Kasten yaralama suçunun temel cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir (TCK m.86/1). Yaralama basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek kadar hafifse ceza dört aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır; kadına karşı işlendiğinde alt sınır altı aydan az olamaz ve soruşturma şikâyete bağlıdır (TCK m.86/2). Suç eşe, çocuğa, kardeşe, kendini savunamayacak kişiye veya silahla işlendiğinde ceza yarı oranında artırılır; kalıcı sonuçlar doğduğunda TCK m.87 uyarınca çok daha ağır cezalar gündeme gelir.
Aynı kavganın ardından iki kişiden biri adli para cezasıyla kurtulurken diğeri yıllarca hapis cezası alabilir. Farkı yaratan, adli tıp raporu ve olayın koşullarıdır. Aşağıda cezanın nasıl belirlendiğini adım adım anlatıyoruz.
Kasten Yaralama Suçunun Unsurları
TCK m.86/1’e göre kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi cezalandırılır. Suçun oluşması için iz kalması veya hastaneye gidilmesi şart değildir; tokat atmak, itip düşürmek, saç çekmek de kasten yaralama sayılabilir.
Belirleyici unsur kasttır. Fail, karşısındakinin vücuduna zarar vereceğini bilmeli ve bunu istemelidir. Dikkatsizlik sonucu birinin yaralanması (örneğin trafik kazası) kasten değil, taksirle yaralamadır ve TCK m.89’da ayrı olarak düzenlenir. Olası kast halinde ise ceza üçte birden yarıya kadar indirilir (TCK m.21/2).
Basit Tıbbi Müdahale ile Giderilebilecek Yaralama (TCK m.86/2)
Adli tıp raporunda en çok bakılan ibare “basit tıbbi müdahale ile giderilebilir” (BTM) ifadesidir. Hafif sıyrık, morluk, küçük kesi gibi pansuman veya ayakta tedaviyle iyileşen yaralanmalar o kapsamdadır. Kanun böyle durumlarda:
- Dört aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörür,
- Kadına karşı işlenen yaralamada hapis cezasının alt sınırını altı ay olarak belirler,
- Soruşturma ve kovuşturmayı mağdurun şikâyetine bağlar.
Şikâyet süresi, mağdurun fiili ve faili öğrendiği günden itibaren altı aydır (TCK m.73). Şikâyetten vazgeçilirse, nitelikli hal yoksa dava düşer. Ancak 86/2 kapsamındaki yaralama, aşağıda anlatılan nitelikli hallerden biriyle birlikte işlenirse şikâyet aranmaz ve savcılık re’sen soruşturma yapar.
Cezayı Artıran Nitelikli Haller (TCK m.86/3)
Kasten yaralama suçu aşağıdaki hallerde işlenirse, 86/1 veya 86/2’ye göre belirlenen ceza yarı oranında artırılır ve şikâyet aranmaz:
- Üstsoya, altsoya, eşe, boşanılan eşe veya kardeşe karşı,
- Beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumdaki kişiye karşı,
- Kişiye kamu görevlisi olması sebebiyle,
- Kamu görevlisinin nüfuzunu kötüye kullanması suretiyle,
- Silahla.
“Silah” kavramı geniştir; bıçak ve tabancanın yanında sopa, taş, cam şişe gibi saldırıda kullanılabilecek her türlü eşya silah sayılabilir. Aile içi yaralamalarda bunun yanında 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbirleri gündeme gelir; uzaklaştırma kararı nasıl alınır yazımız o süreci açıklıyor.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK m.87)
Yaralama kalıcı veya ağır sonuçlar doğurursa ceza katlanarak artar:
| Sonuç | Etkisi |
|---|---|
| Duyu veya organ işlevinin sürekli zayıflaması, konuşmada sürekli zorluk, yüzde sabit iz, yaşamı tehlikeye sokan durum, gebe kadında çocuğun vaktinden önce doğması | Ceza bir kat artırılır (m.87/1) |
| İyileşmesi olanaksız hastalık, bitkisel hayat, duyu veya organ işlevinin yitirilmesi, konuşma ya da çocuk yapma yeteneğinin kaybı, yüzün sürekli değişikliği, gebe kadında çocuğun düşmesi | Ceza iki kat artırılır (m.87/2) |
| Kemik kırılması veya çıkık | Kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarına etkisine göre artırılır (m.87/3) |
| Ölüm | Ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren uzun süreli hapis (m.87/4) |
Kemik kırığının derecesi, Adli Tıp Kurumu’nun yayımladığı yaralama rehberine göre belirlenir. Kırığın “hayat fonksiyonlarına etkisi” derece olarak rapora yazılır ve artırım oranını doğrudan etkiler. Raporun eksik veya hatalı olduğu düşünülüyorsa, Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas dairesinden yeni rapor alınması talep edilebilir.
Cezayı Azaltan Durumlar
Haksız tahrik ve meşru müdafaa
Yaralama, mağdurun haksız bir fiilinin yarattığı hiddet veya şiddetli elem altında işlendiyse ceza dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir (TCK m.29). Saldırıyı defetmek için orantılı biçimde yapılan müdahalede ise hiç ceza verilmez; şartları meşru müdafaa şartları yazımızda ayrıntılı anlattık.
Takdiri indirim ve seçenek yaptırımlar
Mahkeme, failin geçmişi ve duruşmadaki tavrı gibi nedenlerle cezayı altıda bir oranında indirebilir (TCK m.62). Sonuç ceza bir yıl veya daha az hapisse adli para cezasına çevrilebilir; iki yıl veya daha az ise erteleme ya da hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) değerlendirilir. Sabıkasız ve zararı gideren sanıkta HAGB sık uygulanır.
Uzlaştırma ve Şikâyetten Vazgeçme
CMK m.253 uyarınca kasten yaralamanın 86/1 ve 86/2 kapsamındaki halleri kural olarak uzlaştırmaya tabidir; nitelikli haller (86/3) uzlaştırma dışında kalır. Soruşturma aşamasında savcılık dosyayı uzlaştırmacıya gönderir. Taraflar anlaşır ve edim yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir; dava açılmışsa düşme kararı çıkar. Uzlaştırmanın işleyişini uzlaştırma süreci nasıl işler yazımızda bulabilirsiniz.
Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda ön ödeme uygulanmaz (TCK m.75). Uzlaşma sağlanamazsa yargılama devam eder.
Görevli Mahkeme, Zamanaşımı ve Süreç
Kasten yaralama davalarına kural olarak asliye ceza mahkemesi bakar; ölümle sonuçlanan yaralamada ağır ceza mahkemesi görevlidir. Ataşehir’de meydana gelen olaylarda soruşturmayı İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı yürütür, dava İstanbul Anadolu Adliyesi’ndeki mahkemelerde görülür. Temel hal ve nitelikli hallerde dava zamanaşımı sekiz yıldır.
Süreç genellikle şöyle ilerler: kolluk veya savcılığa şikâyet, darp raporu alınması, ifadeler, Adli Tıp’tan kesin rapor, iddianame ve duruşmalar. Darp raporu için olaydan sonra en kısa sürede hastaneye gitmek gerekir; geç alınan rapor, yaranın olayla bağlantısını tartışmalı hale getirir.
Dosyada Hangi Deliller Önem Taşır?
- Olay günü alınan darp raporu ve sonrasındaki tedavi kayıtları,
- Adli Tıp Kurumu veya yetkili hastaneden alınan kesin rapor,
- Güvenlik kamerası, telefon kaydı ve fotoğraflar; kamera kayıtları kısa sürede silindiğinden savcılıktan derhal istenmelidir,
- Olayı gören tanıkların kimlik ve iletişim bilgileri,
- Taraflar arasındaki önceki mesajlaşmalar ve tehdit içerikleri.
Şüpheli konumundaki kişi, kendi yaralarını da raporlatmalıdır. Karşılıklı yaralanmalarda iki tarafın raporu birlikte değerlendirilir ve olayın kimin saldırısıyla başladığı anlaşılabilir.
Tazminat Hakkı
Ceza davasından bağımsız olarak mağdur; tedavi giderleri, kazanç kaybı ve manevi tazminat için asliye hukuk mahkemesinde dava açabilir (TBK m.49 ve m.56). Ceza dosyasındaki deliller tazminat davasında kullanılır. Kalıcı iş göremezlik söz konusuysa maluliyet oranı ayrı bir raporla tespit ettirilir.
Sık Sorulan Sorular
Basit yaralama cezası nedir?
Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen yaralamada ceza dört aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Kadına karşı işlenirse hapis cezasının alt sınırı altı aydır.
Kasten yaralamada şikâyet geri alınırsa dava düşer mi?
86/2 kapsamındaki ve nitelikli hal içermeyen yaralamada evet. Silahla veya eşe karşı işlenen yaralamada şikâyetten vazgeçmek davayı düşürmez.
Kasten yaralamada hapis yatılır mı?
Sabıkasız kişiler için verilen kısa hapis cezaları çoğunlukla HAGB, erteleme veya adli para cezasına çevirme ile sonuçlanır. Nitelikli hallerde ve ağır neticelerde ise cezaevine girme ihtimali yükselir.
Karşılıklı kavgada iki taraf da ceza alır mı?
Evet, kural olarak her iki taraf da yargılanır. Kimin önce saldırdığı tespit edilebiliyorsa haksız tahrik indirimi uygulanabilir.
Kasten yaralama dosyalarında adli tıp raporunun yorumu ve uzlaştırma aşamasındaki tutum sonucu belirler. Şüpheli, sanık ya da mağdur olarak dosyanızı değerlendirmek için Ataşehir ceza avukatı sayfamızdan bilgi alabilir, (0532) 776 65 64 numarasını arayarak Ataşehir Küçükbakkalköy’deki büromuzdan randevu oluşturabilirsiniz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.