Veraset ilamı (mirasçılık belgesi), herhangi bir notere kimlik kartınız ve vefat eden kişinin T.C. kimlik numarasıyla başvurarak çoğu zaman aynı gün içinde alınır. Noter, nüfus kayıtlarına bakarak yasal mirasçıları ve paylarını belgeye yazar. Ölen kişi veya mirasçılardan biri yabancı uyrukluysa, vasiyetname varsa ya da nüfus kayıtları yetersizse noter belge düzenlemez; o hâlde sulh hukuk mahkemesine dilekçeyle başvurmak gerekir.
Mirasçılık belgesi nedir, ne işe yarar?
Mirasçılık belgesi, vefat eden kişinin kimlerin mirasçısı olduğunu ve her mirasçının terekedeki payını gösteren resmî belgedir. Türk Medeni Kanunu’nun 598. maddesine göre yasal mirasçılara, istemleri üzerine sulh hâkimi veya noter tarafından mirasçılık sıfatlarını gösteren belge verilir. Belge, aksi ispat edilinceye kadar geçerlidir; süresiz kullanılır ve yenilenmesi gerekmez.
Bankadaki mevduatın çekilmesi, tapuda intikal işlemi, araç devri, SGK’dan ölüm aylığı bağlatılması ve miras davalarının açılması için mirasçılık belgesi istenir. Yani belge, mirasçının terekeye ilişkin neredeyse her işlemde kimliğini ispat eden anahtar niteliğindedir. Belgenin alınması mirasın kabul edildiği anlamına gelmez; mirasçı üç aylık süre içinde mirası reddetme hakkını korur. Reddin şartları için mirasın reddi süresi ve şartları yazımıza bakabilirsiniz.
Noterden veraset ilamı nasıl alınır?
- Türkiye’deki herhangi bir notere gidin; ölen kişinin yaşadığı yerdeki noter olması şart değildir.
- Kimlik kartınızı ve vefat eden kişinin T.C. kimlik numarasını ibraz edin.
- Noter, MERNİS üzerinden ölüm kaydını ve aile bağlarını kontrol eder, mirasçıları ve paylarını belirler.
- Talep formunu imzalayın ve noter ücretini ödeyin. Ücret noterlik ücret tarifesine göre belirlenir ve her yıl güncellenir.
- Belgeyi teslim alın. İhtiyacınız kadar onaylı örnek de isteyebilirsiniz; bankalar ve tapu çoğu zaman aslını veya onaylı örneği ister.
Başvuruyu mirasçılardan biri yapabilir; diğer mirasçıların hazır bulunması gerekmez. Mirasçının vekili de vekaletnameyle başvurabilir. Ölen kişinin alacaklısı, bir mirasçı aleyhine icra takibi yapabilmek için mahkemeden mirasçılık belgesi isteyebilir; alacaklı o amaçla uygulamada sulh hukuk mahkemesine başvurur.
Noterin veraset ilamı veremediği durumlar
Noter, sadece nüfus kayıtlarına dayanarak işlem yapar. Aşağıdaki hâllerde başvuruyu kabul etmez ve sulh hukuk mahkemesine yönlendirir:
- Ölen kişinin veya mirasçılardan birinin yabancı uyruklu olması,
- Vasiyetname bulunması ya da atanmış mirasçı söz konusu olması,
- Nüfus kayıtlarında ölüm tarihinin veya soybağının açık olmaması,
- Gaiplik kararı gibi mahkeme kararlarına dayanan özel durumlar.
Mahkemeden veraset ilamı nasıl alınır?
Mirasçılık belgesi için sulh hukuk mahkemesine dilekçeyle başvurulur. İş çekişmesiz yargı işi olduğundan karşı taraf gösterilmez. Uygulamada başvuru çoğunlukla mirasçının kendi yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine yapılır; Ataşehir’de oturanlar İstanbul Anadolu Adliyesi’ndeki sulh hukuk mahkemelerine başvurabilir. Dilekçe tevzi bürosuna ya da UYAP Vatandaş Portal üzerinden verilebilir.
Dilekçede vefat eden kişinin kimlik bilgileri, ölüm tarihi ve başvuranın mirasçılık sıfatı yer almalıdır. Mahkeme nüfus kayıtlarını resen getirtir. Yabancı unsur varsa ilgili ülkedeki nüfus kayıtları, çevirileri ve apostil şerhli belgeler istenebilir; ölen yabancının taşınmazlarına ilişkin miras, kural olarak taşınmazın bulunduğu ülkenin hukukuna tabidir. Mahkeme genellikle duruşma yapmadan dosya üzerinden karar verir; süre birkaç gün ile birkaç hafta arasında değişir. Başvurudan önce harç ve gider avansı yatırılır.
Vasiyetname varsa ne olur?
Vasiyetname bulunan dosyalarda önce vasiyetnamenin açılması gerekir. Vasiyetname, ölen kişinin son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine teslim edilir ve mahkeme tarafından ilgililer huzurunda açılıp okunur. Atanmış mirasçılara verilecek belge, yasal mirasçılar ve önceki mirasçılar tarafından vasiyetnameye itiraz edilmemesi şartıyla düzenlenir. İtiraz varsa uyuşmazlık davayla çözülür. Vasiyetnamenin geçerliliğine ilişkin tartışmalar için vasiyetnamenin iptali davası yazımız yol gösterir.
Veraset ilamında paylar nasıl gösterilir?
Belgede her mirasçının payı kesir olarak yazılır. Türk Medeni Kanunu’na göre sağ kalan eş, miras bırakanın altsoyuyla birlikte mirasçı olursa terekenin dörtte birini alır, kalan kısım çocuklar arasında eşit paylaşılır. Altsoy yoksa ve eş, anne-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa terekenin yarısını alır. Eşin büyükanne ve büyükbabalar zümresiyle birlikte mirasçı olması hâlinde payı dörtte üçtür; o zümreler de yoksa mirasın tamamı eşe kalır.
Belgede gösterilen paylar yasal paylardır. Saklı pay kuralları ve sağlararası bağışlar mirasçılık belgesine yansımaz; söz konusu talepler ancak tenkis veya denkleştirme davalarında ileri sürülür. Paylar hakkında ayrıntı için saklı pay oranları yazımıza bakabilirsiniz.
Veraset ilamı aldıktan sonra yapılması gerekenler
Belgeyi aldıktan sonra ilk iş veraset ve intikal vergisi beyannamesidir. Ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ve mirasçılar Türkiye’de bulunuyorsa beyanname, ölüm tarihinden itibaren dört ay içinde ölen kişinin son ikametgâhının bağlı olduğu vergi dairesine verilir. Beyanname e-Devlet’teki Hazır Beyan Sistemi aracılığıyla da verilebilir. Hesaplanan vergi, üç yılda ve her yıl iki eşit taksitte ödenir. Vergi istisna tutarları her yıl yeniden belirlenir; küçük miktarlı terekelerde vergi doğmayabilir, ancak beyan yükümlülüğü yine de değerlendirilmelidir.
Bankalar mevduatı ödemek için mirasçılık belgesinin yanında vergi dairesinden alınan ilişik kesme yazısını da isteyebilir. Tapuda intikal işlemi için ise mirasçılık belgesi ve veraset vergisi ilişik kesme belgesiyle tapu müdürlüğünden randevu alınır. Mirasçılar taşınmazı paylaşmakta anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi yoluna gidilir.
Hatalı veraset ilamı nasıl düzeltilir?
Belgede mirasçılardan biri eksik gösterilmişse, paylar yanlış yazılmışsa ya da sonradan vasiyetname ortaya çıkmışsa, mirasçılık belgesinin iptali için asliye hukuk mahkemesinde dava açılabilir. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre söz konusu dava süreye bağlı değildir. Mahkeme eski belgeyi iptal eder ve doğru mirasçıları gösteren yeni belge düzenler. Tanınmamış çocuk gibi soybağı sorunları varsa önce soybağının kurulması gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Veraset ilamı e-Devlet’ten alınabilir mi?
Hayır. e-Devlet üzerinden yeni mirasçılık belgesi düzenlenmez. Daha önce noterden alınmış belgelerin doğrulaması yapılabilir; yeni belge için notere veya sulh hukuk mahkemesine başvurmak gerekir.
Veraset ilamı için hangi belgeler gerekir?
Noter başvurusunda kimlik kartınız ve vefat edenin T.C. kimlik numarası çoğu zaman yeterlidir; nüfus kayıtları sistemden çekilir. Mahkeme başvurusunda ise dilekçe, kimlik fotokopisi ve varsa vasiyetname, yabancı nüfus kayıtları ile söz konusu belgelerin onaylı çevirileri istenir. Vekil aracılığıyla başvuruda vekaletname de eklenir.
Veraset ilamını kimler alabilir?
Yasal ve atanmış mirasçılar, onların vekilleri ve hukuki yararı olan kişiler başvurabilir. Ölen kişinin alacaklısı belgeyi mahkemeden ister.
Veraset ilamının geçerlilik süresi var mı?
Hayır. Belge aksi ispat edilinceye kadar geçerlidir. Bazı kurumlar yakın tarihli onaylı örnek isteyebilir; o durumda noterden yeni örnek alınır.
Veraset ilamı almak borçları da kabul etmek midir?
Hayır. Belge mirasçılık sıfatını gösterir; mirası kabul anlamına gelmez. Ancak terekeye ait malları satmak gibi davranışlar, mirası reddetme hakkını kaybettirebilir.
Noterin belge vermediği, yabancı unsurlu veya vasiyetnameli dosyalarda başvurunun nasıl yapılacağını öğrenmek isterseniz Ataşehir Küçükbakkalköy’deki büromuza ulaşabilirsiniz. Telefon numaramız (0532) 776 65 64. Miras işlemlerine dair diğer konular Ataşehir miras hukuku avukatı sayfamızda yer alıyor.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.