Haciz, en kesin biçimde borcun icra dosyasına faiz ve masraflarıyla birlikte ödenmesi ve ardından haciz kaldırma (fek) yazılarının ilgili kurumlara gönderilmesiyle kalkar. Borç ödenmeden de haczin kaldırılması mümkündür: Alacaklının talebi, haczedilemeyen mal için icra mahkemesine şikâyet, üçüncü kişinin istihkak davası veya alacaklının bir yıllık süre içinde satış istememesi haczi sona erdirir. Hangi yolun uygun olduğu, haczin neden ve hangi mala konulduğuna göre değişir.
Borcu Ödeyerek Haczi Kaldırma
En sık başvurulan yol ödeme olsa da uygulamada adımlar atlandığı için hacizler yıllarca kayıtlarda kalabiliyor. Doğru sıra şöyledir:
- Güncel borç hesabını alın: İcra dairesinden veya UYAP üzerinden dosya hesabını isteyin. Asıl alacak, işlemiş faiz, icra masrafları, vekalet ücreti ve tahsil harcı hesapta yer alır.
- Ödemeyi dosyaya yapın: Parayı icra dairesinin banka hesabına dosya numarasıyla veya vezneye yatırın. Alacaklıya elden ödeme yapacaksanız, alacaklının dosyaya “tahsil ettim, haczin kaldırılmasını talep ediyorum” beyanı vermesini sağlayın.
- Haciz fek talebinde bulunun: Ödemeden sonra icra dairesine dilekçe vererek araç, taşınmaz, banka ve maaş hacizlerinin kaldırılmasını isteyin.
- Kurumlara yazıların gittiğini kontrol edin: Tapu, trafik tescil, SGK ve banka kayıtlarına fek yazılarının ulaştığını takip edin. Araç hacizlerinde kaldırma işlemi çoğunlukla UYAP üzerinden elektronik ortamda gerçekleşir.
Dosyanın kapatılmasıyla ilgili ayrıntılı rehber için icra dosyası nasıl kapatılır yazımıza bakabilirsiniz.
Alacaklının Talebiyle Haczin Kaldırılması
Borcun tamamı ödenmese de alacaklı haczi kaldırmayı kabul edebilir. Örneğin borçlu taksitle ödeme yapmayı ve aracını satarak borcu kapatmayı teklif ettiğinde, alacaklı araç üzerindeki haczin kaldırılmasına onay verebilir. Böyle anlaşmalarda alacaklının veya vekilinin icra dosyasına yazılı “haciz fek” talebi vermesi gerekir. Sözlü vaatler haczi kaldırmaz.
Alacaklıyla yapılan taksit protokolü kural olarak hacizleri ortadan kaldırmaz; haciz, alacak güvencesi olarak devam eder. Protokolde hangi malların hacizden kurtarılacağının açıkça yazılması, ileride çıkabilecek anlaşmazlıkları önler.
Haczedilemeyen Mal İçin Şikâyet
İcra ve İflas Kanunu’nun 82. maddesi bazı malların haczedilemeyeceğini düzenler. Borçlu ve ailesi için gerekli ev eşyası, borçlunun mesleğini sürdürmesi için zorunlu araç ve gereçler, borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktardaki besin bunların başında gelir. Borçlunun haline uygun evi de kural olarak haczedilemez; ancak ev değerinin borçlunun ihtiyacından fazla olduğu hallerde ev satılıp borçluya haline uygun ev alınabilecek bedel bırakılır.
Haczedilemeyen mala haciz konulduysa borçlu, haczi öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyette bulunabilir (İİK m.16). Mahkeme şikâyeti haklı bulursa haczin kaldırılmasına karar verir. Ücret ve maaşlar ise İİK m.83 uyarınca kısmen haczedilebilir; nafaka dışındaki alacaklar için maaşın dörtte birinden az olmamak üzere icra müdürünce belirlenen kısım haczedilir. Maaş kesintisinin oranı için maaş haczi oranı yazımıza bakabilirsiniz.
Fazla haciz ve usulsüz haciz
Alacağı ve masrafları karşılayacak miktardan fazla mala haciz konulması da şikâyet konusudur (İİK m.85). Kesinleşmemiş takipte haciz yapılması, ödeme emri tebliğ edilmeden haczin uygulanması veya haciz tutanağının usule aykırı düzenlenmesi gibi hallerde de icra mahkemesine şikâyet yoluyla haczin kaldırılması istenebilir.
Satış İstenmezse Haciz Kendiliğinden Düşer
7343 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten sonra İİK m.106’ya göre alacaklı, hacizden itibaren 1 yıl içinde haczedilen malın satışını istemelidir. Değişiklikten önce taşınırlar için 6 ay, taşınmazlar için 1 yıl öngörülmüştü; artık iki mal türü için de süre 1 yıldır. Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış masraflarının da süresinde yatırılması gerekir.
İİK m.110’a göre satış kanuni süre içinde istenmezse veya talep geri alınıp süresinde yenilenmezse mal üzerindeki haciz kalkar. Borçlu, şu durumda icra dairesine başvurarak haczin düştüğünün tespitini ve kayıtların silinmesini isteyebilir. Uygulamada yıllar önce konulmuş, satışı hiç istenmemiş araç hacizleri aynı yolla temizlenir.
Üçüncü Kişinin Malına Haciz Konulursa: İstihkak
Borçluyla aynı evde yaşayan anne, eş veya kardeşin eşyası ya da borçlunun iş yerinde başkasına ait makineler haczedilebilir. Malın gerçek sahibi, İİK m.96 vd. uyarınca istihkak iddiasında bulunur. İddia icra dairesine bildirilir ve dosya icra mahkemesine gönderilir; mahkeme istihkak davasında malın kime ait olduğuna karar verir.
Haciz sırasında malın borçlunun elinde bulunması, malın borçluya ait olduğu yönünde karine oluşturur. Üçüncü kişi, faturalar, satış sözleşmesi ve banka ödemeleriyle mülkiyetini ispat etmek zorundadır. Haciz tutanağına itirazın ve istihkak iddiasının haciz anında not ettirilmesi, sonraki aşamada büyük avantaj sağlar.
Takibin Durması veya İptali
Haciz, takibin geçerli olmasına bağlıdır. Ödeme emrine süresinde itiraz edilirse takip durur ve alacaklı itirazın kaldırılması veya iptali kararı almadan haciz isteyemez. İcra mahkemesi takibin iptaline karar verirse, takibe bağlı hacizler de kaldırılır. İtiraz sürelerinin hesabı için icra takibine itiraz süresi yazımıza göz atabilirsiniz.
Banka Hesabındaki Haciz Nasıl Kaldırılır?
Banka hesaplarına haciz, İİK m.89 uyarınca gönderilen haciz ihbarnamesiyle konur. Hesaptaki para haczedildikten sonra bankaya yatan yeni paralar da çoğu zaman bloke edilir. Hesaba yatan para maaş, emekli aylığı veya nafaka gibi haczi sınırlı ya da yasak bir gelirse, borçlu icra dairesinden durumun düzeltilmesini, reddedilirse icra mahkemesine şikâyet yoluyla blokenin kaldırılmasını isteyebilir. Maaş hesabındaki paranın tamamına bloke konulması, uygulamada en çok şikâyete konu olan işlemlerden biridir. Bordroyu ve hesap hareketlerini dilekçeye eklemek incelemeyi hızlandırır.
Vergi ve SGK Borcu Nedeniyle Haciz
Kamu alacakları için konulan hacizler İİK’ya değil, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’a tabidir. Vergi dairesi veya SGK önce ödeme emri gönderir; ödeme emrine karşı 15 gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir. Hacizlerin kaldırılması için borcun ödenmesi, yapılandırma veya tecil başvurusunun kabul edilmesi ya da haczin hukuka aykırılığı nedeniyle idari yargıya başvurulması gerekir. Kamu alacağında icra mahkemesi yolu kural olarak kullanılmaz.
Gerekli Belgeler
- İcra dosya numarası ve dosya hesap dökümü
- Ödeme dekontları veya alacaklının tahsil beyanı
- Haciz tutanağı, tapu veya araç kayıt belgesi
- Şikâyet ve istihkak için mülkiyeti gösteren faturalar, sözleşmeler
- Maaş haczinde bordro ve aile durumunu gösteren belgeler
Sık Yapılan Hatalar
- Borcu alacaklıya ödeyip dosyaya beyan verdirmemek.
- Ödeme sonrası fek yazılarının kurumlara ulaşıp ulaşmadığını kontrol etmemek.
- Haczedilmezlik şikâyeti için 7 günlük süreyi kaçırmak.
- Üçüncü kişiye ait malın haczinde tutanağa itiraz yazdırmamak.
Sık Sorulan Sorular
Borç ödenince haciz kendiliğinden kalkar mı?
Hayır. Ödemeden sonra icra dairesinden haczin kaldırılması talep edilmeli ve yazıların kurumlara gönderildiği kontrol edilmelidir.
Araç üzerindeki haciz ne zaman düşer?
Alacaklı hacizden itibaren 1 yıl içinde satış istemez veya satış masrafını yatırmazsa haciz kalkar.
Haciz kaldırma ücretli mi?
Borç ödeniyorsa tahsil harcı ve dosya masrafları borç hesabına dahil edilir. Şikâyet ve dava yollarında başvuru harcı ve gider avansı gerekir.
Evim haczedilebilir mi?
Borçlunun haline uygun evi kural olarak haczedilemez; ancak evin değeri ihtiyacı aşıyorsa satış yapılıp borçluya haline uygun ev alacak kadar bedel bırakılabilir.
Hacizle Karşılaştıysanız
Haciz tutanağını ve dosya hesabını elinize aldığınızda hangi yolun uygun olduğunu belirlemek kolaylaşır. Ataşehir icra avukatı sayfamızdan icra dosyalarındaki çalışmalarımızı inceleyebilir, Küçükbakkalköy’deki büromuzu (0532) 776 65 64 numarasından arayabilirsiniz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.