Genel dava vekaletnamesiyle avukat, müvekkili adına dava açabilir, açılmış davayı takip edebilir, dilekçe ve delil sunabilir, duruşmalara girebilir, icra takibi başlatabilir ve kanun yollarına başvurabilir. Ancak sulh olmak, davadan feragat etmek, karşı tarafın davasını kabul etmek, ibra etmek, haczi kaldırmak veya başka avukatı tevkil etmek gibi işlemler için vekaletnamede açık yetki bulunması gerekir (HMK m.74). Boşanma gibi kişiye sıkı sıkıya bağlı haklara ilişkin davalarda da özel yetki şarttır.
Genel vekaletname ile genel dava vekaletnamesi aynı şey mi?
Günlük dilde ikisi karıştırılır. Genel vekaletname, kişinin günlük işlerini ve mal varlığını yönetmesi için herhangi birine verdiği, Türk Borçlar Kanunu’na dayanan vekalettir. Genel dava vekaletnamesi ise avukata, yargı mercileri önünde temsil yetkisi vermek için noterde düzenlenen belgedir. Avukata verilen vekaletnamenin adı genellikle “vekaletname” ya da “dava vekaletnamesi” olarak geçer ve içinde avukatın adı, baro sicil numarası ve verilen yetkiler yazar.
Ayrım önemlidir, çünkü Türk Borçlar Kanunu’nun 504. maddesine göre vekil, özel olarak yetkilendirilmedikçe dava açamaz, sulh olamaz, hakeme başvuramaz, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, bağışlama yapamaz, kefil olamaz ve taşınmazı devredemez. Avukata verilen vekaletnamede dava açma yetkisinin açıkça yer alması gerekir. Noterlerin kullandığı avukat vekaletnamesi kalıplarında söz konusu yetki standart olarak bulunur; örnek metinleri avukat vekaletname örnekleri yazımızda inceleyebilirsiniz.
Davaya vekaletin kanuni kapsamı (HMK m.73)
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 73. maddesi, davaya vekaletin kendiliğinden içerdiği işlemleri düzenler. Vekaletnamede tek tek sayılmasa da avukat şunları yapabilir:
- Dava açmak, cevap dilekçesi vermek ve davayı sonuna kadar takip etmek,
- Delil sunmak, tanık göstermek, bilirkişi raporuna itiraz etmek,
- Karşı dava açmak ve karşı davaya cevap vermek,
- İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz istemek,
- Kararı icraya koymak ve icra takibini yürütmek,
- Kararın tavzihini, istinaf ve temyiz yoluna başvurmayı talep etmek,
- Yargılama giderlerini ve vekalet ücretini karşı taraftan istemek.
Genel dava vekaletnamesi, belli bir davayla sınırlı değildir. Avukat aynı vekaletnameyle müvekkilinin farklı mahkemelerdeki davalarını, icra dosyalarını ve idari başvurularını yürütebilir. Vekaletnamenin örneğini avukat kendisi onaylayarak her dosyaya sunar.
Hangi işlemler için özel yetki gerekir? (HMK m.74)
Kanun bazı işlemleri müvekkil açısından sonucu ağır olduğu için özel yetkiye bağlamıştır. Vekaletnamede açıkça yetki verilmemişse avukat:
- Sulh olamaz, arabuluculuk ve diğer alternatif çözüm yollarına başvuramaz,
- Hâkimi reddedemez,
- Davanın tamamını ıslah edemez,
- Yemin teklif edemez, yemini kabul, iade veya reddedemez,
- Başka avukatı tevkil edemez (vekil tayin edemez),
- Haczi kaldıramaz, müvekkilin iflasını isteyemez,
- Tahkim veya hakem sözleşmesi yapamaz, konkordato ya da yeniden yapılandırma teklif edemez,
- Davadan veya kanun yollarından feragat edemez, karşı tarafın davasını kabul ve ibra edemez,
- Yargılamanın yenilenmesi yoluna gidemez,
- Hâkimlerin eylem ve kararlarından dolayı devlet aleyhine tazminat davası açamaz,
- Kişiye sıkı sıkıya bağlı haklara ilişkin davaları açamaz ve takip edemez.
Noterde düzenlenen standart avukat vekaletnamelerinin çoğunda “HMK m.74’te sayılan özel yetkiler dahil” ibaresi yer alır. Vekaletnameyi imzalamadan önce hangi yetkileri verdiğinizi okuyun; geniş yetkinin anlamını ve risklerini geniş yetkili avukat vekaletnamesi yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Boşanma davası için özel yetki şart mı?
Evet. Boşanma, evlat edinme, soybağı ve nesebin reddi gibi davalar kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardandır. Vekaletnamede “boşanma davası açma” veya ilgili davanın adı açıkça yazılı olmalıdır. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre özel yetki bulunmayan vekaletnameyle açılan boşanma davasında mahkeme, eksikliğin giderilmesi için süre verir; eksiklik giderilmezse dava usulden reddedilir.
Anlaşmalı boşanmada protokolü imzalamak ve duruşmada beyanda bulunmak için de vekaletnamedeki yetkinin yeterli olup olmadığı kontrol edilmelidir. Anlaşmalı boşanmada tarafın duruşmaya bizzat katılması gerektiğini de unutmamak gerekir.
Para tahsili (ahzu kabz) ve tapu işlemleri
Avukatın icra dairesinden veya karşı taraftan müvekkili adına para tahsil edebilmesi, vekaletnamede “ahzu kabz” yetkisinin bulunmasına bağlıdır. Yetki yoksa icra dairesi tahsil edilen parayı avukata değil, doğrudan alacaklıya öder. Ahzu kabz yetkisi pratikte büyük kolaylık sağlar, ama müvekkil ile avukat arasındaki güven ilişkisinin ve ödeme takibinin düzgün kurulmasını gerektirir.
Tapuda satış, bağış veya ipotek gibi işlemler için avukatın dava vekaletnamesi yeterli değildir. Tapu müdürlükleri, taşınmazın bilgilerini içeren ve fotoğraflı olarak düzenlenen özel vekaletname ister. Satış bedeli, alıcı ve taşınmazın ada ile parsel bilgileri o vekaletnamede gösterilir. Avukata tapu işlemi için yetki verilecekse, dava vekaletnamesinden ayrı bir özel vekaletname çıkarmak gerekir; noter, işlemin niteliğini ve sonuçlarını müvekkile açıklayarak belgeyi düzenler. Avukat dava vekaletnamesiyle tapu iptal ve tescil davası açabilir, fakat tapuda devir işlemini o belgeyle yapamaz.
Vekaletnamedeki yetkiler sınırlandırılabilir mi?
Sınırlandırılabilir. Müvekkil notere, vekaletnameyi belli bir davayla veya belli işlemlerle sınırlı tutmak istediğini söyleyebilir. Örneğin yalnız belirli kira alacağının tahsili için, sulh ve feragat yetkisi verilmeden vekaletname düzenlenebilir. Ahzu kabz yetkisini dışarıda bırakmak da mümkündür. Sınırlı vekaletname, birden çok dosyası olan müvekkil için her yeni iş için notere gitmeyi gerektirebilir; o nedenle sınırlamanın dosya sayısıyla dengelenmesi gerekir.
Yetki verildikten sonra da müvekkilin söz hakkı sürer. Avukatla yapılan ücret sözleşmesine “sulh, feragat ve kabul için müvekkilin yazılı onayı alınır” gibi hüküm konulabilir. Hüküm karşı tarafa ve mahkemeye karşı ileri sürülemez, ama avukatın müvekkile karşı sorumluluğunu belirler.
İcra takiplerinde vekaletnamenin önemi
İcra dairesinde alacaklı vekili olarak takip başlatmak, haciz istemek, satış talebinde bulunmak dava vekaletnamesinin kapsamındadır. Haczin kaldırılması, takipten vazgeçme ve borçluyla taksit protokolü yapılması ise özel yetki gerektirir. Borçlunun yaptığı ödemenin avukat hesabına geçmesi için ahzu kabz yetkisi bulunmalıdır. Borçlu vekili olarak çalışan avukat da itiraz, şikâyet ve menfi tespit davası gibi işlemleri genel dava vekaletnamesiyle yürütür.
Vekaletname nasıl sona erer?
Müvekkil avukatı dilediği zaman azledebilir; azil genellikle noter aracılığıyla bildirilir ve dosyalara sunulur. Avukat da işten çekilebilir; Avukatlık Kanunu’nun 41. maddesine göre çekilmenin müvekkile tebliğinden itibaren on beş gün boyunca vekalet görevi sürer. Haklı sebep olmadan yapılan azilde avukatın kararlaştırılan ücretin tamamını isteme hakkı doğabilir. Azil usulü ve sonuçları için avukattan vekalet iptali yazısına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Genel dava vekaletnamesiyle avukat her davayı açabilir mi?
Kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar dışında açabilir. Boşanma, evlat edinme gibi davalar için vekaletnamede özel yetki bulunmalıdır.
Avukat benden habersiz sulh olabilir mi?
Vekaletnamede sulh yetkisi varsa hukuken olabilir. Ancak avukat, özen ve bilgi verme borcu gereği müvekkilinin onayını almadan böyle bir işlem yapmamalıdır.
Yurt dışından avukata vekaletname nasıl verilir?
Türk konsolosluklarında düzenlenebilir. Yabancı noterde düzenlenen vekaletname apostil şerhi veya konsolosluk onayı ile birlikte Türkçe tercümesi yapılarak kullanılır.
Vekaletnameyi kaç yıl kullanılabilir?
Kanunda süre sınırı yoktur. Azil, istifa veya ölüm gibi sebeplerle sona ermedikçe geçerliliğini korur.
Vekaletname vermeden önce danışın
Vekaletnamede hangi yetkilerin yer alması gerektiği dosyanın türüne göre değişir. Sorularınız için avukat danışma hattı sayfamızdan yararlanabilir, Ataşehir Küçükbakkalköy’deki büromuza (0532) 776 65 64 numarasından ulaşabilirsiniz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.