Konkordato başvurusu için borçlunun, İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 286. maddesinde sayılan belgelerle birlikte yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesine dilekçe vermesi gerekir. Belgelerin en kritik olanı, bağımsız denetim kuruluşundan alınan ve konkordato ön projesinin başarıya ulaşmasının muhtemel olduğunu gösteren rapordur. Belgeler eksiksizse mahkeme derhâl üç aylık geçici mühlet verir; geçici mühlet iki ay daha uzatılabilir. Konkordato, borcunu vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında olan her borçlu için, iflasa tabi olsun ya da olmasın açık bir yoldur.
Kimler konkordato talep edebilir?
İİK 285. maddeye göre borçlarını vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen ya da vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan borçlu, konkordato talep edebilir. Şirketler, şahıs işletmeleri ve tacir olmayan gerçek kişiler de başvuru hakkına sahiptir. İflas talep etme hakkı bulunan alacaklı da borçlu hakkında konkordato isteyebilir; iflas davasının görüldüğü sırada borçlu veya alacaklı konkordato talebinde bulunabilir.
Kanunun aradığı temel koşul, borçlunun mali sıkıntıda olması ama faaliyetini sürdürme ve borcunu yeniden yapılandırılmış biçimde ödeme imkânının bulunmasıdır. Faaliyeti fiilen bitmiş, varlıkları borçlarını karşılamaktan çok uzak bir işletme için konkordato çoğu zaman sonuç vermez; mahkeme projenin başarı ihtimalini titizlikle inceler.
Görevli ve yetkili mahkeme
Konkordato talebi, borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine yapılır. Ataşehir’de merkezi bulunan şirketler için İstanbul Anadolu Adliyesi’ndeki asliye ticaret mahkemeleri görevlidir. Başvuru sırasında mahkemece belirlenen gider avansı da yatırılmalıdır; avans komiser ücreti ve ilan masraflarını karşılar.
Başvuruya eklenmesi zorunlu belgeler
İİK 286, eksik belgeyle yapılan başvurunun geçici mühlet aşamasına geçemeyeceğini öngörür. Başvuru dilekçesine şunlar eklenir:
- Konkordato ön projesi: Borçların nasıl, ne kadar sürede ve hangi oranda ödeneceğini, işletmenin hangi kaynaklarla faaliyetine devam edeceğini gösterir.
- Mali durumu gösteren belgeler: Güncel bilanço, gelir tablosu ve varlıkların değerini gösteren kayıtlar.
- Alacaklılar listesi: Tüm alacaklıların adı, adresi, alacak miktarı ve varsa rehin veya imtiyaz durumu.
- Karşılaştırma tablosu: Konkordato tasdik edilirse alacaklıların eline geçecek tutar ile iflas hâlinde geçecek tutarın karşılaştırması.
- Bağımsız denetim raporu: Yetkili bağımsız denetim kuruluşunca hazırlanan ve ön projenin başarıya ulaşmasının makul güvence ile muhtemel olduğunu gösteren rapor.
Mahkeme, gerekli gördüğünde ek bilgi ve belge isteyebilir. Ticari defterlerin düzenli tutulmaması, bilançoyla alacaklı listesinin birbirini tutmaması veya bağımsız denetim raporunun yüzeysel olması, başvurunun reddine ya da ilerleyen aşamada mühletin kaldırılmasına yol açabilir.
Geçici mühlet: ilk koruma kalkanı
Belgeler tamsa mahkeme İİK 287 uyarınca derhâl geçici mühlet kararı verir ve geçici konkordato komiserini atar. Anayasa Mahkemesi, mahkemeye geçici mühlet konusunda takdir yetkisi tanımayan “derhâl” ibaresini anayasaya aykırı bulmamış, iptal talebini reddetmiştir (Resmî Gazete, 14 Temmuz 2026). Geçici mühlet üç aydır; borçlu veya komiserin talebiyle iki ay uzatılabilir, toplam süre beş ayı geçemez.
Geçici mühlet kararı ilan edilir, tapu, ticaret sicili ve ilgili kurumlara bildirilir. Mühlet içinde alacaklılar ve komiser, projenin uygulanabilirliği hakkında görüş bildirir.
Mühletin borçluya ve alacaklılara etkileri
- Borçlu aleyhine yeni icra takibi yapılamaz; önceden başlamış takipler durur (İİK 294).
- Rehinli alacaklar için takip yapılabilir veya başlamış takibe devam edilebilir; ancak rehinli malın satışı yapılamaz.
- İhtiyati haciz ve diğer koruma tedbirleri uygulanmaz.
- Borçlu işletmesini komiser gözetiminde yürütmeye devam eder. Mahkemenin izni olmadan taşınmaz devri, rehin tesisi, kefil olma ve olağan işletme faaliyeti dışındaki bağışlama gibi işlemleri yapamaz.
- Konkordato projesinde aksine hüküm yoksa, rehinle teminat altına alınmamış alacaklara mühlet boyunca faiz işlemez.
Söz konusu korumalar, işletmeye nefes aldırmak için tanınmıştır. Alacaklılar açısından ise tahsilat stratejisinin yeniden düşünülmesi gerekir. Konkordato sürecindeki alacakların takibi için ticari alacak tahsili süreci yazımız fikir verebilir.
Komiserin rolü nedir?
Konkordato komiseri, mahkemenin gözü ve kulağıdır. Borçlunun faaliyetlerini denetler, mahkemenin izin vermesi gereken işlemler hakkında görüş bildirir ve alacaklıların zarara uğramaması için önlem alınmasını önerir. Belirli aralıklarla mahkemeye ara rapor sunar; borçlunun projeyi uygulayamayacağı veya mal kaçırdığı anlaşılırsa bunu derhâl bildirir. Büyük ölçekli dosyalarda mahkeme, tek komiser yerine üç kişilik komiser heyeti görevlendirebilir.
Kesin mühlet ve alacaklılar toplantısı
Geçici mühlet sonunda mahkeme, konkordatonun başarıya ulaşmasının muhtemel olduğu kanaatine varırsa kesin mühlet verir. Kesin mühlet bir yıldır; karmaşık durumlarda altı ay uzatılabilir. Mahkeme gerektiğinde alacaklılar kurulu oluşturur.
Kesin mühlet içinde komiser alacaklılara ilan yoluyla alacaklarını bildirmeleri çağrısında bulunur, alacakları inceler ve alacaklılar toplantısını düzenler. İİK 302’ye göre proje, kayıtlı alacaklıların ve alacakların yarısını aşan çoğunluğu ya da kayıtlı alacakların üçte ikisini oluşturan alacaklıların dörtte biri tarafından kabul edilirse kabul edilmiş sayılır. Rehinli alacaklılar ayrı değerlendirilir.
Tasdik şartları ve sonuç
Mahkeme, tasdik duruşmasında teklif edilen ödemenin borçlunun imkânlarıyla orantılı olup olmadığını, alacaklıların iflasa göre daha fazla tahsilat yapacağını, imtiyazlı alacakların ödenmesinin güvence altına alınıp alınmadığını ve yargılama giderlerinin depo edilip edilmediğini inceler. Şartlar sağlanırsa konkordato tasdik edilir ve muhalif olanlar dahil tüm alacaklıları bağlar. Kararlara karşı istinaf yolu açıktır.
Şartlar oluşmazsa mahkeme konkordato talebini reddeder. İflasa tabi borçlu bakımından ret kararıyla birlikte iflas kararı da verilebilir. Mühlet döneminde borçlunun alacaklıları zarara uğratan işlemler yapması da mühletin kaldırılması sebebidir.
Başvurudan önce dikkat edilmesi gerekenler
Konkordato, son dakikada icra takiplerini durdurmak için kullanılan kısa yol olarak görülmemelidir. Mahkemeler, gerçekçi olmayan nakit akışı tahminlerine ve ilişkili şirket alacaklarıyla şişirilmiş çoğunluklara karşı dikkatlidir. Başvurudan önce:
- Son dönem mali tabloların düzeltilmesi ve defterlerin güncellenmesi,
- Bağımsız denetim kuruluşuyla erken çalışılması,
- Büyük alacaklıların projeye yaklaşımının yoklanması,
- İşletmenin mühlet süresince ödeyebileceği cari giderlerin hesaplanması
başvurunun başarısını doğrudan etkiler. Şirket yönetim organlarının sorumluluğu da göz ardı edilmemelidir; yönetim kurulu, şirketin borca batık olduğu anlaşılırsa TTK uyarınca mahkemeye bildirim yükümlülüğü altındadır. Şirket yapısına ilişkin konular için şirket hukuku sayfamıza göz atabilirsiniz.
Alacaklıysanız ne yapmalısınız?
Borçlunuz hakkında geçici mühlet ilanı gördüyseniz, alacağınızı komisere süresi içinde bildirmeniz, belgelerinizi hazır tutmanız ve alacaklılar toplantısına katılmanız gerekir. Bildirilmeyen alacak oylamada dikkate alınmaz. Rehinli alacaklıların haklarını korumak için ayrı adımlar atması gerekebilir. Konkordato tasdik edilmezse ve borçlunun malları borcu karşılamazsa, ileride takibi kesinleşen alacaklar için aciz vesikası gündeme gelebilir.
Sık Sorulan Sorular
Şahıs şirketi veya esnaf konkordato başvurusu yapabilir mi?
Evet. Konkordato yalnız sermaye şirketlerine özgü değildir; şahıs işletmeleri, esnaf ve tacir olmayan gerçek kişiler de şartları taşıyorsa başvurabilir.
Konkordato başvurusu icra takiplerini durdurur mu?
Geçici mühlet kararıyla birlikte yeni takip yapılamaz ve devam eden takipler durur. Rehinli alacaklar ve bazı istisnalar için farklı kurallar uygulanır.
Konkordato süreci ne kadar sürer?
Geçici mühlet en fazla beş ay, kesin mühlet uzatmayla birlikte en fazla on sekiz aydır. Tasdik yargılaması ve kanun yolu süreleri buna eklenir.
Bağımsız denetim raporu olmadan başvuru yapılabilir mi?
Hayır. Rapor, İİK 286’da sayılan zorunlu belgelerdendir; eksik olduğunda geçici mühlet verilmez.
Konkordato borçlu işletme ve alacaklılar açısından teknik ve süreli bir yargılamadır. Durumunuzun konkordatoya uygun olup olmadığını değerlendirmek için Ataşehir icra avukatı ve ticaret hukuku sayfalarımızı inceleyebilir, (0532) 776 65 64 numarasından Küçükbakkalköy’deki büromuzla görüşme ayarlayabilirsiniz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.