Stajyer avukat, bir yıllık staj boyunca önce mahkemelerde yargılamanın işleyişini öğrenir, ardından yanında çalıştığı avukatın gözetiminde dilekçe hazırlar, dosya inceler, icra işlerini yürütür ve sınırlı sayıdaki duruşmaya girer. Stajyer kendi adına vekalet alamaz, müvekkil adına tek başına karar veremez; yaptığı her işten avukatı sorumludur. Girebileceği duruşmalar ise sulh hukuk mahkemeleri, üst sınırı iki yıla kadar hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin asliye ceza davaları ve icra mahkemeleriyle sınırlıdır.
Avukatlık stajı nasıl yapılır?
Avukatlık Kanunu m.15’e göre staj süresi bir yıldır. Stajın ilk altı ayı mahkemelerde, kalan altı ayı da en az beş yıl kıdemi olan ve staj yapılan baroya kayıtlı avukat yanında geçirilir. Hukuk fakültesini bitiren aday, baroya başvurup stajyer listesine yazıldıktan sonra stajına başlar. Başvuruda istenen evrakı avukat stajı için gerekli belgeler yazımızda listeledik.
Ayrıntılı kurallar TBB Avukatlık Staj Yönetmeliği’nde yer alır. Barolar, staj süresince eğitim seminerleri düzenler ve stajyerin devamını, raporlarını, staj dosyasını staj kurulu aracılığıyla denetler. Staj, sadece süre doldurma değil, mesleğe hazırlık dönemidir; devamsızlık veya gerçeğe aykırı staj beyanı, stajın uzatılmasına ya da iptaline kadar gidebilir.
Mahkeme stajında stajyer ne yapar?
İlk altı ayda stajyer, adli ve idari yargı birimlerinde hâkim ve savcıların gözetiminde çalışır. Hukuk mahkemelerinde dava dosyalarının nasıl oluştuğunu, tensip zaptını, tebligat ve bilirkişi süreçlerini izler. Ceza mahkemelerinde ve savcılıkta iddianame, ifade, sorgu ve duruşma işlemlerini gözlemler. İdari yargıda yürütmeyi durdurma ve iptal davalarının yazılı yargılama düzenini öğrenir.
Mahkeme stajı, stajyerin dosyaya hâkim gözüyle bakmasını sağlar. Hangi dilekçenin hâkimi ikna ettiğini, hangi delilin dosyada karşılık bulduğunu görmek, avukatlık pratiğinde büyük avantaj sağlar. Stajyer kalem işlerine yardım edebilir ancak hâkimlik veya savcılık yetkisi kullanamaz, karar taslağına imza atamaz.
Avukat yanında stajyer ne yapar?
İkinci altı ay, mesleğin günlük işleyişine dalınan dönemdir. Stajyerin olağan görevleri şunlardır:
- Dava dilekçesi, cevap, itiraz ve istinaf dilekçesi taslakları hazırlamak
- UYAP üzerinden dosya takibi yapmak, tebligatları ve süreleri izlemek
- Adliyede dosya incelemek ve fotokopi almak
- İcra dairelerinde takip açmak, haciz ve satış işlemlerini yürütmek
- İçtihat araştırması yapmak, müvekkil görüşmelerine katılmak
- Avukatla birlikte cezaevi görüşmelerine, ifade ve sorgu işlemlerine katılmak
Yönetmeliğin m.19’u stajyere, vekaletname veya yazılı olur olmaksızın dava ve takip dosyalarını inceleme yetkisi tanır. Belge örneği almak için ise avukatın yazılı oluru gerekir. İcra müdürlüklerindeki işleri stajyer, avukatın gözetim ve sorumluluğu altında yürütebilir. Cezaevi görüşmelerindeki sınırları stajyer avukatın cezaevine girip giremeyeceği yazımızda anlattık.
Stajyer avukat hangi duruşmalara girebilir?
Duruşma yetkisi TBB Avukatlık Staj Yönetmeliği m.19’da düzenlenir. Stajyer, yanında staj yaptığı avukatın yazılı oluru ile ve onun gözetim ve sorumluluğu altında şu duruşmalara girebilir:
| Mahkeme | Kapsam |
|---|---|
| Sulh hukuk mahkemeleri | Tüm davalar (ortaklığın giderilmesi, kira tespiti, tahliye gibi) |
| Asliye ceza mahkemeleri | Üst sınırı iki yıla kadar (iki yıl dâhil) hapis cezasını gerektiren suçlar; seri muhakeme hariç |
| İcra mahkemeleri | İcra hukuk ve icra ceza işleri |
Asliye hukuk, aile, iş, tüketici, ticaret, ağır ceza ve idare mahkemelerinde stajyer vekil olarak duruşmaya çıkamaz. Avukatıyla birlikte salonda bulunup duruşmayı izleyebilir, not tutabilir, ama söz alıp beyanda bulunamaz. Yazılı olur, her dosya için ayrı verilebileceği gibi genel olarak da düzenlenebilir; uygulamada duruşma salonunda olurun ve stajyer kimlik kartının ibrazı istenebilir.
Duruşma yetkisi staj bitim belgesinin verilmesiyle sona erer. Ruhsatını henüz almamış, stajı bitmiş aday artık stajyer sıfatıyla da duruşmaya çıkamaz. Ruhsat töreniyle birlikte avukat sıfatı kazanılır ve tüm mahkemelerde vekillik mümkün hale gelir. Ruhsat şartlarını avukat olma şartları yazımızda inceledik.
Stajyer avukatın günü nasıl geçer?
Tipik gün sabah adliyede başlar. Stajyer önce UYAP’tan gelen tebligatları ve o günkü duruşma listesini kontrol eder, ardından avukatın verdiği olurla sulh hukuk veya icra mahkemesindeki duruşmaya girer. Öğleden sonra icra dairesinde haciz talebi, dosya hesabı veya satış işlemleriyle uğraşır, kalem kalem dosya inceler. Büroya döndüğünde içtihat taraması yapar, dilekçe taslağı hazırlar ve gün içinde öğrendiklerini avukatına aktarır.
İstanbul Anadolu Adliyesi gibi yoğun adliyelerde stajyerin zamanı verimli kullanması kritik önemdedir. Duruşma saatleri gecikebilir, kalemlerde sıra beklenebilir. Deneyimli avukatlar, stajyerlerine ilk haftalarda kısa ve tekrarlayan işler vererek adliyenin işleyişini öğrenmelerini sağlar; zamanla daha karmaşık dilekçeler ve müvekkil görüşmeleri devreye girer.
Verimli bir staj için pratik öneriler
- Staj dosyasını ve raporları düzenli tutun; staj kurulu bunları ruhsat öncesi inceler.
- Girdiğiniz her duruşmanın tarihini, mahkemesini ve konusunu not edin.
- Avukatınızın yazılı olurunu yanınızda taşıyın, kimlik kartınızı unutmayın.
- Süreli işlemleri takvimde işaretleyin; süre kaçırmak telafisi en zor hatadır.
- Baronun staj eğitim seminerlerine devam edin, devamsızlık stajın uzamasına neden olabilir.
Stajyerin yapamayacağı işler nelerdir?
- Kendi adına vekaletname almak veya müvekkilden ücret tahsil etmek
- Serbest meslek makbuzu düzenlemek
- Avukatın imzası olmadan dilekçe vermek
- Yetki alanı dışındaki mahkemelerde vekil sıfatıyla beyanda bulunmak
- CMK kapsamında müdafi olarak görevlendirilmek
- Müvekkile avukatın onaylamadığı hukuki görüş vermek
Yetki sınırını aşan işlem, müvekkil açısından hak kaybına, stajyer açısından da disiplin sorumluluğuna yol açabilir. Avukatın görevi, stajyerine yetkisi dahilindeki işleri vermek ve onları denetlemektir. Avukatlık mesleğinin genel çerçevesi için avukat ne iş yapar yazımıza bakabilirsiniz.
Staj döneminde gelir ve destek imkânları
Stajyere ödeme yapılması, staj yaptığı büroyla arasındaki anlaşmaya bağlıdır; büyük şehirlerde ücretli staj yaygın olsa da tek tip uygulama yoktur. TBB ve bazı barolar, ihtiyaç sahibi stajyerlere staj kredisi verir; başvuru şartları ve tutarlar dönemsel olarak duyurulur. Ücret konusundaki güncel tabloyu stajyer avukat maaşı yazımızda ele aldık.
Sık Sorulan Sorular
Stajyer avukat tek başına duruşmaya girebilir mi?
Avukatın yazılı oluru varsa sulh hukuk, sınırlı asliye ceza ve icra mahkemesi duruşmalarına avukatı salonda olmasa da girebilir. Sorumluluk yine avukattadır.
Stajyer avukat boşanma davasına girebilir mi?
Hayır. Boşanma davaları aile mahkemesinde görülür ve stajyerin duruşma yetkisi kapsamında değildir. Stajyer, avukatıyla birlikte izleyici olarak bulunabilir.
Staj sırasında başka işte çalışmak mümkün mü?
Staj, düzenli devam gerektiren tam zamanlı eğitimdir. Kamu görevlilerinin stajına ilişkin özel hükümler dışında, stajla bağdaşmayan çalışma staj kurulunun incelemesine konu olabilir; başlamadan önce baroya danışmak gerekir.
Stajyer vekaletname olmadan dosya inceleyebilir mi?
Evet. Staj Yönetmeliği m.19, stajyerin vekaletname veya yazılı olur aranmaksızın dava ve takip dosyalarını inceleyebileceğini öngörür. Fotokopi veya onaylı örnek almak içinse avukatın yazılı oluru gerekir.
Staj süresi uzayabilir mi?
Devamsızlık, raporlu süreler veya staj kurulunun yetersizlik değerlendirmesi stajın uzatılmasına yol açabilir. Kesin süre, baronun staj kurulu kararıyla belirlenir.
Staj dönemine ya da meslek yaşamının ilk adımlarına dair sorularınız varsa Ataşehir Küçükbakkalköy’deki büromuza ulaşabilirsiniz. Somut durumunuzu dinleyip değerlendirmek için (0532) 776 65 64 numaralı telefondan randevu alabilirsiniz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.