Gözaltı süresi, Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m.91 uyarınca yakalama anından itibaren en fazla 24 saattir; kişinin yakalandığı yerden en yakın hâkime götürülmesi için gereken yol süresi (en çok 12 saat) buna eklenmez. Üç veya daha fazla kişiyle birlikte işlenen toplu suçlarda Cumhuriyet savcısı, her seferinde bir günü geçmemek üzere süreyi üç gün daha uzatabilir. Böylelikle olağan suçlarda gözaltı, yol süresi hariç en fazla dört güne ulaşabilir. Süre dolduğunda kişi ya serbest bırakılır ya da hâkim önüne çıkarılır.
Gözaltı ile yakalama arasındaki fark
Yakalama (CMK m.90), kişinin özgürlüğünün geçici olarak ve anlık kısıtlanmasıdır; suçüstü hâlinde herkes, kolluk ise kanunda sayılan durumlarda kişiyi yakalayabilir. Gözaltı ise yakalanan kişinin soruşturma için belirli süre tutulmasına ilişkin karardır. Gözaltı kararını kural olarak Cumhuriyet savcısı verir; kolluk, savcının talimatı doğrultusunda işlem yapar.
Kanun gözaltı için iki şart arar: gözaltının soruşturma bakımından zorunlu olması ve kişinin suçu işlediğini düşündüren somut emarelerin bulunması. Her yakalanan kişinin gözaltına alınması gerekmez; ifadesi alınıp serbest bırakılabilir.
Suç türüne göre gözaltı süreleri
| Durum | Azami süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Bireysel suç | 24 saat (+ en çok 12 saat yol süresi) | CMK m.91/1 |
| Toplu suç (3 veya daha fazla fail) | 24 saat + savcı uzatmasıyla günlük olarak 3 gün daha | CMK m.91/3 |
| Terör suçları | Terörle Mücadele Kanunu’ndaki süreli düzenlemeye göre daha uzun | 3713 sayılı Kanun geçici madde |
Terör suçları için 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’na 2018’de eklenen geçici hüküm, gözaltıyı 48 saate, toplu suçlarda dört güne kadar çıkarmış; hâkim kararıyla yapılan uzatmalarla toplam sürenin on iki güne varabilmesine imkân tanımıştır. Hüküm süreli çıkarılıp birkaç kez uzatıldığı için, somut dosyada uygulanıp uygulanmadığı gözaltı tarihindeki yürürlük durumuna göre kontrol edilmelidir.
Süre nasıl hesaplanır?
Süre, gözaltı kararının verildiği saatten değil, kişinin fiilen yakalandığı andan itibaren işler. Yakalama tutanağına yazılan saat o yüzden belirleyicidir; tutanakta saat yanlış yazılmışsa imzalamadan önce düzeltilmesini isteyin. Hastaneye götürülme, arama işlemlerine katılma veya olay yeri incelemesinde geçen zaman da gözaltı süresinin içindedir. Yol süresi istisnası ise kişiyi yakalandığı yerden en yakın hâkime ulaştırmak için zorunlu olan süreyle sınırlıdır; aynı şehir içinde yapılan işlemlerde uzun yol süresi kabul edilmez.
Çocuklar için özel kurallar
Suça sürüklenen çocuklarda gözaltı daha sıkı sınırlara tabidir. Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği’ne göre on iki yaşını doldurmamış çocuklar yakalanabilir ama gözaltına alınamaz; kimlik tespiti yapılıp ailesine teslim edilir. On iki ile on beş yaş arasındaki çocuklar, üst sınırı beş yılı aşmayan hapis cezası gerektiren suçlardan dolayı gözaltına alınamaz.
Çocuk, kolluğun çocuk birimlerince işleme tabi tutulur ve ifadesi Cumhuriyet savcısınca alınır. Çocuğun ifadesi sırasında avukat bulunması zorunludur (CMK m.150); aile istemese de baro avukat görevlendirir.
Gözaltındaki kişinin hakları
- Yakınlarına haber verilmesi (CMK m.95): Gözaltı ve süre uzatma kararları, kişinin belirleyeceği bir yakınına gecikmeksizin bildirilir. Yabancı uyruklu kişi isterse konsolosluğuna da haber verilir.
- Avukatla görüşme (CMK m.154): Gözaltındaki kişi, müdafii ile her zaman ve görüşmeleri başkalarının duyamayacağı ortamda görüşebilir. Örgütlü suçlarda savcının istemi ve hâkim kararıyla görüşme hakkı yirmi dört saat kısıtlanabilir; kısıtlama süresince ifade alınamaz.
- Susma hakkı ve delil isteme hakkı (CMK m.147): Gözaltında olmanız, ifade verme zorunluluğu doğurmaz.
- Sağlık kontrolü: Gözaltına alınırken, süre uzatılırken ve serbest bırakılırken doktor muayenesi yapılır. Kötü muamele iddiasında söz konusu raporlar temel delildir.
- Kötü muamele yasağı: Fiziksel ve psikolojik baskıyla alınan beyanlar delil olarak kullanılamaz (CMK m.148).
Gözaltına ve gözaltı süresinin uzatılmasına itiraz
CMK m.91/5, gözaltı işlemine ve süre uzatma kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvuru imkânı tanır. Başvuruyu gözaltındaki kişi, müdafii, yasal temsilcisi, eşi veya birinci ya da ikinci derecede kan hısımı yapabilir. Hâkim incelemeyi en geç yirmi dört saat içinde dosya üzerinden sonuçlandırır.
Başvuruda şu noktalar ileri sürülebilir: gözaltının zorunlu olmadığı, suç şüphesini gösteren somut delil bulunmadığı, kişinin adresinin belli olduğu ve kaçma şüphesinin bulunmadığı, sağlık durumunun gözaltına elverişsiz olduğu. Hâkim gözaltını yerinde görmezse kişi derhal serbest bırakılır. Ret kararı ise kişinin tutuklanacağı anlamına gelmez; tutuklama ayrı bir değerlendirmedir.
Süre dolunca ne olur?
Gözaltı süresi biterken savcı üç yoldan birini seçer:
- Kişiyi serbest bırakır; soruşturma şüpheli tutuksuz olarak sürer.
- Adli kontrol tedbiri talebiyle sulh ceza hâkimliğine sevk eder (yurt dışı çıkış yasağı, imza yükümlülüğü gibi).
- Tutuklama talebiyle sulh ceza hâkimliğine sevk eder.
Sulh ceza hâkimi, tutuklama sorgusunu müdafi hazır bulunarak yapar. Tutuklama kararına karşı yedi gün içinde itiraz edilebilir; dilekçe hazırlığına ilişkin ayrıntıları tutukluluğa itiraz dilekçesi yazımızda bulabilirsiniz. Adli kontrol tedbirlerinin neler olduğunu ise adli kontrol kararı başlıklı yazımızda anlattık.
Süre aşılırsa veya gözaltı haksızsa: tazminat
Kanuna aykırı gözaltına alınan, kanuni sürede hâkim önüne çıkarılmayan veya gözaltına alındıktan sonra hakkında kovuşturmaya yer olmadığına ya da beraatine karar verilen kişi, CMK m.141 uyarınca devletten maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Talep, kararın kesinleştiğinin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde, kişinin oturduğu yer ağır ceza mahkemesine yapılır (CMK m.142). Ataşehir’de oturan kişi için yetkili mahkeme İstanbul Anadolu Ağır Ceza Mahkemesi’dir.
Süre aşımı, gözaltındaki işlemlerin hukuka uygunluğunu da tartışmalı hâle getirir. Kanuni sürenin aşıldığı dönemde alınan ifadeler, savunma tarafından itiraz konusu yapılabilir.
Yakınınız gözaltına alındıysa pratik adımlar
- Hangi birimde (karakol, ilçe emniyet şube, jandarma) tutulduğunu ve hangi suçtan gözaltına alındığını öğrenin.
- Avukat görevlendirin veya yakınınızın barodan avukat istediğinden emin olun.
- İlaç kullanıyorsa reçetesiyle birlikte birime teslim edin.
- Gözaltı süresini takip edin; yakalama saati tutanaklarda yazar ve süre o andan işler.
- Delil olabilecek belgeleri (kira sözleşmesi, iş yeri kaydı, sağlık raporu) avukata ulaştırın; adres ve iş bağlantısı, adli kontrol ile yetinilmesi için önemli argümanlardır.
Sık Sorulan Sorular
Gözaltı süresi kaç saattir?
Bireysel suçlarda 24 saattir. Yol için gereken süre, en çok 12 saat olmak üzere 24 saate dâhil edilmez.
Gözaltı süresi kaç gün uzatılabilir?
Toplu suçlarda savcı, her seferinde bir günlük olmak üzere üç gün uzatabilir. Terör suçlarında Terörle Mücadele Kanunu’ndaki özel düzenleme geçerlidir.
Gözaltındaki kişiyle aile görüşebilir mi?
Kural olarak aile ziyareti hakkı yoktur; ancak gözaltı yakınlara bildirilir ve kişi avukatıyla görüşebilir.
Gözaltı adli sicile işler mi?
Hayır. Adli sicile kesinleşmiş mahkûmiyetler işlenir; gözaltı kaydı kolluk kayıtlarında kalır.
Gözaltının ilk saatlerinde atılan adımlar, tutuklama değerlendirmesini doğrudan etkiler. Ataşehir ceza avukatı sayfamızda ceza hukuku çalışmalarımızı görebilir, yakınınız gözaltındaysa (0532) 776 65 64 numarasından büromuza ulaşabilirsiniz. Büromuz Ataşehir Küçükbakkalköy’de bulunmaktadır.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.