Terk nedeniyle boşanma davası, eşlerden biri ortak konutu evlilik yükümlülüklerinden kaçmak amacıyla terk ettiğinde veya haklı sebep olmadan ortak konuta dönmediğinde açılır ve Türk Medeni Kanunu’nun 164. maddesine dayanır. Davadan önce terk eden eşe mahkeme ya da noter aracılığıyla “eve dön” ihtarı gönderilmesi zorunludur. İhtar, terkin dördüncü ayı dolmadan istenemez; ihtarın tebliğinden sonra iki ay geçmeden de dava açılamaz. Dolayısıyla terk sebebiyle boşanabilmek için ayrılığın en az altı ay sürmüş olması gerekir.
Terk hangi durumlarda boşanma sebebidir?
TMK m.164, terki özel ve mutlak boşanma sebebi olarak düzenler. Şartlar gerçekleşmiş ve ispat edilmişse hâkim, evlilik birliğinin ek olarak sarsılıp sarsılmadığını araştırmadan boşanmaya karar verir. Kanunun aradığı unsurlar şunlardır:
- Ortak konuttan ayrılma veya dönmeme: Eş ortak konutu terk etmiş ya da gittiği yerden haklı sebep olmaksızın dönmemiş olmalıdır.
- Evlilik yükümlülüklerinden kaçma amacı: Kısa süreli ziyaret, çalışma ya da tedavi amacıyla ayrı yaşamak terk sayılmaz. Belirleyici olan, birlikte yaşama iradesinin terk edilmesidir.
- En az altı aylık ayrılık: Ayrılık altı ay sürmüş ve dava açıldığında devam ediyor olmalıdır.
- Sonuçsuz kalmış ihtar: Terk edilen eşin talebiyle hâkim veya noter tarafından yapılan ihtar sonuç vermemiş olmalıdır.
Kanun, “yapıcı terk” denilen durumu da düzenler: Eşini ortak konutu terk etmeye zorlayan ya da haklı sebep olmaksızın ortak konuta dönmesine engel olan eş de terk etmiş sayılır. Kapı kilidini değiştirerek eşini eve almayan veya şiddet uygulayarak evden çıkaran eş, terk eden konumundadır.
İhtar süreci nasıl işler?
İhtar, terk davasının olmazsa olmaz ön şartıdır. İhtarsız ya da hatalı ihtarla açılan terk davası reddedilir. Süreç şu sırayla ilerler:
- Dört aylık süreyi bekleyin. İhtar, terk tarihinden itibaren dördüncü ay dolduktan sonra istenebilir. Erken istenen ihtar geçersizdir.
- İhtar talebinde bulunun. Talep aile mahkemesine çekişmesiz yargı işi olarak ya da noterliğe yapılabilir. İhtar metninde terk eden eşin iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmezse boşanma davası açılabileceği yazılır.
- Ortak konutu ve yol giderini belirtin. İhtarda dönülecek konutun adresi gösterilmelidir. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre konutun hazır ve oturulabilir olması, eşin uzakta olması halinde yol giderinin de sağlanması gerekir.
- Tebliğden sonra iki ay bekleyin. İhtar tebliğ edilir; adres bilinmiyorsa ilan yoluyla duyurulur. İki ay içinde eş dönmezse dava açılabilir.
- Davayı açın. Dava, TMK m.168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri ya da son altı aydır birlikte oturdukları yer aile mahkemesinde açılır. Ataşehir için İstanbul Anadolu Aile Mahkemeleri yetkilidir.
İhtarın samimi olması neden önemli?
Yargıtay, ihtarın gerçekten ortak hayatı yeniden kurma amacı taşımasını arar. İhtar, eşin dönmesini istemekten çok boşanma davasına zemin hazırlamak için gönderilmişse sonuç doğurmaz. Mahkeme samimiyeti, ihtar öncesi ve sonrası tarafların davranışlarına bakarak değerlendirir. Uygulamada ihtarın samimi sayılmadığı başlıca durumlar şunlardır:
- İhtarı isteyen eşin, ihtar süresi içinde terk eden eşe hakaret etmesi, tehdit etmesi veya geri dönüşü engelleyici davranışlarda bulunması
- İhtarda gösterilen konutun boş, eşyasız ya da başkalarıyla paylaşılan bir ev olması
- Eşlerden biri tarafından açılmış boşanma davası devam ederken ihtar istenmesi; TMK m.197 uyarınca boşanma davası açılınca eşler ayrı yaşama hakkı kazandığından, o dönemdeki ayrı yaşama terk sayılmaz
- İhtarı isteyen eşin, eşini evden kendisinin çıkarmış olması
İhtar alan eş iki ay içinde dönerse, ihtarı gönderen eşin onu kabul etmesi gerekir. Dönen eşi kapıdan çeviren kişi, sonradan terk sebebine dayanamaz; hatta kendisi terk eden konumuna düşebilir.
Terk eden eşin haklı sebebi olabilir mi?
Terk eden eşin ortak konuta dönmemesi için haklı sebebi varsa terk şartları oluşmaz. Şiddet, ağır hakaret, sürekli tehdit, ortak konutta eşin ailesiyle zorla birlikte yaşatılma ya da sağlığa uygun olmayan konut gibi durumlar uygulamada haklı sebep olarak değerlendirilir. Haklı sebep, davada terk eden eşin savunması olarak ileri sürülür ve delillerle ispat edilir.
Haklı sebebin varlığı halinde terk davası reddedilir, ancak taraflar arasındaki sorunlar ortadan kalkmaz. Benzer dosyalarda terk sebebiyle birlikte, terditli olarak evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebine de dayanmak yaygın uygulamadır. Şiddetli geçimsizlik davasının şartlarını şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma yazımızda anlattık.
Davada neler ispat edilir?
Terk davasında ispat yükü davacı eştedir. Terkin tarihi, terk eden eşin nerede yaşadığı, ihtarın usulüne uygun tebliğ edildiği ve iki aylık sürede dönüş olmadığı ispatlanmalıdır. Tanık beyanları, ihtarın tebliğ belgesi, adres kayıt sistemindeki değişiklikler, mesajlar ve kira sözleşmeleri sık kullanılan delillerdir.
Terk eden eş ise haklı sebebini ispatlamakla yükümlüdür. Darp raporu, koruma kararı veya karakol kayıtları, ayrılığın haklı olduğunu göstermede belirleyici olur. Delillerin nasıl toplanacağına dair ayrıntıları boşanma davasında delil toplama rehberimizde bulabilirsiniz.
Terk davasında nafaka, tazminat ve velayet
Terk sebebiyle boşanma kararı verildiğinde terk eden eş kural olarak ağır kusurlu sayılır. Kusur durumu, TMK m.174 uyarınca maddi ve manevi tazminat taleplerinde belirleyicidir. Yoksulluk nafakasında ise TMK m.175, nafaka isteyen eşin kusurunun diğerinden daha ağır olmamasını arar; terk eden eşin yoksulluk nafakası alması çoğu dosyada güçleşir.
Velayette ölçüt kusur değil, çocuğun üstün yararıdır. Çocuğunu bırakarak evi terk eden ebeveynin durumu mahkemenin değerlendirmesine girebilir, ancak tek başına velayetin diğer eşe verilmesi sonucunu doğurmaz. Mahkeme sosyal inceleme raporu alarak karar verir.
Sık yapılan hatalar
- Terkin dördüncü ayı dolmadan ihtar istemek
- İhtarda ortak konutun adresini belirtmemek ya da oturulamaz konut göstermek
- İki aylık süre dolmadan dava açmak
- İhtar süresi içinde eşi aramak yerine tehdit veya hakaret içerikli mesajlar göndermek
- Terk sebebine tek başına dayanıp, haklı sebep savunmasına karşı şiddetli geçimsizlik sebebini terditli olarak ileri sürmemek
Sık Sorulan Sorular
Eşim evi terk etti, beklemeden boşanma davası açabilir miyim?
Terk sebebine dayanarak açamazsınız; ihtar ve süre şartları beklenmelidir. Ancak evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını ispatlayabiliyorsanız, TMK m.166’ya dayanarak süre beklemeden dava açabilirsiniz.
Terk ihtarına itiraz edilebilir mi?
İhtar kararına karşı ayrı itiraz yolu öngörülmemiştir. İhtarın usulsüz olduğu ya da ortak konuta dönmemenin haklı olduğu, açılacak boşanma davasında savunma olarak ileri sürülür.
Ayrı yaşadığımız süre uzunsa terk davası şart mı?
Değil. Daha önce açılan boşanma davası reddedilip kesinleşmişse ve kesinleşmeden itibaren üç yıl içinde ortak hayat yeniden kurulamamışsa, TMK m.166/4 uyarınca evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı kabul edilir.
Terk eden eş ihtardan sonra dönüp tekrar giderse ne olur?
Kısa süreli ve göstermelik dönüş, Yargıtay uygulamasında terki sona erdirmeyebilir. Ancak dönüş samimi ise yeni terk için süreler baştan başlar.
Terk davasında ihtarın zamanlaması ve içeriği, davanın kaderini belirler. Ataşehir boşanma avukatı sayfamızdan çalışma alanımızı inceleyebilir, durumunuzun değerlendirilmesi için (0532) 776 65 64 numarasından Ataşehir Küçükbakkalköy’deki büromuza ulaşabilirsiniz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.