Sigorta işlerine, sigorta hukuku ve tazminat davalarında çalışan avukat bakar. Türkiye’de “sigorta avukatı” diye resmî uzmanlık unvanı yoktur; her avukat sigorta uyuşmazlığında vekil olabilir. Pratikte trafik kazası tazminatları, kasko ve konut hasarları, hayat ve ferdi kaza poliçeleri ile sigorta şirketlerinin rücu talepleri, Türk Ticaret Kanunu’nun sigorta hükümlerini, Karayolları Trafik Kanunu’nu ve Sigorta Tahkim Komisyonu usulünü bilen avukatlarca yürütülür.
Aşağıda sigorta uyuşmazlıklarının türlerini, hangi merciye başvurulacağını, sürelerin nasıl işlediğini ve avukat seçerken nelere bakmanız gerektiğini sırasıyla anlatıyoruz.
Sigorta avukatı diye ayrı meslek var mı?
Yoktur. Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları, avukatların kendilerini belirli alanda “uzman” olarak tanıtmasına izin vermez. Avukat, hukuk fakültesini bitirip stajını tamamladıktan sonra baroya kaydolur ve her alanda dava takip edebilir. Bununla birlikte bazı bürolar çalışmalarını belirli alanlarda yoğunlaştırır; sigorta ve tazminat dosyaları da bilirkişi raporu, aktüerya hesabı ve poliçe şartları gibi teknik konular içerdiği için deneyim isteyen alanlardandır.
Sigorta uyuşmazlıkları hangi konularda çıkar?
- Trafik kazaları: zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortasından araç hasarı, değer kaybı tazminatı, yaralanma ve ölüm hâlinde tazminat talepleri.
- Kasko: hasar ödemesinin reddedilmesi, eksik ödeme, aracın pert sayılması ve rayiç değer tartışmaları.
- Konut ve işyeri poliçeleri: yangın, su baskını, hırsızlık; zorunlu deprem sigortası (DASK) kapsamındaki ödemeler.
- Hayat ve ferdi kaza sigortaları: kredi bağlantılı hayat poliçelerinde ödeme reddi, “önceden var olan hastalık” gerekçesi.
- Sağlık sigortası: tedavi masraflarının poliçe dışı sayılması, provizyon reddi.
- Rücu davaları: sigorta şirketinin ödediği tazminatı kusurlu sürücüden veya alkollü sürücünün işletenden geri istemesi.
Ölümlü kazalarda yakınların talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatı ve yaralanmalarda maluliyet tazminatı, aktüerya hesabına dayandığından ayrı dikkat ister.
Hangi yasal düzenlemeler uygulanır?
Sigorta sözleşmeleri 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1401 ve devamı maddelerinde düzenlenir. Trafik kazalarında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları devreye girer. Sigorta Tahkim Komisyonu 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesine dayanır. Deprem sigortası 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu’na tabidir. Sigortalı tüketici sıfatı taşıyorsa 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun da uygulanır.
Sigorta şirketine karşı hangi yollar izlenir?
- Şirkete yazılı başvuru: Trafik kazalarında dava açmadan veya tahkime gitmeden önce sigorta şirketine başvurmak zorunludur. Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesine göre şirket başvurudan itibaren 15 gün içinde yanıt vermez ya da talebi reddederse diğer yollar açılır.
- Sigorta Tahkim Komisyonu: Komisyona üye şirketlere karşı başvurulabilen, mahkemeye göre genelde daha hızlı sonuç veren tahkim yoludur. Hakem kararlarına karşı itiraz ve belirli tutarın üzerindeki kararlar için kanun yolları öngörülmüştür.
- Tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi: Kişisel amaçla yapılmış kasko, konut veya sağlık poliçelerinde sigortalı tüketici sayılabilir.
- Asliye ticaret mahkemesi: Ticari nitelikteki sigorta uyuşmazlıklarında ve trafik sigortacısına karşı açılan birçok tazminat davasında görevli mahkemedir. Ticari davalarda para alacağı için dava öncesi arabuluculuk şartı da gündeme gelebilir.
Doğru yolun seçimi, poliçenin türüne, talebin tutarına ve davalı olacak kişilere göre değişir. Sürücüyü ve işleteni de davaya dahil etmek istediğiniz durumda mahkeme seçimi farklılaşabilir. Tahkime başvurduktan sonra aynı talep için ikinci kez dava açılamayacağını, tersinin de geçerli olduğunu unutmayın. Seçimi yapmadan önce kesinlik sınırlarını, masrafları ve tahmini süreyi karşılaştırmak yerinde olur.
Sigorta şirketleri hangi gerekçelerle ödeme reddeder?
Ret yazılarında en sık rastlanan gerekçe, sigortalının poliçe yapılırken riski etkileyen bilgileri eksik veya yanlış bildirmesidir. Türk Ticaret Kanunu, beyan yükümlülüğünün ihlalinde sigortacıya sözleşmeden cayma veya prim farkı isteme hakkı tanır; fakat ihlalin rizikonun gerçekleşmesine etkisi yoksa tazminatın tamamen reddi her zaman mümkün değildir. Alkollü araç kullanımı, ehliyetsiz sürüş, aracın ticari amaçla kullanılması ve hasarın geç bildirilmesi de sık görülen gerekçelerdir.
Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre kasko gibi isteğe bağlı sigortalarda alkol gerekçesiyle ret için çoğu durumda alkol ile kaza arasında illiyet bağının ispatı aranır. Hayat sigortalarında “önceden var olan hastalık” gerekçesinde ise sigortalının hastalığı bilip bilmediği ve sağlık beyan formunun nasıl doldurulduğu belirleyicidir. Ret yazısındaki gerekçe ile dayanılan genel şart maddesini karşılaştırmak, itirazın ilk adımıdır.
Sigorta davalarında avukatlık ücreti nasıl belirlenir?
Ücret, avukat ile müvekkil arasındaki yazılı ücret sözleşmesiyle belirlenir. Avukatlık Kanunu’na göre kararlaştırılan ücret, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin altında olamaz ve dava değerinin yüzde yirmi beşini aşamaz. Dava kazanılırsa mahkemenin karşı tarafa yüklediği vekâlet ücreti de avukata aittir. Tazminat dosyalarında ücret çoğu zaman sabit tutar ile tahsil edilen miktara bağlı oranın birleşimiyle kurulur.
Süreler ve zamanaşımı
Türk Ticaret Kanunu’nun 1420. maddesine göre sigorta sözleşmesinden doğan istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar; her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçince talep edilemez. Trafik kazasından doğan tazminat taleplerinde Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesi uygulanır: zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl. Eylem suç oluşturuyor ve ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre esas alınır.
Sürelerin hesabında yapılan hata telafisi zor sonuçlar doğurur. Hasar dosyasının kapandığı tarih, şirketin ret yazısının tebliğ tarihi ve maluliyet raporunun alındığı tarih gibi noktaları baştan not etmek gerekir.
Sigorta dosyası için hangi belgeler gerekir?
- Poliçe ve genel şartlar, varsa özel şartlar ve zeyilnameler
- Kaza tespit tutanağı veya polis/jandarma raporu
- Eksper raporu, hasar fotoğrafları, onarım faturaları
- Sigorta şirketinin ret veya eksik ödeme yazısı
- Yaralanmalarda hastane kayıtları, epikriz ve maluliyet raporu
- Ölümlü kazalarda veraset ilamı, nüfus kaydı ve ölenin gelirine ilişkin belgeler
Avukat seçerken nelere bakılmalı?
Reklam yasağı nedeniyle avukatların başarı oranı veya kazandığı dava sayısı ilan etmesi yasaktır; böyle vaatlerle karşılaşırsanız temkinli olun. Bunun yerine görüşmede avukatın dosyanızı nasıl değerlendirdiğine, hangi yolu neden önerdiğine ve süreç boyunca sizi nasıl bilgilendireceğine bakın. Ücretin yazılı ücret sözleşmesiyle belirlenmesi, iki taraf açısından da güvencedir.
Sigorta dosyalarında çoğu zaman ilk teklif şirketten gelir. Teklifin kabul edilip edilmeyeceği, bilirkişi hesabıyla ulaşılabilecek tutar ve dava süresi birlikte düşünülerek karara bağlanmalıdır. İbraname imzalamadan önce hukuki destek almak, sonradan fark talebi yapma imkânını korur. Büromuzun sigorta alanındaki çalışmaları için Ataşehir sigorta hukuku avukatı sayfasına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Sigorta şirketinin teklifini kabul edersem dava açabilir miyim?
İmzaladığınız belgenin içeriğine bağlıdır. Ödenen tutarın makbuz niteliğinde olduğu durumlarda bakiye talep edilebilir; Yargıtay da ibranamelerin kapsamını dar yorumlama eğilimindedir. Yine de imzadan önce belgeyi incelemek en güvenli yoldur.
Kasko reddine karşı ne yapılır?
Ret gerekçesi yazılı istenir, eksper raporu incelenir ve şirkete itiraz edilir. Sonuç alınamazsa tahkim veya dava yoluna gidilir. Ayrıntılar için kasko hasar reddine itiraz yazımıza bakabilirsiniz.
Sigorta Tahkim Komisyonu mu, mahkeme mi daha uygun?
Komisyon genelde daha hızlıdır; mahkeme ise birden fazla davalıya karşı dava açma ve geniş delil incelemesi imkânı sunar. Seçim dosyanın özelliklerine göre yapılır.
Sigorta uyuşmazlığınız için iletişim
Poliçeniz, şirketin yazısı ve hasar belgelerinizle birlikte gelirseniz hangi başvuru yolunun dosyanıza uygun olduğunu değerlendirebiliriz. Büromuz Ataşehir Küçükbakkalköy’dedir; randevu için (0532) 776 65 64 numarasını arayabilirsiniz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.