Avukat ücret sözleşmesi, müvekkil ile avukat arasında yürütülecek dava, icra takibi veya danışmanlık işinin karşılığını, ödeme takvimini ve masrafların kime ait olduğunu belirleyen anlaşmadır. Avukatlık Kanunu’na göre sözleşme serbestçe yapılabilir; ancak kararlaştırılan ücret Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin (AAÜT) altında olamaz, yüzdeli ücret ise dava değerinin yüzde yirmi beşini aşamaz. Yazılı yapılması kanunen zorunlu değildir, fakat ileride çıkacak tartışmada ispat yükünü taşıyan taraf için yazılı metin büyük kolaylık sağlar.
Ücret sözleşmesinin yasal dayanağı nedir?
Konunun temel düzenlemesi 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 163 ila 174. maddeleri arasındadır. Kanunun 163. maddesi avukatlık ücretini, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan para veya değer olarak tanımlar ve sözleşmenin içeriğini taraflara bırakır. Eskiden ücret anlaşmalarının yazılı olması şarttı; 4667 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten sonra yazılı olmayan anlaşmalar da geçerli sayılmakta, genel ispat kurallarına göre kanıtlanmaktadır.
Avukat ile müvekkil arasındaki ilişkinin genel çerçevesini ise Türk Borçlar Kanunu’nun vekâlet sözleşmesine ilişkin hükümleri (TBK m. 502 vd.) çizer. Avukatlık Kanunu özel kanun olduğundan, iki düzenleme çatıştığında önce Avukatlık Kanunu uygulanır. Ücretin alt sınırı ise her yıl Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanıp Resmî Gazete’de yayımlanan AAÜT ile belirlenir.
Ücret hangi yöntemlerle kararlaştırılabilir?
Uygulamada üç temel model görülür. Taraflar işin niteliğine göre bunlardan birini seçebilir veya karma çözüm kurabilir.
- Maktu (sabit) ücret: İş için belli tutar belirlenir. Boşanma, ceza davası veya danışmanlık gibi değeri parayla ölçülmeyen işlerde en sık kullanılan yöntemdir.
- Nispi (yüzdeli) ücret: Dava değerinin veya hükmedilecek şeyin belli yüzdesi ücret olarak kararlaştırılır. Kanun söz konusu oranın yüzde yirmi beşi geçmesine izin vermez.
- Karma ücret: Peşin ödenen sabit tutara ek olarak dava sonunda tahsil edilen miktar üzerinden yüzde öngörülür. Alacak ve tazminat davalarında yaygındır.
Yüzdeli ücretlerde dikkat edilmesi gereken nokta, kanunun ücretin dava konusu malın “aynından” pay olarak kararlaştırılmasını sınırlamasıdır. Örneğin tapu iptal davasında avukata taşınmazdan hisse verileceğini yazmak yerine, taşınmazın değeri üzerinden parasal ücret belirlemek daha güvenli yoldur.
AAÜT’nin altında ücret kararlaştırılabilir mi?
Hayır. Asgari ücret tarifesinin altında ücret kararlaştırılamaz; tarifenin altında kalan anlaşmalar, avukatın tarifedeki asgari tutarı talep etmesine engel olmaz. Tarife her yıl yenilenir. 2025–2026 tarifesine göre (Resmî Gazete 4.11.2025, sayı 33067) asliye hukuk ve aile mahkemesi davaları için asgari ücret 45.000 TL, sulh hukuk davaları için 30.000 TL, tüketici mahkemesi davaları için 22.500 TL olarak belirlenmiştir. Kasım 2026’da yeni tarife yayımlanabileceği için sözleşme imzalanırken güncel metne bakılmalıdır. Hesap yöntemlerine avukat vekalet ücreti hesaplama yazımızda ayrıntılı olarak değindik.
Sözleşmede hangi maddeler bulunmalı?
İyi hazırlanmış sözleşme, işin kapsamını net çizer ve ileride doğabilecek soruları baştan yanıtlar. Asgari olarak şu başlıkların yer alması önerilir:
- Tarafların kimlik ve iletişim bilgileri, avukatın sicil ve baro bilgisi.
- Üstlenilen işin tanımı: hangi dava veya takip, hangi mahkeme ve hangi aşamalar (ilk derece, istinaf, temyiz, icra) dahil.
- Ücretin tutarı, ödeme takvimi ve KDV ile stopaj gibi vergisel yükümlülükler.
- Harç, bilirkişi, tebligat ve keşif gibi yargılama giderlerinin kim tarafından karşılanacağı.
- Karşı taraf vekâlet ücretinin aidiyeti.
- Azil, istifa ve sulh hâlinde ücretin nasıl hesaplanacağı.
- Uyuşmazlık hâlinde yetkili mahkeme.
Kapsam maddesi en çok ihmal edilen kısımdır. “Dava takibi” ifadesi istinaf ve temyiz aşamalarını kapsıyor mu, karar sonrası icra takibi ayrı ücrete tabi mi, sözleşmede açıkça yazmazsa taraflar farklı anlam yükleyebilir. Sınırları önceden belirlemek, iki taraf için de sürprizleri önler.
Karşı taraf vekâlet ücreti kime aittir?
Davayı kazanan tarafa mahkemece hükmedilen ve karşı taraftan alınan vekâlet ücreti, Avukatlık Kanunu m. 164’ün son fıkrası gereği avukata aittir. Müvekkilin sözleşmede kararlaştırılan ücreti ödemesi, avukatın karşı taraf vekâlet ücretini almasına engel değildir. Taraflar sözleşmeyle aksini kararlaştırabilir; örneğin karşı vekâlet ücretinin müvekkile kalacağı veya akdi ücretten mahsup edileceği yazılabilir. Konu sözleşmede düzenlenmezse kanuni kural uygulanır.
Yazılı sözleşme yoksa ücret nasıl belirlenir?
Ücret kararlaştırılmamışsa, belirsizse veya sözleşme geçersiz sayılırsa Avukatlık Kanunu m. 164/4 devreye girer. Değeri parayla ölçülebilen işlerde ücret, AAÜT’nin altında olmamak üzere, davanın kazanılan kısmının kesinleşme tarihindeki değerinin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasında, avukatın emeğine göre mahkemece belirlenir. Değeri parayla ölçülemeyen işlerde tarife esas alınır. Sözleşmesiz ilişkinin diğer sonuçlarını avukatla müvekkil arasında sözleşme yoksa başlıklı yazıda ayrıntılı biçimde inceledik.
Avukat azledilirse veya işi bırakırsa ücret ne olur?
Müvekkil avukatını her zaman azledebilir. Ancak Avukatlık Kanunu m. 174’e göre azil hâlinde ücretin tamamı ödenir; avukat kusur veya ihmali nedeniyle azledilmişse ücret ödenmez. Haklı sebep olmadan işi bırakan avukat ise hiçbir ücret isteyemez ve peşin aldığı ücreti iade etmek zorundadır. Haklı azil iddiası çoğu zaman yargılama konusu olur; kusurun varlığını ispat yükü azleden müvekkildedir.
Uygulamada sık karşılaşılan durum, davanın ortasında müvekkilin karşı tarafla sulh olmasıdır. Sulh, avukatın ücret hakkını ortadan kaldırmaz. Sözleşmeye “sulh veya feragat hâlinde ücretin tamamı muaccel olur” gibi açık hüküm konması tartışmayı önler.
Ücret alacağı için zamanaşımı ve görevli mahkeme
Avukatlık ücreti alacağı, vekâlet sözleşmesinden doğan alacak niteliğinde olduğundan TBK m. 147/5 uyarınca beş yıllık zamanaşımına tabidir. Süre, kural olarak alacağın muaccel olduğu tarihten, çoğunlukla işin bitiminden veya azilden itibaren işlemeye başlar. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre avukat ile müvekkil arasındaki ücret uyuşmazlıklarına Avukatlık Kanunu uygulanır ve davalar asliye hukuk mahkemesinde görülür. Ataşehir’de oturan taraflar için yetkili adliye genellikle İstanbul Anadolu Adliyesi’dir.
Avukat, ücret ve masrafları ödeninceye kadar müvekkile ait ve kendisine teslim edilmiş para ile belgeler üzerinde kanundan doğan hapis hakkına sahiptir (Av. K. m. 39). Ancak avukatın elindeki dosyayı müvekkile zarar verecek şekilde alıkoyması meslek kurallarıyla bağdaşmaz.
Sık yapılan hatalar
- İşin kapsamını yazmadan “dava ücreti” demek; istinaf ve icra aşaması sonradan tartışma konusu olur; yeni ücret talebi gündeme gelir.
- Masrafları ücretle karıştırmak. Harç ve bilirkişi ücreti avukatın geliri değildir, ayrı kalemde gösterilmelidir.
- Ödemeleri makbuzsuz yapmak. Serbest meslek makbuzu ve banka dekontu, ileride ödeme ispatının en güçlü aracıdır.
- Sözleşmeyi tek nüsha imzalamak. Her taraf imzalı nüshayı saklamalıdır.
Aile davalarında ücret yapısının nasıl kurulduğunu merak edenler boşanma avukatı ücreti yazımıza da göz atabilir.
Sık Sorulan Sorular
Ücret sözleşmesi noterde yapılmak zorunda mı?
Hayır. Adi yazılı sözleşme geçerlidir. Noter onayı zorunlu değildir; taraflar isterse imzaları noterde tasdik ettirebilir.
Avukat sözleşmedeki ücretten fazlasını isteyebilir mi?
Sözleşmedeki ücret bağlayıcıdır. Kapsam dışında kalan yeni iş, örneğin ayrı icra takibi veya ek dava, için ek ücret kararlaştırılabilir.
Ücret taksitle ödenebilir mi?
Evet. Ödeme takvimi tamamen tarafların anlaşmasına bağlıdır; takvimin sözleşmeye yazılması önerilir.
Dava kaybedilirse ücret iade edilir mi?
Avukatın borcu sonucu değil, özenli çalışmayı üstlenmektir. Davanın kaybedilmesi tek başına ücret iadesi gerektirmez; iade, avukatın kusuru kanıtlanırsa gündeme gelir.
Ücret sözleşmesi imzalamadan önce maddelerin sizin dosyanızla uyumlu olup olmadığını konuşmak isterseniz avukat danışma hattı sayfamızdaki kanallardan veya (0532) 776 65 64 numaralı telefondan büromuza ulaşabilirsiniz. Ataşehir Küçükbakkalköy’deki ofisimizde sözleşme taslağınızı birlikte gözden geçirebiliriz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.