Yaralamalı trafik kazasında zarar gören kişi; kazanç kaybını, sürekli iş göremezlik (maluliyet) zararını, bakıcı giderini ve manevi tazminatı kusurlu sürücüden, araç işletenden ve teminat sınırları içinde zorunlu trafik sigortasından isteyebilir. Tedavi giderleri ise kural olarak Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır. Tazminat talebi için önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır; sonuç alınamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na veya mahkemeye gidilir.
Kimlerden tazminat istenebilir?
Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m.85’e göre motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, aracın işletilmesinden doğan zarardan müteselsilen sorumludur. Söz konusu sorumluluk kusura bağlı değildir; işleten, kendi kusuru olmasa da sorumlu tutulur ve ancak mücbir sebep, zarar görenin ya da üçüncü kişinin ağır kusuru gibi hallerde kurtulabilir (KTK m.86). Sürücü, Türk Borçlar Kanunu m.49 uyarınca kendi kusurundan sorumludur.
Aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı (ZMSS), işletenin sorumluluğunu poliçedeki teminat sınırına kadar üstlenir (KTK m.91). Sürücü bir şirketin çalışanıysa ve iş sırasında kazaya karıştıysa, işveren de TBK m.66 kapsamında adam çalıştıranın sorumluluğu nedeniyle davaya dahil edilebilir. Aracın sigortası yoksa veya çarpan araç kaçıp bulunamadıysa Güvence Hesabı’na başvurulur (KTK m.108).
Hangi tazminat kalemleri talep edilir?
Maddi tazminat
- Geçici iş göremezlik zararı: İyileşme süresince çalışılamayan günlerin kazanç kaybı. Hangi teminattan karşılanacağı uygulamada tartışmalı olsa da sürücü ve işletene karşı her durumda istenebilir.
- Sürekli iş göremezlik (maluliyet) zararı: Kalıcı sakatlık oranına göre, çalışma hayatı boyunca kaybedilecek gelir. Hesap, aktüerya bilirkişisi tarafından yaş, gelir, maluliyet oranı ve kusur dağılımı dikkate alınarak yapılır.
- Bakıcı gideri: Ağır yaralanmalarda başkasının yardımına muhtaç kalan kişi için.
- Ekonomik geleceğin sarsılması: Örneğin yüzde iz kalması nedeniyle mesleğinde ilerleme imkânı azalan kişinin zararı (TBK m.54).
- Diğer giderler: Araçta oluşan hasar, değer kaybı, ulaşım ve protez gibi SGK’nın karşılamadığı giderler.
KTK m.98’e göre trafik kazası nedeniyle yapılan tedavi giderleri, kişinin sigortalı olup olmadığına bakılmaksızın SGK tarafından karşılanır; sigorta şirketleri de ilgili payı SGK’ya öder. Özel hastanede SGK kapsamı dışında kalan farklar için ek belge sunmak gerekir.
Manevi tazminat
TBK m.56’ya göre bedensel bütünlüğü zedelenen kişi, uğradığı acı ve elem karşılığında manevi tazminat isteyebilir. Ağır bedensel zarar hâlinde zarar görenin yakınları da manevi tazminat talep edebilir. Zorunlu trafik sigortası manevi tazminatı kapsamaz (KTK m.92); manevi tazminat sürücüden, işletenden ve varsa işverenden istenir. Hâkim miktarı kusur oranı, yaralanmanın ağırlığı, tarafların ekonomik durumu gibi ölçütlerle belirler.
Maluliyet raporu nasıl alınır?
Sürekli iş göremezlik tazminatının temeli, maluliyet oranını gösteren sağlık kurulu raporudur. Rapor, kazanın tarihinde yürürlükte olan engellilik yönetmeliğine göre tam teşekküllü devlet veya üniversite hastanelerinden ya da dava sırasında Adli Tıp Kurumu’ndan alınır. Tedavi bitmeden alınan raporlar eksik kalabilir; iyileşme sürecinin tamamlanması, yani durumun kalıcı hâle gelmesi beklenmelidir. Sigorta şirketleri ve mahkemeler çoğu zaman rapora itiraz eder; o yüzden epikriz, ameliyat notları ve fizik tedavi kayıtları eksiksiz saklanmalıdır.
Süreç adım adım
- Kaza tespit ve sağlık kayıtları: Polis tutanağı, acil servis kayıtları ve adli rapor dosyanın omurgasıdır.
- Ceza şikâyeti: Taksirle yaralama (TCK m.89) kural olarak şikâyete bağlıdır ve şikâyet süresi fail öğrenildikten sonra 6 aydır (TCK m.73). Bilinçli taksir hâlinde şikâyet aranmaz. Şikâyete bağlı suçlarda önce uzlaştırma süreci işletilir.
- Sigortaya başvuru: KTK m.97’ye göre karşı tarafın trafik sigortacısına yazılı başvuru yapılır. Şirket 15 gün içinde ödeme yapmaz veya eksik öderse dava ya da tahkim yolu açılır.
- Tahkim veya dava: Sigorta Tahkim Komisyonu genelde daha hızlı sonuç verir; manevi tazminat ve sürücüye karşı talepler için ise mahkemeye gitmek gerekir.
- Bilirkişi incelemesi: Kusur, maluliyet ve aktüerya raporları alınır; raporlara iki hafta içinde itiraz edilebilir (HMK m.281).
Kusur dağılımının yanlış yapıldığını düşünüyorsanız kusur oranına itiraz yazımızda anlattığımız yolları kullanabilirsiniz.
Zamanaşımı
KTK m.109 uyarınca tazminat talebi, zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Ancak eylem suç oluşturuyorsa ve ceza kanunu daha uzun bir dava zamanaşımı öngörüyorsa o süre uygulanır; taksirle yaralamada söz konusu süre 8 yıldır (TCK m.66). Maluliyetin ne zaman kesinleştiği zamanaşımının başlangıcını etkileyebilir; süreyi son güne bırakmamak gerekir.
Görevli ve yetkili mahkeme
Sürücü ve araç sahibine karşı açılan davalar asliye hukuk mahkemesinde, yalnız sigorta şirketine karşı açılan davalar Yargıtay uygulamasına göre çoğunlukla asliye ticaret mahkemesinde görülür. Yargıtay, ZMSS sigortacısına yöneltilen davaların zorunlu arabuluculuk şartına tabi olmadığını kabul etmektedir. Yetkili mahkeme olarak kazanın olduğu yer, davacının yerleşim yeri veya sigortacının merkez ya da şube adresi seçilebilir (KTK m.110, HMK m.16). Ataşehir’de yaşayan biri davayı İstanbul Anadolu Adliyesi’nde açabilir.
Hangi belgeler hazırlanmalı?
- Kaza tespit tutanağı, kroki ve varsa ceza soruşturması evrakı,
- Acil servis kayıtları, adli rapor, epikriz ve tedavi süreci belgeleri,
- Kesinleşmiş maluliyet raporu veya sağlık kurulu raporu,
- Gelirinizi gösteren bordro, SGK hizmet dökümü, vergi kayıtları; serbest çalışanlar için faturalar ve beyannameler,
- Bakıcı, protez, ulaşım gibi giderlerin fatura ve dekontları,
- Sigorta şirketine yapılan başvurunun ve verilen cevabın örneği.
Gelirin belgelenememesi tazminatı ciddi biçimde düşürür; belge yoksa hesap asgari ücret üzerinden yapılır. Dava açarken harç ve bilirkişi avansı yatırılır. Tazminat miktarı baştan tam bilinemediğinden belirsiz alacak davası (HMK m.107) açılıp bilirkişi raporundan sonra talep artırılabilir; harcın önemli kısmı da o aşamada ödenir.
Tazminatı azaltan durumlar
Zarar görenin kendi kusuru varsa tazminat o oranda indirilir (TBK m.52). Emniyet kemeri takmamak veya kask kullanmamak, yaralanmanın ağırlaşmasına katkı sağladıysa müterafik kusur olarak değerlendirilebilir. Bedelsiz taşınan yolcularda, yani hatır taşımasında, hâkim KTK m.87 uyarınca tazminatı hakkaniyete göre indirebilir. SGK’nın sizin için bağladığı gelir veya ödediği tutarlar da mükerrer ödemeyi önlemek için hesapta dikkate alınabilir.
Sık Sorulan Sorular
Sigorta şirketi teklif ettiği parayı kabul edersem dava açabilir miyim?
İmzalanan belgenin içeriğine bağlıdır. “Tüm haklarımdan feragat ediyorum” yazan ibranameler sonraki talepleri zorlaştırır. Ödemeyi “kısmi ödeme” olarak kabul ettiğinizi yazılı belirtmek gerekir.
Yolcu olarak yaralandım, kimden tazminat isterim?
Bindiğiniz aracın ve karşı aracın sürücüleri, işletenleri ve trafik sigortacıları kusur oranlarına göre sorumludur. Bedelsiz taşınıyorsanız hatır taşıması indirimi gündeme gelebilir.
Maluliyet oranı düşük çıktı, itiraz edebilir miyim?
Evet. Dava içinde rapora itiraz edilerek Adli Tıp Kurumu’nun ilgili kurulundan veya üniversite hastanesinden yeni rapor istenebilir.
Ceza davası bitmeden tazminat davası açılabilir mi?
Açılabilir. İki dava birbirinden bağımsız yürür. Hukuk mahkemesi gerek görürse ceza dosyasındaki raporları ve ifadeleri getirtir, ama ceza davasının sonucunu beklemek zorunda değildir. Uygulamada ceza dosyasındaki kusur raporu, tazminat dosyasında da önemli delil olarak değerlendirilir.
Yaralamalı kaza tazminatı davası ne kadar sürer?
Maluliyet ve aktüerya raporları nedeniyle ilk derece aşaması çoğunlukla 1–2 yıl sürer; istinaf ile süre uzayabilir.
Sigorta şirketleriyle yürütülen uyuşmazlıklarda nasıl çalıştığımızı sigorta hukuku sayfamızda bulabilirsiniz.
Büromuza nasıl ulaşırsınız?
Kazadan sonra tazminat hakkınızı değerlendirmek isterseniz sağlık raporlarınız ve kaza tutanağıyla Ataşehir Küçükbakkalköy’deki büromuza başvurabilirsiniz. Telefonla randevu için (0532) 776 65 64 numarasını kullanabilirsiniz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.