Vasiyetname üç şekilde hazırlanabilir: noter veya sulh hâkimi önünde iki tanıkla resmi vasiyetname, baştan sona kendi el yazınızla yazıp tarih atarak imzaladığınız el yazılı vasiyetname ya da yalnız olağanüstü durumlarda iki tanığa söylenen sözlü vasiyetname. Türk Medeni Kanunu’na göre ayırt etme gücüne sahip ve 15 yaşını doldurmuş herkes vasiyetname yapabilir. Şekil kurallarından birine uyulmazsa vasiyetname iptal edilebilir; saklı payları aşan kısım da tenkise uğrar.
Vasiyetname Yapabilmenin Şartları
TMK m.502 iki koşul arar: ayırt etme gücü ve 15 yaşın doldurulması. Ergin olmak veya kısıtlı olmamak şart değildir; kısıtlı kişi de ayırt etme gücüne sahipse vasiyetname yapabilir. Ayırt etme gücü vasiyetnamenin yapıldığı an itibarıyla değerlendirilir. İleri yaş, demans başlangıcı veya ağır ilaç tedavisi söz konusuysa, vasiyetname tarihine yakın alınmış psikiyatri raporu sonradan açılabilecek iptal davasına karşı güçlü bir dayanak olur.
Resmi Vasiyetname Nasıl Yapılır?
Resmi vasiyetname, TMK m.532 uyarınca resmi memurun iki tanık katılımıyla düzenlediği vasiyetnamedir. Resmi memur sulh hâkimi, noter veya kanunla yetkilendirilmiş başka görevlidir. Uygulamada en çok noterde yapılır. Süreç şöyle işler:
- Mirasbırakan son arzularını notere anlatır; noter metni yazar veya yazdırır.
- Mirasbırakan metni okur ve imzalar; noter tarih koyarak imzalar.
- Mirasbırakan, iki tanığın önünde metni okuduğunu ve son arzularını içerdiğini beyan eder.
- Tanıklar, mirasbırakanın beyanını kendi önlerinde yaptığını ve onu ayırt etme gücüne sahip gördüklerini metne yazarak imzalar.
Okuyamayan veya imza atamayan kişi için TMK m.535 özel usul öngörür: memur metni tanıkların önünde mirasbırakana okur ve mirasbırakan metnin son arzusu olduğunu beyan eder. Resmi vasiyetnamenin en büyük avantajı, metnin noterlikte saklanması ve sahte olduğu iddiasıyla karşılaşma riskinin düşük olmasıdır. Noter ücreti, her yıl yayımlanan Noterlik Ücret Tarifesi’ne göre belirlenir.
Kimler tanık olamaz?
TMK m.536’ya göre fiil ehliyeti bulunmayanlar, ceza mahkemesi kararıyla kamu hizmetinden yasaklılar, okuma yazma bilmeyenler, mirasbırakanın eşi, altsoyu, üstsoyu, kardeşleri ve bunların eşleri tanık olamaz. Vasiyetnameyi düzenleyen memurun yakınları da aynı yasak kapsamındadır. Tanıklara ve onların yakınlarına vasiyetnameyle kazandırma yapılamaz. En sık hata, tanık olarak mirasçı yakınlarının getirilmesidir.
El Yazılı Vasiyetname Nasıl Yazılır?
TMK m.538’e göre el yazılı vasiyetname, baştan sona mirasbırakanın el yazısıyla yazılmalı, yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilmeli ve imzalanmalıdır. Bilgisayar çıktısına atılan imza, daktilo metni veya başkasına yazdırılan metin geçersizdir. Tarih eksik ya da yanlışsa ve doğru tarih metinden anlaşılamıyorsa iptal sebebi doğar. İmzanın metnin sonunda yer alması gerekir.
El yazılı vasiyetname noter masrafı gerektirmez ve dilediğiniz an yazılabilir. Ancak kaybolma, yok edilme ve sahtelik iddiası riskleri yüksektir. Kanun, el yazılı vasiyetnamenin saklanmak üzere notere, sulh hâkimine veya yetkili memura açık ya da kapalı olarak bırakılabileceğini kabul eder. Saklamaya vermek geçerlilik şartı değildir, ama vasiyetnamenin ölümden sonra ortaya çıkmasını güvenceye alır.
El yazılı vasiyetname için örnek iskelet
- Başlık: “Vasiyetnamedir”
- Kimlik: ad, soyad, T.C. kimlik numarası, doğum tarihi ve adres
- Önceki vasiyetnameler hakkında beyan: “Daha önce yaptığım tüm vasiyetnameleri geri alıyorum.”
- Tasarruflar: hangi malın kime bırakıldığı, tapu ada ve parsel bilgileriyle
- Varsa vasiyeti yerine getirme görevlisinin adı
- Gün, ay, yıl olarak tarih ve imza
Sözlü Vasiyetname Hangi Durumlarda Geçerlidir?
Sözlü vasiyetname istisnadır. TMK m.539, yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, salgın hastalık veya savaş gibi olağanüstü durumlar nedeniyle diğer şekillere başvurulamayan hâllerde iki tanığa sözlü beyanla vasiyet yapılmasına izin verir. Tanıklardan biri beyanı tarih ve yer belirterek yazar, iki tanık imzalar ve gecikmeksizin sulh veya asliye hukuk hâkimine teslim eder. Mirasbırakan sonradan olağan şekillerde vasiyetname yapabilecek duruma gelirse, TMK m.541 uyarınca o tarihten itibaren 1 ay geçince sözlü vasiyetname hükümsüz olur.
Vasiyetnameye Neler Yazılabilir?
Vasiyetname yalnız mal paylaştırmak için değildir. Mirasbırakan şu tasarrufları yapabilir:
- Mirasçı atama: Terekenin tamamını veya belli oranını birine bırakmak.
- Belirli mal bırakma: Bir daireyi, aracı veya belli miktar parayı belirli kişiye vasiyet etmek.
- Şart ve yükleme: Kazandırmayı koşula bağlamak ya da lehtara bir yükümlülük getirmek.
- Vasiyeti yerine getirme görevlisi: Vasiyetin uygulanmasını takip edecek kişiyi atamak.
- Mirasçılıktan çıkarma: TMK m.510’daki ağır sebeplerin varlığında saklı paylı mirasçıyı mirastan çıkarmak.
- Vakıf kurulması veya tanıma gibi mal varlığı dışındaki beyanlar.
Saklı Pay Sınırına Dikkat
Vasiyetname, saklı paylı mirasçıların (altsoy, anne-baba, sağ kalan eş) kanuni haklarını ortadan kaldıramaz. Örneğin eşi ve iki çocuğu olan kişi terekenin yalnız 3/8’i üzerinde serbestçe tasarruf edebilir. Söz konusu sınırı aşan vasiyet geçersiz olmaz, fakat saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açarak kazandırmayı indirebilir. Paylarla ilgili oranları saklı pay oranları yazısında tablo hâlinde bulabilirsiniz.
Vasiyetnameden Dönmek veya Değiştirmek
Vasiyetname her zaman geri alınabilir. TMK m.542’ye göre mirasbırakan, vasiyetname için öngörülen şekillerden birine uyarak dönebilir. El yazılı vasiyetnamenin yırtılması gibi yok etme yoluyla da dönülebilir. Sonradan yapılan vasiyetname öncekiyle çelişiyorsa, önceki metnin şüpheye yer bırakmayacak biçimde tamamlanması dışında, sonraki metin onun yerine geçer. Karışıklığı önlemek için yeni vasiyetnamede eskilerin geri alındığını açıkça yazmak doğru olur.
Vefattan Sonra Vasiyetnameye Ne Olur?
Vasiyetnameyi bulan kişi, TMK m.595 uyarınca onu derhâl sulh hâkimine teslim etmekle yükümlüdür. Notere bırakılan vasiyetname de noterlik tarafından sulh hukuk mahkemesine gönderilir. Sulh hâkimi vasiyetnameyi teslim tarihinden itibaren 1 ay içinde açar ve ilgililere okur. Atanmış mirasçılara, yasal mirasçılar 1 ay içinde itiraz etmezse mirasçılık belgesi verilir. Vasiyetnameye karşı şekil, ehliyet veya irade sakatlığı iddiaları ise vasiyetnamenin iptali davası ile ileri sürülür.
Sık Yapılan Hatalar
El yazılı vasiyetnamede tarihin yalnız yıl olarak yazılması, metnin bir kısmının bilgisayarla hazırlanması ve imzanın unutulması en yaygın hatalardır. Resmi vasiyetnamede ise tanık seçimi sorun çıkarır. Taşınmazların tapu bilgilerinin yazılmaması uygulamada belirsizlik doğurur. Saklı payların hiç gözetilmemesi de mirasçılar arasında uzun davalara yol açar.
Sık Sorulan Sorular
Vasiyetname için noter şart mı?
Değil. El yazılı vasiyetname noter olmadan da geçerlidir. Ancak sahtelik ve kaybolma riskine karşı resmi vasiyetname daha güvenlidir.
Vasiyetname ile tüm malımı tek çocuğuma bırakabilir miyim?
Bırakabilirsiniz, ancak diğer çocukların ve eşinizin saklı payı korunur. Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir.
Vasiyetnamenin geçerlilik süresi var mı?
Resmi ve el yazılı vasiyetname geri alınmadıkça süresiz geçerlidir. Sözlü vasiyetname ise olağan şekle başvurma imkânı doğduktan sonra 1 ay içinde hükümsüz olur.
Vasiyetnamenizi Birlikte Hazırlayalım
Vasiyetnamenin şekil ve içerik bakımından sağlam hazırlanması, ileride çocuklarınız arasında doğabilecek davaları büyük ölçüde önler. Malvarlığınızı ve aile durumunuzu Ataşehir Küçükbakkalköy’deki büromuzda miras planlaması açısından ele alabiliriz. Görüşme için (0532) 776 65 64 numarasını arayabilirsiniz.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.