Kıdem tazminatı, çalışılan her tam yıl için işçinin son 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti üzerinden hesaplanır; yıldan artan aylar ve günler de orantılı olarak eklenir. Ancak yıllık tutar, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın altı ayda bir ilan ettiği tavanı aşamaz. 1 Temmuz – 31 Aralık 2026 döneminde tavan 73.729,87 TL‘dir. Hesaplanan brüt tutardan yalnız damga vergisi düşülür, gelir vergisi kesilmez.
Kıdem tazminatının yasal dayanağı nedir?
Kıdem tazminatı, 4857 sayılı İş Kanunu’nda değil, 1475 sayılı eski İş Kanunu’nun 14. maddesinde düzenlenir. 4857 sayılı Kanun yürürlüğe girdiğinde kıdem tazminatına dair yeni düzenleme yapılmadı; Kanun’un 120. maddesi, 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesinin yürürlükte kalmaya devam ettiğini açıkça belirtti. Yani hak, süre ve hesaplama kuralları hâlâ o maddeden okunur. Tavan tutarı ise kamudaki en yüksek devlet memuruna ödenen emeklilik ikramiyesine bağlıdır ve memur maaş katsayıları güncellendikçe değişir.
Kimler kıdem tazminatı almaya hak kazanır?
İlk şart, aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmaktır. Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir. İkinci şart, iş sözleşmesinin kanunda sayılan sebeplerden biriyle sona ermesidir. Şu durumlarda tazminat doğar:
- İşverenin sözleşmeyi feshetmesi (ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle yapılan haklı fesih hariç),
- İşçinin 4857 sayılı Kanun’un 24. maddesindeki haklı sebeplerle (ücretin ödenmemesi, mobbing, sağlık sebepleri gibi) sözleşmeyi feshetmesi,
- Muvazzaf askerlik nedeniyle işten ayrılma,
- Yaşlılık aylığı ya da toptan ödeme almak için ayrılma veya yaş dışındaki emeklilik şartlarını (sigortalılık süresi ve prim gün sayısı) doldurarak SGK’dan alınan yazıyla ayrılma,
- Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması,
- İşçinin ölümü (tazminat mirasçılarına ödenir).
Kural olarak kendi isteğiyle istifa eden işçi kıdem tazminatı alamaz. Fakat istifa dilekçesine yazılan gerekçe çoğu zaman belirleyicidir: fazla mesai ücreti ödenmediği için ayrılan işçinin “istifası” aslında haklı fesihtir. Hangi gerekçelerin tazminat hakkı doğurduğunu istifa eden işçinin tazminat alabildiği durumlar yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Kıdem tazminatı adım adım nasıl hesaplanır?
- Çalışma süresini bulun. İşe giriş tarihinden fesih tarihine kadar geçen süreyi yıl, ay ve gün olarak çıkarın. Deneme süresi ve yıllık izinler süreye dahildir; ücretsiz izinler ise genellikle dahil edilmez.
- Giydirilmiş brüt ücreti belirleyin. Son brüt ücrete; yol, yemek, düzenli prim, ikramiye ve benzeri sürekli ödemelerin aylık karşılığı eklenir. Fazla mesai ücreti gibi süreklilik göstermeyen ödemeler hesaba katılmaz.
- Tavanla karşılaştırın. Giydirilmiş brüt ücret, fesih tarihinde geçerli tavanı aşıyorsa hesapta tavan kullanılır.
- Brüt tutarı hesaplayın. Esas ücret × tam yıl sayısı; artan ay için esas ücret × ay / 12; artan gün için esas ücret × gün / 365.
- Damga vergisini düşün. Brüt tutardan binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir; kalan tutar işçiye ödenecek net kıdem tazminatıdır.
Örnek 1: Ücreti tavanın altında olan işçi
Giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL olan, 3 yıl 6 ay çalışmış ve işveren tarafından haklı sebep olmaksızın çıkarılmış bir işçiyi düşünelim. Üç tam yıl için 120.000 TL, artan altı ay için 20.000 TL hesaplanır; brüt tutar 140.000 TL olur. Binde 7,59 damga vergisi olan 1.062,60 TL düşüldüğünde işçiye 138.937,40 TL ödenmesi gerekir.
Örnek 2: Ücreti tavanı aşan işçi
Giydirilmiş brüt ücreti 80.000 TL olan ve Eylül 2026’da 6 yıl 4 aylık kıdemle işten çıkarılan işçide hesap 80.000 TL üzerinden değil, 73.729,87 TL tavan üzerinden yapılır. Altı tam yıl için 442.379,22 TL, artan dört ay için 24.576,62 TL eklenir ve brüt tutar 466.955,84 TL’ye ulaşır. Damga vergisi 3.544,19 TL’dir; net ödeme 463.411,65 TL olur. Görüldüğü gibi tavan, yüksek ücretli çalışanların tazminatını doğrudan sınırlar.
2026 yılında kıdem tazminatı tavanı ne kadar?
Tavan her yıl ocak ve temmuz aylarında güncellenir. Uygulanacak tutar, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte geçerli olan tavandır; tazminatın ödendiği ya da davanın açıldığı tarih esas alınmaz.
| Dönem | Yıllık tavan |
|---|---|
| 1 Ocak – 30 Haziran 2026 | 64.948,77 TL |
| 1 Temmuz – 31 Aralık 2026 | 73.729,87 TL |
Kaynak: Hazine ve Maliye Bakanlığı genelgeleri ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yayımladığı tavan tablosu. Ocak 2027’de yeni tutar ilan edilecektir; o tarihten sonra gerçekleşen fesihlerde güncel tabloya bakılmalıdır.
İşveren ödemezse ne yapılmalı?
Kıdem tazminatı, sözleşmenin sona erdiği gün muaccel olur; işverenin ödeme için ek süre isteme hakkı yoktur. Süresinde ödenmeyen tazminata, bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden faiz işletilir. Dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk yoluna gidilmesi gerekir; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca arabulucuya başvurulmadan açılan alacak davası usulden reddedilir. Arabuluculuk başvurusu işçinin ya da işverenin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır ve masrafsızdır.
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanakla birlikte iş mahkemesinde dava açılır. Ataşehir’de çalışan işçiler için davalar İstanbul Anadolu Adliyesi’ndeki iş mahkemelerinde görülür. 7036 sayılı Kanun’a göre dava, davalının yerleşim yerinde ya da işin yapıldığı yer mahkemesinde açılabilir. Çoğu dosyada hesaplamayı mahkemenin atadığı bilirkişi yapar; bordrolar, banka kayıtları ve tanık beyanları bilirkişi raporunun temelini oluşturur.
Kıdem tazminatında zamanaşımı süresi
Kıdem tazminatı alacağı, sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Süre 7036 sayılı Kanun’la 4857 sayılı Kanun’a eklenen ek 3. madde ile 10 yıldan 5 yıla indirilmiştir. Arabulucuya başvurulması, süreci durdurur. Yine de beklemek, delil kaybı demektir: tanıklar ulaşılmaz hale gelir, eski bordrolar kaybolur.
Gerekli belgeler
- İş sözleşmesi ve varsa ek protokoller,
- Son aylara ait bordrolar ve maaşın yattığı banka hesap dökümü,
- SGK hizmet dökümü (e-Devlet’ten alınabilir),
- Fesih bildirimi, ihtarname ya da istifa dilekçesinin bir örneği,
- Yol, yemek, prim gibi ek ödemeleri gösteren yazışmalar.
Sık yapılan hatalar
En yaygın hata, hesabı net maaş üzerinden yapmaktır. Kanun brüt ücreti esas alır; üstelik düzenli yan ödemeler eklenmezse tazminat olduğundan düşük çıkar. İkinci hata, işverenin önüne koyduğu ibranameyi ya da “tüm haklarımı aldım” yazan belgeyi okumadan imzalamaktır. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre ibranamenin geçerliliği, Türk Borçlar Kanunu’nun 420. maddesindeki şartlara bağlıdır ve ödemenin banka yoluyla, tam olarak yapılmış olması aranır. Üçüncü hata ise kıdem tazminatına odaklanıp diğer alacakları unutmaktır; bildirim süresine uyulmadan yapılan fesihte ihbar tazminatı da istenebilir. Feshin geçersiz olduğunu düşünüyorsanız işe iade davası açma süresi çok kısadır ve kıdem hesabını da etkiler.
Sık Sorulan Sorular
Kıdem tazminatı brüt mü net mi ödenir?
Hesap brüt ücret üzerinden yapılır. Tavana kadar olan kısım gelir vergisinden istisnadır; işçiye ödenmeden önce yalnız binde 7,59 damga vergisi kesilir. SGK primi de kesilmez.
Bir yıldan az çalışan işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
Hayır. Aynı işverene bağlı çalışma süresi bir yılı doldurmamışsa kıdem tazminatı doğmaz. Ancak ihbar tazminatı, yıllık izin dışındaki ücret alacakları gibi haklar yine istenebilir.
Emeklilik için ayrılırken hangi belge gerekir?
Yaş dışındaki şartları dolduran işçi, SGK’dan “kıdem tazminatı alabilir” yazısını alıp işverene teslim ederek ayrılır. Yaşlılık aylığı bağlanan işçi için emeklilik belgesi yeterlidir.
Hangi tarihteki tavan uygulanır?
Sözleşmenin sona erdiği tarihteki tavan uygulanır. Örneğin 25 Haziran 2026’da işten çıkarılan işçi için 64.948,77 TL, 10 Temmuz 2026’da çıkarılan işçi için 73.729,87 TL esas alınır.
Hesaplamada hangi ödemelerin ücrete eklenmesi gerektiği ya da feshin haklı olup olmadığı dosyadan dosyaya değişir. Bordrolarınız ve fesih belgenizle birlikte Ataşehir iş hukuku alanında çalışan büromuza Küçükbakkalköy’deki ofisimizde danışabilir, (0532) 776 65 64 numaralı telefondan randevu alabilirsiniz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.