Mirasın reddi, mirasçının ölümü öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine yazılı veya sözlü beyanda bulunmasıyla yapılır. Beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır; “borçları reddediyorum, evi alıyorum” gibi kısmi ret mümkün değildir. Süre geçerse ya da mirasçı terekeyi sahiplenen davranışlarda bulunursa, mirası kabul etmiş sayılır ve miras bırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu hâle gelir.
Mirasın reddinin yasal dayanağı nedir?
Konu Türk Medeni Kanunu’nun 605 ila 618. maddeleri arasında düzenlenir. TMK m.605’e göre yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir. Aynı madde, ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden acizliği açıkça belli veya resmen tespit edilmişse mirasın reddedilmiş sayılacağını öngörür; uygulamada söz konusu duruma “hükmen ret” denir. TMK m.606 ret süresini, m.609 ret beyanının şeklini, m.610 ise ret hakkının hangi hâllerde kaybedildiğini düzenler.
Ret hakkı, mirasçıyı istemediği borçlardan korumak için tanınmıştır. Türk hukukunda mirasçı, mirası kabul ettiğinde terekenin borçlarından terekeyle sınırlı olarak değil, kendi malvarlığıyla da sorumlu olur. Borçları malvarlığından fazla olan kişinin mirasçıları için ret, ciddi borç yükünden kurtulmanın başlıca yoludur.
Mirasın reddi süresi ne zaman başlar?
TMK m.606’ya göre ret süresi üç aydır. Süre, yasal mirasçılar için miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilirse o tarihten başlar. Vasiyetnameyle atanmış mirasçılar için süre, vasiyetin kendilerine resmen bildirildiği tarihten işler. Önceki derecedeki mirasçıların reddi üzerine mirasçı olan kişiler için süre, reddin kendilerine bildirilmesiyle başlar.
Üç aylık süre hak düşürücü niteliktedir. Ancak TMK m.615, haklı sebeplerin varlığı hâlinde sulh hâkiminin süreyi uzatabileceğini veya yeni süre verebileceğini kabul eder. Terekenin durumunun belirsiz olması, borçların araştırılmasının zaman alması ya da mirasçının ağır hastalığı haklı sebep olarak ileri sürülebilir. Süre uzatma talebinin, süre dolmadan yapılması güvenli yoldur.
Mirasın reddi için şartlar nelerdir?
- Süre: Beyanın üç aylık süre içinde ya da mahkemenin verdiği ek süre içinde yapılması.
- Şekil: Beyanın sulh hukuk mahkemesine yazılı ya da sözlü olarak yapılması; notere veya başka kuruma yapılan beyan yeterli değildir.
- Kayıtsız şartsızlık: Mirasın tamamının reddedilmesi; şarta bağlı veya kısmi ret geçersizdir.
- Kabul davranışının bulunmaması: Mirasçının terekeye ait malları satmamış, tahsil etmemiş, kendi malı gibi kullanmamış olması.
- Ehliyet: Reddeden kişinin fiil ehliyetine sahip olması; küçük veya kısıtlı mirasçılar adına yasal temsilcinin hareket etmesi.
Mirasın reddi adım adım nasıl yapılır?
- Mirasçılık belgesini alın. Kimlerin mirasçı olduğunu ve paylarını görmek için noterden mirasçılık belgesi alınabilir; belgeyi almak mirası kabul anlamına gelmez. Adımlar veraset ilamı nasıl alınır yazımızda.
- Terekenin durumunu araştırın. e-Devlet üzerinden icra dosyaları, banka kredileri, vergi ve SGK borçları ile tapu ve araç kayıtları sorgulanabilir.
- Ret dilekçesini hazırlayın. Dilekçede miras bırakanın kimlik bilgileri, ölüm tarihi, ölümün öğrenildiği tarih ve mirasın kayıtsız şartsız reddedildiği açıkça belirtilir.
- Doğru mahkemeye başvurun. Beyan, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine yapılır. Miras bırakan Ataşehir’de oturuyorsa başvuru İstanbul Anadolu Adliyesi’ndeki sulh hukuk mahkemelerine yapılır. Başka şehirde oturan mirasçı, dilekçeyi UYAP Vatandaş Portal üzerinden e-imzayla gönderebilir.
- Beyanın kayda alınmasını takip edin. Mahkeme ret beyanını tutanağa geçirir ve özel kütüğe kaydeder. Talep edilirse reddin tescil edildiğini gösteren belge verilir; alacaklılara ve icra dairelerine karşı belgeyi kullanabilirsiniz.
Hangi davranışlar ret hakkını kaybettirir?
TMK m.610’a göre ret süresi içinde terekeye ait işlemlere girişen, olağan yönetimin gerektirdiği işler ve miras bırakanın işlerinin yürütülmesi dışında kalan işlemleri yapan, terekeye ait malları gizleyen veya kendine mal eden mirasçı, mirası reddedemez. Uygulamada sık karşılaşılan örnekler şunlardır: miras bırakanın aracını satmak, banka hesabındaki parayı çekip harcamak, kira gelirlerini tahsil edip kendine almak, taşınmazı kendi adına tescil ettirmek.
Cenaze masraflarının karşılanması, bozulacak malların korunması veya kiranın zamanında ödenerek tahliyenin önlenmesi gibi koruma amaçlı işlemler ise kural olarak olağan yönetim sayılır. Sınırın nerede çizileceği somut olaya göre değişir; tereddüt varsa işlem yapmadan önce hukuki görüş almak yerinde olur.
Terekenin durumu belirsizse resmî defter istenebilir mi?
Borçların gerçek miktarını bilmeyen ve mirası reddetme hakkı bulunan mirasçı, TMK m.619 uyarınca bir ay içinde, ret beyanındaki usule uygun olarak sulh hukuk mahkemesinden resmî defter tutulmasını isteyebilir. Resmî defter sürecinde terekedeki mallar ve borçlar resmî olarak tespit edilir, alacaklılar ilan yoluyla alacaklarını bildirmeye çağrılır. Defter tamamlandıktan sonra mirasçıya, mirası reddetmek, resmî deftere göre kabul etmek veya resmî tasfiye istemek için yeni süre tanınır. Resmî deftere göre kabulde mirasçı, defterde yazılı borçlardan sorumlu olur. Belirsiz terekelerde şu yol, aceleyle verilen ret veya kabul kararından daha güvenlidir.
Hükmen ret nedir, süresi var mı?
Miras bırakanın ölüm tarihinde borca batık olduğu açıkça belliyse ya da resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Hükmen ret için üç aylık süre aranmaz; Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre mirasçı, terekenin borca batık olduğunun tespitini her zaman dava yoluyla isteyebilir veya kendisine karşı başlatılan takipte savunma olarak ileri sürebilir. Bununla birlikte mirasçının terekeyi sahiplenen davranışlarda bulunmamış olması gerekir. Hükmen ret davası, borca batıklığın ispatı için bilirkişi incelemesi gerektiren, süreli retten daha uzun bir yoldur.
Reddedilen miras kime geçer?
TMK m.611’e göre reddeden yasal mirasçının payı, miras bırakandan önce ölmüş gibi kendi altsoyuna geçer. Yani babasının mirasını reddeden kişinin çocukları, o payın mirasçısı olur ve onların da ayrı ret beyanında bulunması gerekir. En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse, TMK m.612 uyarınca tereke sulh mahkemesi tarafından iflas hükümlerine göre tasfiye edilir; tasfiyeden artan kısım, ret olmasaydı mirasçı olacak kişilere verilir.
Küçük çocuklar adına ret beyanını kural olarak velayet sahibi yapar. Ebeveynin kendisi de mirasçıysa ve menfaatler çatışıyorsa çocuğa kayyım atanması gerekebilir. Vesayet altındaki kişiler adına ret için vesayet makamının izni gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Mirası reddedersem borçlardan tamamen kurtulur muyum?
Kural olarak evet. Ancak TMK’ya göre miras bırakandan ölümünden önceki beş yıl içinde mirasta denkleştirmeye tabi kazandırma alan mirasçı, belirli şartlarla alacaklılara karşı sorumlu tutulabilir. Ret, kendi adınıza üstlendiğiniz kefalet gibi borçları da ortadan kaldırmaz.
Ret beyanından sonra vazgeçebilir miyim?
Ret beyanı mahkemeye ulaştıktan sonra kural olarak geri alınamaz. Yanılma veya aldatma gibi irade sakatlığı hâllerinde iptal tartışılabilir; ancak istisnai durumdur.
Üç aylık süreyi kaçırdım, ne yapabilirim?
Haklı sebebiniz varsa sulh hukuk mahkemesinden yeni süre isteyebilirsiniz. Terekenin ölüm tarihinde borca batık olduğunu düşünüyorsanız hükmen ret yolunu değerlendirebilirsiniz.
Mirası reddedersem saklı payımı da kaybeder miyim?
Evet. Ret, mirasçılık sıfatını bütünüyle ortadan kaldırır; saklı pay ve tenkis talepleri de sona erer. Saklı pay kuralları için saklı pay oranları yazımıza bakabilirsiniz.
Miras bırakanın borçlarını öğrenip ret süresini doğru hesaplamak, çoğu dosyada sonucu belirleyen adımdır. Somut durumunuzu Ataşehir Küçükbakkalköy’deki büromuzda değerlendirmek için (0532) 776 65 64 numarasından randevu alabilirsiniz. Miras hukukuna ilişkin diğer konular Ataşehir miras hukuku avukatı sayfamızda yer alıyor.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.