Büromuz, Türkiye’de yaşayan, çalışan veya yatırım yapan yabancılara ve onların Türk vatandaşı aile üyelerine yabancılar hukuku ile uluslararası özel hukuk alanında danışmanlık ve vekillik hizmeti verir: oturma (ikamet) izni, çalışma izni, Türk vatandaşlığı başvuruları, sınır dışı etme (deport) kararlarına karşı dava, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi, yabancıların taşınmaz edinimi. Ofisimiz Ataşehir Küçükbakkalköy’dedir; idari başvurular İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü ve ilgili bakanlıklar nezdinde, davalar ise idare mahkemeleri ile İstanbul Anadolu Adliyesi’ndeki mahkemelerde takip edilir.
Hangi konularda destek veriyoruz?
Yabancılarla ilgili işlerin büyük kısmı idari başvuruyla başlar ve ret hâlinde idari yargıya taşınır. Süreler kısa, belge şartları sıkı ve kurum uygulamaları sık değişir. Aşağıda en sık karşılaştığımız işleri ve dikkat edilmesi gereken noktaları özetledik.
Oturma izni (ikamet izni) başvurusu, uzatma ve ret
Yabancıların Türkiye’deki ikameti 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) ile düzenlenir. Kanunda kısa dönem, aile, öğrenci, uzun dönem, insani ve insan ticareti mağduru ikamet izni olmak üzere altı tür vardır. Başvurular e-ikamet sistemi üzerinden yapılır, randevu günü belgeler il göç idaresine teslim edilir; İstanbul’da başvurular İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü’ne yapılır. İzni olan yabancı, uzatma başvurusunu izin süresinin bitmesinden önceki 60 gün içinde ve her hâlde süre dolmadan yapmalıdır.
Uygulamada en sık sorunlar; sağlık sigortasının izin süresini kapsamaması, kira sözleşmesi veya adres kaydındaki eksiklik, yeterli ve düzenli gelirin belgelenememesi ve aynı amaçla yapılan tekrar başvurulardır. Turistik amaçlı kısa dönem iznin uzatılmasında idare geniş takdir yetkisi kullanır; başvurunun gerekçesi ve belgeleri o nedenle önem taşır. Ret kararına karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir; ret gerekçesine göre yeni başvuru yapmak mı yoksa dava açmak mı gerektiği dosya bazında değerlendirilmelidir. Türkiye’de kesintisiz 8 yıl izinle kalan yabancı, şartları taşıyorsa uzun dönem ikamet iznine geçebilir.
Gayrimenkul alarak oturma izni
Türkiye’de konut satın alan yabancı, kısa dönem ikamet izni için başvurabilir. Güncel uygulamada taşınmazın değerleme raporundaki değerinin İstanbul gibi büyükşehirlerde en az 200.000 ABD Doları karşılığı olması aranır; diğer illerde daha düşük eşik uygulanır. Esas alınan değer sözleşme fiyatı değil, lisanslı değerleme şirketinin raporudur. Göç İdaresi’nin yabancı ikametine kapattığı mahallelerde yeni ikamet izni verilmediğinden, satın almadan önce adresin başvuruya açık olduğu kontrol edilmelidir.
Çalışma izni
Yabancıların çalışma izinleri 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ile düzenlenir ve başvurular Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na e-İzin sistemi üzerinden işveren aracılığıyla yapılır. Eksiksiz dosyalar kanunen 30 gün içinde sonuçlandırılır; ilk izin en fazla 1 yıl için verilir, aynı işveren için ilk uzatmada en fazla 2 yıl, sonrakilerde en fazla 3 yıl izin verilebilir. Uzun dönem ikamet izni veya en az 8 yıl kanuni çalışma izni olan yabancılar süresiz çalışma izni talep edebilir; nitelikli yabancılar için Turkuaz Kart ayrı bir yoldur.
Ret kararına karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir; itirazın reddi veya cevapsız kalması hâlinde 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir. Ret gerekçeleri çoğunlukla işverenin ölçütleri (sermaye, ciro, Türk çalışan sayısı) veya pozisyonun uluslararası işgücü politikasına uygunluğu ile ilgilidir. Ayrıntılar için çalışma izni başvuru süreci yazımıza; yabancı çalışanın işçilik alacakları için iş hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.
Türk vatandaşlığı başvurusu ve ret kararına karşı dava
Vatandaşlık 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ile düzenlenir. Genel yolla kazanmada başvuru tarihinden geriye doğru kesintisiz 5 yıl ikamet, yeterli Türkçe, geçim imkânı ve kamu düzeni bakımından engel bulunmaması aranır. Türk vatandaşıyla en az 3 yıldır evli olan ve aile birliği içinde yaşayan yabancı evlilik yoluyla başvurabilir. İstisnai yolda ise yatırım öne çıkar: tapuya 3 yıl satılmama şerhi konulmak kaydıyla en az 400.000 ABD Doları değerinde yapılı taşınmaz edinimi ya da 500.000 ABD Doları tutarında mevduat, sabit sermaye yatırımı veya devlet borçlanma aracı gibi seçenekler bulunur. Aralık 2023 düzenlemesiyle arsa ve tarla gibi yapısız taşınmazlar yatırım kapsamından çıkarılmıştır.
Vatandaşlık başvurusunun reddine karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Ret gerekçesi çoğu zaman “millî güvenlik ve kamu düzeni” gibi genel ifadelerle bildirilir; davada idarenin dayandığı bilgi ve belgelerin dosyaya getirilmesi istenir. Ayrıntılar vatandaşlık başvurusu reddi iptal davası yazımızdadır.
Sınır dışı etme (deport) kararına itiraz
Sınır dışı etme kararı YUKK m.54’te sayılan hâllerde, örneğin izinsiz çalışma, vize veya ikamet ihlali, kamu düzeni veya güvenliği bakımından tehdit oluşturma gibi gerekçelerle verilir. Karara karşı tebliğden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesinde dava açılmalıdır; mahkeme 15 gün içinde karar verir ve verdiği karar kesindir (YUKK m.53). Dava süresi içinde ve dava devam ederken, yabancının rızası olmadıkça sınır dışı etme işlemi uygulanmaz. Eski kaynaklarda geçen 15 günlük dava süresi geçerli değildir.
Sınır dışı etme kararıyla birlikte geri gönderme merkezinde tutulmaya ilişkin idari gözetim kararı verilmişse, gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulur. İdari gözetim kural olarak 6 ayı geçemez, zorunlu hâllerde en fazla 6 ay daha uzatılabilir. Kararla birlikte Türkiye’ye giriş yasağı da konulabilir; giriş yasağına ve yasak koduna karşı da idari yargı yolu açıktır. Türk vatandaşıyla evli veya Türkiye’de çocuğu bulunan yabancılar için aile hayatına saygı hakkı, davada önemli bir değerlendirme ölçütüdür.
Yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi
Yurt dışında verilmiş boşanma, velayet, nafaka veya alacak kararlarının Türkiye’de hüküm doğurması için tanıma ya da tenfiz gerekir. Konu 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) m.50 vd. ile düzenlenir. Tenfiz için kararın kesinleşmiş olması, Türkiye ile karşılıklılık bulunması, kararın kamu düzenine açıkça aykırı olmaması ve davalının savunma hakkına riayet edilmiş olması gibi şartlar aranır. Davaya kişi hâllerine ilişkin kararlarda aile mahkemesi, diğerlerinde asliye hukuk mahkemesi bakar; yetkili mahkeme karşı tarafın Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemeleridir.
Yabancı boşanma kararları, eşlerin birlikte başvurması ve kanuni şartların bulunması hâlinde dava açılmadan nüfus müdürlüğünde idari yolla da tanınabilir. Eşlerden biri başvuruya katılmıyorsa dava yolu kalır. Şartlar ve süreç için tanıma ve tenfiz davası yazımıza, Türkiye’de açılacak boşanma davasında yetki için boşanma davası nereye açılır yazımıza bakabilirsiniz.
Yabancıların Türkiye’de taşınmaz edinmesi
Yabancı gerçek kişiler, Tapu Kanunu m.35 çerçevesinde Cumhurbaşkanınca belirlenen ülkelerin vatandaşı olmak şartıyla Türkiye’de taşınmaz edinebilir. Edinilebilecek alan ülke genelinde 30 hektarla ve ilçede özel mülkiyete konu alanın yüzde 10’u ile sınırlıdır; askerî yasak bölgeler ve güvenlik bölgelerinde ek izin gerekir. Tapu devrinden önce lisanslı değerleme raporu alınması zorunludur; Türkçe bilmeyen alıcı için işlem yeminli tercüman eşliğinde yapılır.
Satın almadan önce tapu kaydında ipotek, haciz, şerh ve beyanların; imar durumunun ve yapı kullanma izninin incelenmesi gerekir. Vatandaşlık amacıyla alımda ödemenin bankacılık sistemi üzerinden yapılması ve döviz alım belgesinin düzenlenmesi şarttır; aksi hâlde yatırım vatandaşlık için sayılmayabilir. Taşınmaz işlemleri için gayrimenkul hukuku sayfamıza ve tapuda hisse satışı süreci yazımıza göz atabilirsiniz.
Süreç nasıl işler?
- İlk görüşme: Pasaport, ikamet durumu, Türkiye’deki aile ve iş bağları ile hedefiniz konuşulur. Türkçe bilmeyen müvekkillerle tercüman eşliğinde görüşülebilir.
- Belge incelemesi: Tebliğ edilen karar, önceki izinler, giriş-çıkış kayıtları, sigorta ve gelir belgeleri incelenir; süre baskısı olan işlerde (örneğin sınır dışı kararlarında) önce dava dilekçesi hazırlanır.
- Yol haritası: Yeni başvuru, itiraz veya dava seçenekleri; süreleri ve riskleriyle birlikte yazılı olarak değerlendirilir. İdarenin takdir yetkisi geniş olduğundan sonuç vaadi verilmez.
- Vekâletname ve ücret sözleşmesi: Yurt dışındaki müvekkil, vekâletnameyi Türk konsolosluğunda veya apostil şerhli olarak düzenletebilir. Ücret Avukatlık Kanunu m.163–164 uyarınca yazılı sözleşmeyle belirlenir ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin altında olamaz; ayrıntılar ücret sözleşmesi yazımızdadır.
- Takip ve bilgilendirme: Başvuru ve dava aşamaları düzenli raporlanır. Avukatlık Kanunu m.34 özen borcunu, m.36 sır saklama yükümlülüğünü düzenler.
Görevli merci ve kritik süreler
| Konu | Süre | Merci |
|---|---|---|
| İkamet izni uzatma başvurusu | İzin bitmeden önceki 60 gün içinde | İl Göç İdaresi (e-ikamet) |
| İkamet izni reddine karşı dava | Tebliğden itibaren 60 gün | İdare mahkemesi |
| Sınır dışı etme kararına karşı dava | Tebliğden itibaren 7 gün | İdare mahkemesi (15 günde karar, kesin) |
| İdari gözetime itiraz | Gözetim süresince | Sulh ceza hâkimliği |
| Çalışma izni reddine itiraz | Tebliğden itibaren 30 gün | Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı |
| Çalışma izni itirazının reddine karşı dava | 60 gün | İdare mahkemesi |
| Vatandaşlık reddine karşı dava | Tebliğden itibaren 60 gün | İdare mahkemesi |
| Tanıma / tenfiz davası | Kanuni süre yok; kararın kesinleşmiş olması gerekir | Aile veya asliye hukuk mahkemesi |
İdari dava süreleri ve dava açılmadan önce yürütmenin durdurulması talebi hakkında genel bilgi için idari işlemin iptali davası süresi yazımıza, idari yargıdaki diğer işler için idare hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.
İlk görüşmeye gelirken hazırlamanız gerekenler
- Pasaport, vize ve varsa geçerli veya önceki ikamet izni kartları
- Tebliğ edilen ret, sınır dışı etme veya giriş yasağı kararı ve tebliğ tarihi
- Kira sözleşmesi veya tapu, adres kaydı, sağlık sigortası poliçesi
- Gelir belgeleri, banka hesap dökümleri, iş sözleşmesi ve SGK kayıtları
- Evlilik ve doğum belgeleri (apostilli ve yeminli tercümeli)
- Tanıma-tenfiz için yabancı kararın aslı, kesinleşme şerhi ve onaylı tercümesi
- Taşınmaz alımında tapu, değerleme raporu ve döviz alım belgesi
Sık Sorulan Sorular
Deport kararı tebliğ edildi; ne kadar sürem var?
Sınır dışı etme kararına karşı dava açma süresi tebliğden itibaren 7 gündür ve süre kaçırılırsa karar kesinleşir. Kararın size verilen nüshasını saklayın ve tebliğ tarihini not edin. İdari gözetim altındaysanız gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine de başvurulabilir.
Oturma iznim reddedildi; ülkeyi terk etmek zorunda mıyım?
Ret kararıyla birlikte genellikle ülkeyi terk için süre verilir. Süre içinde ayrılmamak ileride giriş yasağına yol açabilir. Başka bir izin türüne başvuru veya ret kararına karşı dava seçenekleri, terk süresi dolmadan değerlendirilmelidir.
Türk vatandaşıyla evlenmek oturma ve vatandaşlık hakkı verir mi?
Evlilik doğrudan vatandaşlık vermez. Türk vatandaşının yabancı eşi aile ikamet izni alabilir; en az 3 yıl evli olup aile birliği içinde yaşadıktan sonra evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu yapılabilir. Evliliğin gerçekliği araştırılır ve kâğıt üzerinde kalan evliliklerde başvuru reddedilir.
Yurt dışında aldığım boşanma kararı Türkiye’de geçerli mi?
Kendiliğinden geçerli değildir; nüfus kaydında görünmesi için idari tanıma veya tanıma davası gerekir. Tanıma yapılmadıkça Türkiye’de hâlâ evli görünürsünüz; yeniden evlenme ve mal rejimi bakımından sorun çıkar. Eşler birlikte başvurabiliyorsa idari yol daha kısadır.
Yurt dışındayken avukat aracılığıyla işlem yaptırabilir miyim?
Evet. Konsoloslukta veya apostil şerhli düzenlenen vekâletnameyle tapu, dava ve birçok idari işlem avukat tarafından yürütülebilir. İkamet izni gibi bazı başvurularda ise yabancının şahsen bulunması gerekebilir.
Büromuza ulaşın
İkamet, çalışma izni, vatandaşlık, deport veya tanıma-tenfiz konusundaki dosyanızı belgeleriyle değerlendirmek için (0532) 776 65 64 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz. Süreli bir karar tebliğ edildiyse arama sırasında tebliğ tarihini belirtmeniz önceliklendirme açısından yararlı olur. Büromuz Küçükbakkalköy, Gül Ağacı Sok. No:5 D:4, 34750 Ataşehir/İstanbul adresinde, hafta içi 09:00–18:00 saatleri arasında açıktır; yol tarifi iletişim sayfamızda yer alır.
Hizmet verdiğimiz bölgeler
Büromuz Ataşehir Küçükbakkalköy’dedir. Ataşehir’in yanı sıra komşu ilçelerden gelen müvekkillerimizin dosyalarını da çoğunlukla İstanbul Anadolu Adliyesi’nde takip ediyoruz: Ümraniye, Çekmeköy, Sultanbeyli ve Alemdağ.
Hazırlayan: Ataşehir Avukat – Av. M. Şamil Arslan Hukuk Bürosu. Son güncelleme: Ekim 2026. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.