınırı var mı?
Avukatlık Kanunu avukatlığa kabul için üst yaş sınırı öngörmez. Hukuk fakültesini bitirip diğer şartları taşıyan herkes, yaşından bağımsız olarak başvurabilir.
Sabıka kaydı olan avukat olabilir mi?
Kaydın niteliğine bağlıdır. Kasten işlenen suçtan iki yıldan fazla hapis ya da kanunda sayılan yüz kızartıcı suçlardan mahkûmiyet, avukatlığa engeldir. Diğer durumlar baro tarafından somut olarak değerlendirilir.
HMGS’ye girmeden staja başlanabilir mi?
Sınav kapsamındaki adaylar için hayır. 2024’ten önce mezun olanlar ise sınav şartına tabi değildir.
Yabancı ülkede hukuk okuyan avukat olabilir mi?
Türk vatandaşıysa, Türk hukukuna ilişkin eksik derslerden sınav verip diğer şartları sağladığında avukat olabilir.
Avukatlık mesleğine giriş ya da staj süreci hakkında danışmak isterseniz Ataşehir Küçükbakkalköy’deki büromuza uğrayabilir veya (0532) 776 65 64 numarasından bize ulaşabilirsiniz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.