Tek celsede boşanmanın şartları Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasında sayılır: evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı, eşler mahkemeye birlikte başvurmalı ya da biri diğerinin açtığı davayı kabul etmeli, iki eş de duruşmada hâkimin karşısında boşanma iradesini bizzat açıklamalı ve hâkim, tarafların imzaladığı protokolü uygun bulmalıdır. Şartlar eksiksiz sağlandığında dava çoğu zaman ilk duruşmada karara bağlanır. Halk arasında “tek celsede boşanma” denilen yol, hukuki adıyla anlaşmalı boşanmadır.
Anlaşmalı boşanmanın yasal dayanağı nedir?
TMK m.166/3’e göre evlilik en az bir yıl sürmüşse ve eşler birlikte başvurursa ya da eşlerden biri diğerinin davasını kabul ederse, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Kanun koyucu burada kusur ya da geçimsizlik ispatı aramaz; eşlerin ortak iradesi yeterli görülür. Buna karşılık hâkimin denetimi ortadan kalkmaz. Hâkim, iradenin serbestçe açıklandığına kanaat getirmek ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi incelemek zorundadır.
Hâkim, tarafların ve varsa ortak çocukların menfaatini gözeterek protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Eşler o değişiklikleri kabul ederse boşanma kararı verilir. Kabul etmezlerse anlaşmalı boşanma kararı kurulamaz; dosya, tarafların talebine göre çekişmeli yargılamaya dönüşebilir.
Tek celsede boşanma için hangi şartlar aranır?
- En az bir yıllık evlilik: Süre, resmi nikâh tarihinden dava tarihine kadar hesaplanır. Nişanlılık ya da imam nikâhıyla geçen süre sayılmaz. Süreyi doldurmamış evliliklerde anlaşmalı boşanma yolu kapalıdır; eşler o durumda çekişmeli dava açmak zorunda kalır.
- Ortak başvuru veya davanın kabulü: Eşler dilekçeyi birlikte verebilir. Eşlerden biri dava açıp diğeri duruşmada davayı kabul ettiğinde de sonuç aynıdır.
- Duruşmada bizzat dinlenme: Hâkim, iki eşi de şahsen dinler. Vekil avukatın duruşmaya katılması eşin yerine geçmez; eşlerden biri gelmezse anlaşmalı boşanma kararı verilemez.
- Protokolün uygun bulunması: Velayet, kişisel ilişki, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı konularındaki düzenleme hâkimin denetiminden geçer.
Anlaşmalı boşanma protokolünde neler yer almalı?
Protokol, tek celsede boşanmanın omurgasıdır. Eksik ya da belirsiz yazılmış protokol duruşmanın ertelenmesine, kötü ihtimalle de ileride yeni davalara yol açar. Sık gördüğümüz sorun, eşlerin “aramızda sorun yok” düşüncesiyle maddeleri kısa tutmasıdır. Oysa karar kesinleştikten sonra protokolde yazmayan konular için yeniden mahkemeye gitmek gerekebilir.
- Ortak çocukların velayetinin kime bırakılacağı ve diğer ebeveynle kişisel ilişkinin gün, saat ve tatil dönemleri itibarıyla nasıl kurulacağı
- Çocuk için ödenecek iştirak nafakasının miktarı, ödeme günü ve yıllık artış esası
- Eşlerden biri için yoksulluk nafakası öngörülüp öngörülmediği
- Maddi ve manevi tazminat taleplerinden karşılıklı vazgeçme ya da ödenecek tutar
- Ev, araç, banka hesabı gibi malvarlığının paylaşımı ve ev eşyalarının kime kalacağı
- Yargılama giderleri ile vekâlet ücreti talebine ilişkin hüküm
Mal rejiminin tasfiyesine protokolde hiç değinilmezse, eşler boşanma kesinleştikten sonra ayrı dava açabilir. Taşınmazların paylaşımı konusunda daha ayrıntılı bilgiyi boşanmada mal paylaşımına ayrılan yazımızda bulabilirsiniz. Protokolde tapu devrinin kim tarafından, hangi tarihte yapılacağı ve masrafların kime ait olduğu açıkça yazılmalıdır.
Süreç adım adım nasıl işler?
Ataşehir’de oturan eşler davayı İstanbul Anadolu Adliyesi’ndeki aile mahkemelerinde açar. TMK m.168’e göre yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Yetki konusunda tereddüt yaşayanlar boşanma davası nereye açılır başlıklı yazımıza bakabilir.
- Protokol hazırlanır ve iki eş tarafından imzalanır.
- Dava dilekçesi protokolle birlikte tevzi bürosuna verilir; başvuru harcı ve gider avansı yatırılır.
- Mahkeme dosyayı inceler ve duruşma günü verir. Dosya yoğunluğuna göre duruşma tarihi birkaç hafta ile birkaç ay arasında değişir.
- Duruşmada hâkim eşleri ayrı ayrı dinler, protokolü maddeler hâlinde okur ve iradeyi teyit eder.
- Hâkim boşanmaya karar verir. Gerekçeli karar yazılıp taraflara tebliğ edilir.
- Karar kesinleşince nüfus kaydına işlenir.
Karar ne zaman kesinleşir?
Boşanma kararına karşı istinaf süresi, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.345). Süre içinde kimse istinafa başvurmazsa karar kesinleşir. Uygulamada eşler duruşmada istinaf hakkından feragat ettiklerini beyan ederek kesinleşmeyi hızlandırabilir; o durumda karar, feragatin yapıldığı tarihte kesinleşmiş sayılabilir. Kesinleşme şerhi düşüldükten sonra mahkeme kararı nüfus müdürlüğüne bildirir.
Kadın eş için TMK m.132’deki üç yüz günlük bekleme süresi akılda tutulmalıdır. Kadın, evliliğin sona ermesinden itibaren üç yüz gün geçmeden yeniden evlenemez; doğum yapması ya da hamile olmadığını doktor raporuyla göstermesi hâlinde mahkemeden bekleme süresinin kaldırılmasını isteyebilir.
Hangi belgeler gerekir?
- İki eşin imzasını taşıyan dava dilekçesi ve anlaşmalı boşanma protokolü
- Eşlerin kimlik kartları
- Vekil ile takip ediliyorsa vekâletname
- Gerekirse tapu kayıtları, araç ruhsatı ve banka hesap bilgileri gibi paylaşıma konu malları gösteren belgeler
Nüfus kayıt örneği ve evlenme bilgileri mahkemece UYAP üzerinden alınabilir. Yine de evlilik tarihini gösteren belgeyi elinizde bulundurmanız, yıllık sürenin dolup dolmadığını kontrol etmenizi kolaylaştırır.
Masraflar hakkında ne bilmek gerekir?
Davayı açarken başvuru harcı, peşin harç ve tebligat ile diğer işlemler için gider avansı yatırılır. Harç tutarları her yıl Harçlar Kanunu’na bağlı tarifeyle güncellenir; güncel miktarı dosyayı açacağınız tarihte adliyeden öğrenmeniz doğru olur. Avukatla çalışılıyorsa ücret, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin altında kalmamak kaydıyla yazılı ücret sözleşmesiyle belirlenir. Avukat tutmanın zorunlu olup olmadığını merak edenler anlaşmalı boşanmada avukat gerekli mi yazımızı okuyabilir.
Tek celsede boşanmada sık yapılan hatalar
İlk hata, yıllık süre dolmadan dava açmaktır. Erken açılan dava anlaşmalı boşanma olarak sonuçlanmaz ve zaman kaybettirir. İkinci hata, protokolü internetten indirilen şablonla doldurmaktır; şablonlar çoğu zaman kişisel ilişki takvimini, nafaka artışını ya da tapu devrinin süresini içermez.
Üçüncü hata, eşlerden birinin duruşma gününü kaçırmasıdır. Eşin gelmemesi hâlinde anlaşmalı boşanma kararı verilemez ve yeni duruşma günü beklenir. Dördüncü sorun ise duruşmada fikir değiştirmektir. Eş, protokolde kabul ettiği maddeye duruşmada itiraz ederse hâkim anlaşmalı boşanmaya hükmedemez. Son olarak, protokoldeki nafaka ve tazminat maddeleri kesinleşmeden sonra ilam niteliği taşır; ödeme yapılmazsa icra yoluna gidilebileceği unutulmamalıdır.
Gözden kaçan başka nokta da aile konutudur. Kira sözleşmesinin kimin adına devam edeceği ya da tapulu konutta kimin oturacağı protokolde düzenlenmezse, boşanmadan sonra tahliye ve kullanım tartışmaları başlar. Ortak kredi borçlarının kim tarafından ödeneceği de aynı açıklıkla yazılmalıdır; banka, borçluların aralarındaki anlaşmayla bağlı olmasa da eşler arasında rücu imkânı doğar.
Sık Sorulan Sorular
Tek celsede boşanma kaç günde sonuçlanır?
Süre, mahkemenin verdiği duruşma tarihine bağlıdır. Duruşmada karar çıkar; kesinleşme ise tebliğden itibaren iki haftalık istinaf süresinin geçmesiyle ya da istinaftan feragatle gerçekleşir.
Eşlerden biri yurt dışındaysa anlaşmalı boşanma olur mu?
Hâkimin eşleri bizzat dinlemesi gerektiği için eşin duruşmaya gelmesi beklenir. Bazı mahkemeler istinabe ya da ses ve görüntü aktarımı yoluyla dinlemeyi kabul edebilir; o imkânın kullanılıp kullanılamayacağı dosyaya göre değerlendirilmelidir.
Çekişmeli dava anlaşmalı boşanmaya çevrilebilir mi?
Evet. Yıllık süre doluysa, çekişmeli dava sürerken eşler protokol hazırlayıp mahkemeye sunabilir ve duruşmada anlaşmalı boşanma iradesini açıklayabilir.
Protokolde nafaka yazmazsa sonradan istenebilir mi?
İştirak nafakası, çocuğun ihtiyacı devam ettiği sürece sonradan açılacak davayla istenebilir. Yoksulluk nafakası için ise boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıllık zamanaşımı süresi vardır (TMK m.178).
Protokolün sizin ve çocuklarınızın durumuna uygun yazılıp yazılmadığını değerlendirmek isterseniz Ataşehir boşanma avukatı sayfamızdan çalışma alanımızı inceleyebilir, (0532) 776 65 64 numaralı telefondan randevu alabilirsiniz. Büromuz Ataşehir Küçükbakkalköy’de bulunmaktadır.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.