“Sanal avukat” adıyla sunulan internet siteleri, forumlar ve yapay zekâ sohbet araçları genel hukuki bilgiye ücretsiz ulaşmayı sağlar; ancak dosyanıza özgü hukuki görüş veremez ve verdikleri bilginin sorumluluğunu üstlenmez. Türkiye’de hukuki mütalaa vermek ve başkası adına dava takip etmek Avukatlık Kanunu m. 35 uyarınca avukatlara ait iştir. Sanal kaynaklardan genel çerçeveyi öğrenmek faydalıdır, fakat süreli işlerde ve hak kaybı riski olan konularda karar vermeden önce dosyayı gören avukata danışmak gerekir.
Sanal avukat ne demek?
Terim, hukuki sorulara internet üzerinden cevap veren her türlü hizmet için kullanılıyor. Uygulamada dört ayrı model görülür:
- Soru-cevap siteleri ve forumlar: Kullanıcıların sorularına gönüllülerin veya kendini hukukçu olarak tanıtan kişilerin cevap verdiği platformlar.
- Yapay zekâ sohbet araçları: Doğal dille soru sorulan ve saniyeler içinde cevap üreten genel amaçlı modeller.
- Hukuk bürolarının bilgilendirme içerikleri: Avukatların internet sitelerinde yayımladığı genel nitelikli yazılar.
- Online görüşme: Avukatla görüntülü veya sesli olarak yapılan, normal büro görüşmesinin uzaktan yapılan karşılığı.
İlk üç model genel bilgi sağlar. Dördüncüsü ise gerçek avukatlık hizmetidir ve reklam yasağı, sır saklama yükümlülüğü ile ücret tarifesi gibi meslek kurallarına tabidir.
Ücretsiz sanal cevaplar neden riskli olabilir?
Hukuki sorunların sonucu çoğu zaman ayrıntıya bağlıdır. Kira sözleşmesinin tarihi, tebligatın hangi gün yapıldığı, işçinin kaç yıl çalıştığı gibi tek bilgi bile cevabı değiştirir. Kısa soru metnine verilen cevap, söz konusu ayrıntıları görmeden üretilmiş genellemedir. Aynı soruya iki farklı platformdan birbirine zıt cevap gelmesi de şaşırtıcı değildir.
Yapay zekâ araçlarında ek risk vardır. Modeller, var olmayan Yargıtay kararlarını gerçekmiş gibi gösterebilir, yürürlükten kalkmış kanun maddelerine dayanabilir veya yabancı hukuktaki kuralı Türk hukukuna aitmiş gibi sunabilir. Mahkemelerde, yapay zekâdan alınan uydurma içtihatların dilekçelere yazılması sonucu tarafların zor durumda kaldığı örnekler dünyada çok sayıda görülmüştür. Sanal cevaba dayanarak süre kaçıran kişi, kaybını kimseden talep edemez.
Forumlarda cevap verenin gerçekten avukat olup olmadığı da çoğu zaman belirsizdir. Avukat olmayan kişilerin ücret karşılığında hukuki danışmanlık yapması kanunen yasaktır ve o kişilerin sorumluluk sigortası, sır saklama yükümlülüğü veya meslek disiplini bulunmaz.
Hukuk bürolarının bilgilendirme yazıları ne işe yarar?
Avukatlar, Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği çerçevesinde internet sitelerinde genel nitelikli bilgilendirme yazıları yayımlayabilir. Söz konusu yazılar, belli konudaki yasal çerçeveyi, süreleri ve başvuru yollarını anlatır; okuru sorunu hakkında fikir sahibi yapar. Ancak yazılar soyut anlatımdır ve okurun dosyasına uygulanmış hukuki görüş değildir. Yazının altında güncelleme tarihi bulunması, içeriğin ne kadar taze olduğunu anlamak için iyi göstergedir. Kanun değişikliği veya Anayasa Mahkemesi iptal kararı sonrasında eski tarihli yazılardaki bilgiler geçerliliğini yitirmiş olabilir.
Kişisel verileriniz ne olur?
Sanal platformlara yazdığınız boşanma gerekçeleri, sağlık bilgileri veya ceza soruşturmasına ilişkin ayrıntılar, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bakımından özel nitelikli veri olabilir. Ücretsiz hizmet sunan platformların aydınlatma metnini okumadan hassas bilgi paylaşmayın. Yapay zekâ araçlarına girilen bilgilerin model eğitimi için kullanılıp kullanılmadığını gizlilik ayarlarından kontrol edin. Avukatla yapılan görüşmeler ise Avukatlık Kanunu’ndaki sır saklama yükümlülüğüyle korunur.
Sanal kaynaklardan nasıl doğru yararlanılır?
- Resmi kaynağa gidin: Kanun metinlerini mevzuat.gov.tr üzerinden, Yargıtay kararlarını Yargıtay’ın karar arama sayfasından veya UYAP Emsal Karar sisteminden kontrol edin.
- Tarihe bakın: Okuduğunuz içeriğin ne zaman yazıldığını kontrol edin. Kira artış oranı, kıdem tazminatı tavanı ve harçlar gibi rakamlar her yıl değişir.
- Kanun maddesini doğrulayın: Size verilen cevaptaki madde numarasını kanun metninde bulun. Bulamıyorsanız cevaba temkinli yaklaşın.
- Sorunuzu doğru kurun: “Kiracımı çıkarabilir miyim?” yerine “beş yıllık kiracıma tahliye için hangi sebepler ve süreler uygulanır?” gibi somut sorular daha işe yarar bilgi getirir.
- Kendi dosyanızı izleyin: e-Devlet şifrenizle UYAP Vatandaş Portal’dan dava ve icra dosyalarınızı görebilir, duruşma tarihlerini takip edebilirsiniz.
Ücretsiz ve güvenilir hukuki yardım nerede?
Maddi gücü yetersiz olan kişiler, baroların adli yardım bürolarına başvurarak avukat talep edebilir. Gözaltındaki kişiye ise istemi hâlinde Ceza Muhakemesi Kanunu m. 150 uyarınca barodan müdafi görevlendirilir ve ücreti devletçe karşılanır. Başvuru şartları için baro kimlere avukat verir yazımıza, günün her saatinde ulaşılabilen kamu hatları için 7/24 avukat danışma rehberimize bakabilirsiniz.
Avukatların reklam yasağı nedeniyle “ücretsiz danışmanlık” ilan etmesi meslek kurallarına aykırıdır. Danışma ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nde yer alan asgari tutarlar dikkate alınarak belirlenir. Ayrıntılar avukat danışma ücreti ne kadar yazımızda yer alıyor.
Hangi durumda sanal cevapla yetinmemelisiniz?
- Size tebligat, ödeme emri veya dava dilekçesi geldiyse; itiraz ve cevap süreleri kısadır.
- İşten çıkarıldıysanız; işe iade için arabulucuya başvuru süresi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir aydır.
- İfadeye çağrıldıysanız veya gözaltına alındıysanız.
- Tapu, miras veya şirket hissesi gibi yüksek değerli tasarruflar söz konusuysa.
- Karşı tarafın avukatı varsa ve sizden imza istenen belge varsa.
Sık Sorulan Sorular
Yapay zekâ ile dilekçe yazılabilir mi?
Taslak oluşturmak için kullanılabilir; ancak kanun maddeleri, içtihatlar, süreler ve talep sonucu mutlaka kontrol edilmelidir. Hatalı dilekçenin sonucuna dilekçeyi veren kişi katlanır.
Sanal avukat sitelerinde cevap verenler gerçekten avukat mı?
Her zaman değil. Cevap verenin adını ve baro sicil numarasını Türkiye Barolar Birliği’nin avukat arama ekranından doğrulayabilirsiniz.
Online avukat görüşmesi geçerli bir hizmet midir?
Evet. Kayıtlı avukatla görüntülü görüşme, büroda yapılan görüşmeyle aynı meslek kurallarına tabidir; sır saklama yükümlülüğü ve ücret tarifesi uygulanır.
Sanal kaynaklardan edindiğiniz bilgiyi kendi dosyanızla karşılaştırmak isterseniz avukat danışma hattı sayfamız üzerinden veya (0532) 776 65 64 numaralı telefondan randevu oluşturabilirsiniz. Görüşmeyi Ataşehir Küçükbakkalköy’deki büromuzda ya da uzaktan yapabiliriz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.