Miras taksim sözleşmesi (paylaşma sözleşmesi), mirasçıların terekedeki malları aralarında nasıl paylaşacaklarını kararlaştırdıkları sözleşmedir. TMK m.676 uyarınca yazılı şekilde yapılması zorunludur; taşınmazlar için de yazılı şekil yeterli kabul edilir, noter şart değildir. Sözleşmeye mirasçıların tamamı katılmalı ve imzalamalıdır. Anlaşma sağlanamazsa her mirasçı ortaklığın giderilmesi davası açabilir.
Miras Ortaklığı ve Paylaşma
Mirasbırakanın ölümüyle tereke, mirasçıların elbirliği mülkiyetine geçer (TMK m.640). Elbirliğinde mirasçılar tek tek mallar üzerinde pay sahibi değildir; tüm tereke üzerinde birlikte hak sahibidir. Bir daireyi satmak, kiraya vermek ya da banka hesabından para çekmek için kural olarak tüm mirasçıların oybirliği gerekir. Ortaklık, paylaşma yapılana kadar sürer. TMK m.642’ye göre her mirasçı, sözleşme veya kanun aksini öngörmedikçe, her zaman paylaşma isteyebilir.
Paylaşma iki yolla yapılır. Birincisi fiili paylaşmadır: mirasçılar paylarını oluşturup malları teslim alır. İkincisi paylaşma sözleşmesidir. Uygulamada tapulu mallar bulunduğunda fiili paylaşma çoğu zaman yetersiz kalır; ileride doğabilecek uyuşmazlıklara karşı yazılı sözleşme yapılması tavsiye edilir.
Geçerlilik Şartları
- Yazılı şekil: Sözleşme yazılı yapılmalı ve tüm mirasçılarca imzalanmalıdır. Sözlü anlaşma paylaşma sözleşmesi olarak hüküm doğurmaz.
- Tüm mirasçıların katılımı: Mirasçılardan biri bile eksikse sözleşme o mallar bakımından tamamlanmış sayılmaz. Mirasçılık belgesindeki herkesin imzası aranır.
- Ehliyet: Taraflar fiil ehliyetine sahip olmalıdır. Küçük veya kısıtlı mirasçı varsa yasal temsilcisi sözleşmeye katılır; vesayet makamının izni gerekir. Anne veya baba da mirasçıysa, çocukla menfaat çatışması doğduğundan çocuğa kayyım atanır.
- Miras açılmış olmalı: Kanun, miras açılmadan önce beklenen miras hakkında yapılan sözleşmeleri mirasbırakanın katılımı ve izni olmadıkça geçersiz sayar.
Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre taşınmazları da kapsayan miras taksim sözleşmesi için resmi şekil aranmaz; adi yazılı sözleşme geçerlidir. Bununla birlikte imzaların inkâr edilmesi riskine karşı imzaların noterde onaylatılması veya sözleşmenin noterde düzenlenmesi ispat kolaylığı sağlar.
Sözleşmeye Neler Yazılmalı?
- Mirasbırakanın kimliği, ölüm tarihi ve mirasçılık belgesinin tarih ve sayısı,
- Tüm mirasçıların kimlik bilgileri ve adresleri,
- Terekedeki malların tam listesi: taşınmazlar için il, ilçe, ada, parsel ve bağımsız bölüm numarası; araçlar için plaka; banka hesapları için banka ve hesap bilgisi,
- Her malın hangi mirasçıya düştüğü veya hangi oranda paylaşıldığı,
- Payından fazla mal alan mirasçının diğerlerine ödeyeceği denkleştirme bedeli ve ödeme takvimi,
- Tereke borçlarının, cenaze giderlerinin, vergilerin ve tapu masraflarının kime ait olduğu,
- Tapuda devir için mirasçıların hazır bulunma taahhüdü ve süresi,
- Yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde uygulanacak cezai şart,
- Tarih ve tüm mirasçıların imzası.
Mirasbırakanın sağlığında bazı mirasçılara yaptığı kazandırmalar paylaşma hesabını etkiler. Altsoya verilen çeyiz, ev alımı için yapılan yardım veya işyeri sermayesi gibi kazandırmalar kural olarak denkleştirmeye tabidir. Konuya mirasta denkleştirme yazısında değindik.
Tapuda Tescil Nasıl Yapılır?
Önce mirasçılık belgesi alınır ve taşınmazlar tapuda mirasçılar adına elbirliği mülkiyeti olarak intikal ettirilir. Mirasçıların tamamı tapu müdürlüğüne başvurarak taksim talep ederse, işlem tapuda resmi senetle tamamlanır ve her mal ilgili mirasçı adına tescil edilir. Uygulamada en sorunsuz yol budur.
Mirasçılar kendi aralarında adi yazılı taksim sözleşmesi imzaladığı hâlde sonradan biri tapuya gelmekten kaçınırsa, sözleşme tek başına tapuda tescil sağlamaz; diğer mirasçılara kişisel hak verir. Tescil için taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde, taksim sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil davası açılır. Mahkeme sözleşmenin geçerliliğini ve tüm mirasçıların imzasını inceleyerek tescile karar verir.
Veraset ve İntikal Vergisi
Paylaşmadan bağımsız olarak, mirasçılar terekeyi vergi dairesine beyan etmekle yükümlüdür. Ölüm Türkiye’de gerçekleşmişse ve mirasçılar Türkiye’deyse beyanname süresi ölüm tarihinden itibaren 4 aydır. İstisna tutarları ve vergi oranları her yıl yeniden belirlendiği için güncel tarife vergi dairesinden kontrol edilmelidir. Taksim sözleşmesi imzalanmadan önce vergi beyanının yapılmış olması, tapu işlemlerinde gecikmeyi önler.
Sözleşmenin İptali veya Hükümsüzlüğü
Taksim sözleşmesi de genel hükümlere tabidir. Mirasçılardan biri yanıltılarak, aldatılarak veya korkutularak imza attıysa, Türk Borçlar Kanunu’ndaki irade sakatlığı hükümlerine göre sözleşmenin kendisini bağlamadığını ileri sürebilir. Yanılma veya aldatmanın öğrenilmesinden, korkutmanın etkisinin ortadan kalkmasından itibaren 1 yıl içinde bildirim yapılmalıdır. Tüm mirasçıların katılmadığı veya yazılı şekle uyulmadığı sözleşmeler ise baştan geçersizdir. Paylaşmadan sonra mirasçılar, kendilerine düşen malların ayıplarından ve tereke borçlarından birbirlerine karşı kanunda öngörülen ölçüde sorumlu olmaya devam eder.
Anlaşma Olmazsa: Ortaklığın Giderilmesi Davası
Mirasçılar uzlaşamazsa her biri ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açabilir. Dava sulh hukuk mahkemesinde ve taşınmazın bulunduğu yerde görülür. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’na 7445 sayılı Kanun ile eklenen hüküm gereğince, 1 Eylül 2023’ten itibaren dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculukta varılan anlaşma tutanağı, fiilen paylaşma sözleşmesi işlevi görebilir.
Mahkeme önce malın aynen bölünüp bölünemeyeceğine bakar; bölünemiyorsa satışa karar verir. 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun, satış usulünde mirasçılar lehine yenilik getirdi: paydaşların tamamının mirasçı olduğu taşınmazlarda ilk ihale yalnız paydaşlar arasında, tahmin edilen değerin tamamından aşağı olmamak üzere yapılır; sonuç alınamazsa genel ihaleye geçilir. Paydaşların ihalede teminat yatırmaktan muaf olması da kaldırıldı. Davanın süreci için ortaklığın giderilmesi davası yazısına bakabilirsiniz.
Kısmi Paylaşma Mümkün mü?
Mirasçılar terekenin tamamını değil, yalnız belirli malları paylaşmayı da kararlaştırabilir. Örneğin aile evi ortak kalırken araç ve banka hesapları paylaştırılabilir. Kısmi paylaşmada paylaştırılmayan mallar üzerindeki elbirliği mülkiyeti devam eder. Sözleşmede hangi malların kapsam dışında kaldığının açıkça yazılması, ileride “her şey paylaşılmıştı” iddiasını önler.
Sık Yapılan Hatalar
Mirasçılık belgesinde adı geçen ama yurt dışında yaşayan mirasçının unutulması, uygulamada en sık rastlanan hatadır; sonradan ortaya çıkan mirasçı sözleşmeyi geçersiz kılar. Tereke listesinde tapu bilgilerinin eksik yazılması, mahkemenin tescil kararı vermesini zorlaştırır. Denkleştirme bedelinin ödeme tarihinin belirlenmemesi ise yeni bir alacak davasına kapı açar. Son olarak, sözleşme imzalanmadan önce terekenin borçları araştırılmazsa, paylaşmadan sonra çıkan borçlar mirasçılar arasında yeni anlaşmazlık konusu olur.
Sık Sorulan Sorular
Miras taksim sözleşmesi noterde mi yapılmalı?
Zorunlu değildir. Yazılı ve tüm mirasçılarca imzalanmış sözleşme geçerlidir. Noter onayı, imzaların inkârı riskine karşı güvence sağlar.
Bir mirasçı imzalamazsa sözleşme geçerli olur mu?
Hayır. Tüm mirasçıların katılımı şarttır. İmzalamayan mirasçı varsa paylaşma ancak ortaklığın giderilmesi davasıyla yapılabilir.
Taksim sözleşmesinden sonra tapuya gelmeyen kardeşe ne yapılır?
Sözleşmeye dayanarak asliye hukuk mahkemesinde tapu iptal ve tescil davası açılır. Mahkeme kararıyla tescil yapılır.
Payımı kardeşime devredebilir miyim?
Evet. Miras açıldıktan sonra mirasçılar arasında miras payının devri yazılı şekilde yapılabilir. Üçüncü kişiye devirde ise devralan kişi paylaşmaya katılamaz, yalnız devredene düşen payı isteyebilir.
Taksim Sözleşmenizi Hazırlamak İçin
İyi hazırlanmış taksim sözleşmesi, yıllar sürebilecek ortaklığın giderilmesi davasının önüne geçer. Tereke listesini ve mirasçılık belgesini getirerek Ataşehir Küçükbakkalköy’deki büromuzda miras paylaşımı konusunda görüşebilirsiniz; randevu için (0532) 776 65 64.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.